Мәжіліс депутаты Мұрат Әбенов банктер мен цифрландыру министрлігін электронды цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) бақылаусыз беру мен пайдалануға байланысты сынға алды. Оның айтуынша, қазіргі таңда банктер клиенттерінің келісімінсіз, бетін көрмей, биометриялық сәйкестендірусіз ЭЦҚ рәсімдеуде.
– Кез келген келісімшарт, банк операциясы азаматтың өзі тарапынан мақұлданып, қол қойылуы керек – қағаз түрінде немесе ЭЦҚ арқылы. Алайда бүгінде банктер куәландырушы орталықтар құқығын пайдаланып, азаматтардың жеке қатысуынсыз, келісімінсіз және биометриясыз ЭЦҚ беріп отыр, деді Әбенов.
Депутаттың сөзінше, бұл – заң талаптарының өрескел бұзылуы: ЭЦҚ шығарылғаны туралы хабарламалар келмейді, оның жасалғаны жүйеде көрсетілмейді.
– Біз бір күнде бір азаматтың атына әртүрлі банктерден ондаған мың несие рәсімделгенін көріп отырмыз. Бұл банктердің өзі ЭЦҚ жасап, келісімшарттарға қол қойып жатыр деген сөз. Бұл – банктердің ішіндегі қылмыстық әрекет, – деп мәлімдеді ол.
Оның айтуынша, банктер өз кінәсін мойындамай, жауапкершілікті клиенттерге артып отыр. Осыған байланысты депутат қаржы ұйымдарына ЭЦҚ-ны заңсыз қолданғаны үшін қылмыстық жауапкершілікті күшейтуді ұсынды.
– Біз заңнамаға өзгерістер енгізуді ұсынамыз. ЭЦҚ арқылы жасалған алаяқтықтың әрбір дерегін цифрландыру министрлігі мен ІІМ тексеруі тиіс. Егер ЭЦҚ заң бұзушылықпен берілсе – несие сот шешімінсіз-ақ есептен шығарылуы керек. Азаматтар цифрлық жүйенің ақауы мен жауапсыздығы үшін жауап беруге міндетті емес, – деді депутат.
Сондай-ақ Әбенов Цифрландыру министрлігі ЭЦҚ рәсімдеу мен банктердің аккредитациясын қатаң бақылауға алуы тиіс екенін атап өтті.
