Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы құрамын бекітті. Жаңа органға 126 адам енді. Олардың арасында өңірлердің, қоғамдық және этномәдени бірлестіктердің өкілдері, журналистер, ғалымдар, дәрігерлер, спортшылар, кәсіпкерлер мен кәсіподақ қайраткерлері бар. Жарлыққа 22 қыркүйекте қол қойылды.
Қазақстан Халық Кеңесі Конституцияда бекітілген елдің жоғары консультативтік органы. Оның негізгі мақсаты халықтың мүддесін мемлекеттік басқару деңгейінде білдіру және қоғам мен билік арасындағы жалпыұлттық диалогқа қатысу.
Кеңес қалай жасақталды?
Қазақстан Халық Кеңесінің құрамы үш бағыт бойынша тең өкілдік қағидатымен жасақталған.
Атап айтқанда:
этномәдени бірлестіктерден 42 адам;
қоғамдық бірлестіктер мен өзге де коммерциялық емес ұйымдардан 42 адам;
Астана, облыстар және республикалық маңызы бар қалалардың мәслихаттары мен қоғамдық кеңестерінен 42 адам.
Осылайша, Кеңестің жалпы құрамы 126 мүшеден тұрады. Олардың барлығын Президент бекітеді.
Бұл тәртіп «Қазақстан Халық Кеңесі туралы» Конституциялық заңда тікелей көрсетілген. Яғни Кеңесте өңірлердің де, азаматтық қоғам институттарының да, этномәдени бірлестіктердің де өкілдігі тең сақталуға тиіс.
Кеңеске кімдер енді?
Жаңа құрамға қоғамға танымал тұлғалар, өңірлік мәслихат депутаттары, қоғамдық кеңес мүшелері, журналистер, ғалымдар, дәрігерлер, спортшылар және үкіметтік емес сектор өкілдері кірді.
Олардың қатарында:
Мұрат Әбенов — қоғам қайраткері, «Қазақстан халқына» қоры қамқоршылық кеңесінің мүшесі;
Ермұрат Бапи — қоғам қайраткері;
Еділ Жаңбыршин — қоғам қайраткері;
Нұртөре Жүсіп -«Қазақстанның Медиа Альянсы» қоғамдық бірлестігінің жетекшісі;
Диляра Қайдарова — С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетінің бірінші проректоры;
Бағдат Мусин;
Нұртай Сәбильянов;
Геннадий Шиповских;
Әлия Юсупова;
Рауан Кенжеханұлы — Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының президенті;
Сатыбалды Дәулеталин — Қазақстан кәсіподақтары федерациясының төрағасы;
Ләззат Қалтаева — «Шырақ» мүгедектігі бар әйелдер қауымдастығының төрағасы;
Ислам Байрамуков — еңбек сіңірген спорт шебері, Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері;
Геннадий Зенченко — Қазақстанның Еңбек Ері.
Сонымен қатар құрамда елдің әр өңірінен мәслихат депутаттары мен қоғамдық кеңес мүшелері бар.
Ресми тізімде еліміздің барлық өңірінен ұсынылған азаматтар қамтылған.
Қазақстан Халық Кеңесінің қандай өкілеттігі бар?
Қазақстан Халық Кеңесі заң шығарушы немесе атқарушы орган емес. Оның негізгі мәртебесі — жоғары консультативтік орган.
Алайда оның өкілеттігі қарапайым қоғамдық кеңестермен салыстырғанда анағұрлым кең.
Кеңес:
мемлекеттің ішкі саясатының негізгі бағыттары бойынша жалпыұлттық диалог ұйымдастырады;
қоғамдық келісімді, жалпыұлттық бірлік пен ынтымақты нығайту жөнінде ұсыныстар әзірлейді;
елдің негізгі қағидаттары мен жалпыұлттық құндылықтарды ілгерілетуге қатысады;
Құрылтайға заң жобаларын енгізуге құқылы;
заңда көзделген тәртіппен республикалық референдум өткізу жөнінде бастама көтере алады.
Демек, Қазақстан Халық Кеңесі қоғамның ұсынысын тек талқылап қана қоймай, оны заңнамалық деңгейге шығаруға мүмкіндік алатын құрылым ретінде жасақталған.
Кеңес қанша жыл жұмыс істейді?
Қазақстан Халық Кеңесінің өкілеттік мерзімі төрт жыл.
Кеңес төрағасын оның мүшелері сессия барысында төрт жыл мерзімге сайлайды. Сондай-ақ қоғамдық негізде жұмыс істейтін екі орынбасар қарастырылған.
Кеңестің күнделікті жұмысын Қазақстан Халық Кеңесінің Хатшылығы қамтамасыз етеді. Хатшылық 2026 жылғы шілдеде Президент Жарлығымен арнайы мемлекеттік мекеме ретінде құрылған.
Бұрынғы құрылымдардың орнына не келді?
Қазақстан Халық Кеңесінің құрылуы 2026 жылғы конституциялық реформадан кейінгі мемлекеттік институттарды қайта құрудың бір бөлігі болды.
«Қазақстан Халық Кеңесі туралы» Конституциялық заң 1 шілдеден бастап күшіне енді. Сол күннен бастап бұрынғы «Қазақстан халқы Ассамблеясы туралы» заңның күші жойылды.
Осылайша, жаңа Кеңес бұрын әртүрлі консультативтік алаңдар атқарған бірқатар функцияны жаңа конституциялық мәртебеде біріктіреді.
Алғашқы сессия қашан өтеді?
Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясы 23–24 қыркүйекте Астанада өтеді.
Алғашқы жиында Кеңестің ішкі құрылымы айқындалып, төрағасы сайланып, алдағы жұмыс бағыттары белгіленеді деп күтіледі.
Қазақстан Халық Кеңесі 2026 жылғы саяси реформалардан кейін қалыптасқан жаңа мемлекеттік институттардың бірі болып отыр. Оның нақты ықпалы алдағы уақытта заңмен берілген өкілеттіктердің, соның ішінде заңнамалық бастама көтеру құқығы мен өңірлердің және қоғамдық сектордың ұсыныстарын мемлекеттік деңгейге шығару тетігінің қалай іске асатынына байланысты болады.
