Қазақстандық отбасылардың әл-ауқатын бағалауға арналған бес санат туралы мәлімет жарияланды. Жіктеу бойынша азаматтардың материалдық жағдайы табысына, баспанасына, несиелік міндеттемелеріне, жұмыспен қамтылуына және мүлкіне қарай анықталады, деп хабарлайды SONA.KZ NUR.KZ жариялаған инфографикаға сүйеніп.
Жүйеде отбасылар A, B, C, D және E санаттарына бөлінген. Мұнда A санаты ауқатты отбасыларды білдірсе, E санатына ең мұқтаж отбасылар жатады.
E санаты. Ең мұқтаж отбасылар
Инфографикада бұл топқа 128 мың отбасы жатқызылған.
Олардың негізгі сипаттамалары:
* Тұрақты табысы жоқ.
* Меншігінде баспанасы жоқ.
* Несиелері бойынша 90 күннен асқан мерзімі өткен берешегі бар.
* Отбасында еңбекке қабілетті адам жоқ.
Бұл санатқа қарт адамдар, мүгедектігі бар азаматтар, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар және өзін өздігінен қамтамасыз ете алмайтын отбасылар кіруі мүмкін.
D санаты. Кедейлік шегіндегі отбасылар
Бұл санатқа шамамен 1,4 миллион отбасы жатқызылған.
Негізгі көрсеткіштер:
* Бір адамға шаққандағы айлық табыс 51 мыңнан 102 мың теңгеге дейін.
* Тұрғын үй көлемі бір адамға 18 шаршы метрден аз.
* Отбасы мүшелерінің бірінде мерзімі өткен несие бар.
* Еңбекке қабілетті отбасы мүшелері жұмыс істемейді.
Бұл топтағы отбасылардың белгілі бір табысы болғанымен, күтпеген шығындар олардың қаржылық жағдайын күрт нашарлатуы мүмкін.
Инфографикада аталған санатқа мемлекеттік қолдау сақталатыны көрсетілген.
C санаты. Орта тап
Жарияланған мәлімет бойынша, бұл ең үлкен топтардың бірі. Оған 3,2 миллион отбасы жатқызылған.
Көрсетілген белгілер:
* Бір адамға шаққандағы айлық табыс 203 мыңнан 305 мың теңгеге дейін.
* Тұрғын үй көлемі бір адамға 40 шаршы метрден асады.
* Жеке кәсіпкерлігі немесе шағын бизнесі бар.
* Көпшілікке арналған сегменттегі автокөлігі бар.
* 5–50 гектар ауыл шаруашылығы жері, 50–100 бас малы немесе 25 сотыққа дейін жер учаскесі болуы мүмкін.
Бұл санатқа енгізу үшін аталған белгілердің кемінде екеуі сәйкес келуі керек екені көрсетілген.
B санаты. Ауқатты отбасылар
Инфографикада бұл санатқа 329 мың отбасы кіретіні жазылған.
Негізгі көрсеткіштері:
* Бір адамға шаққандағы айлық табыс 305 мыңнан 356 мың теңгеге дейін.
* Тұрғын үй көлемі бір адамға 60–120 шаршы метр.
* Бір орта немесе екі шағын кәсіпорны бар.
* Премиум санаттағы автокөлігі болуы мүмкін.
Бұл топқа жоғары жалақы алатын мамандар, бөлім басшылары және топ-менеджерлер жатқызылуы мүмкін.
A санаты. Бай отбасылар
Ең жоғары санатқа отбасылардың жалпы санының 5 пайызы жатқызылған.
Инфографикада мынадай белгілер келтірілген:
* Бір адамға шаққандағы айлық табыс 350 мың теңгеден жоғары.
* Тұрғын үй көлемі бір адамға 120 шаршы метрден асады.
* Екі немесе одан көп орта кәсіпорны, не үш және одан көп шағын кәсіпорны бар.
* Bentley, Rolls-Royce, Ferrari сияқты люкс санаттағы автокөліктері болуы мүмкін.
* 300 гектардан астам ауыл шаруашылығы жері немесе 500 бастан көп ірі қара малы бар.
Бұл санаттар не үшін қажет?
Мұндай жіктеудің негізгі мақсаты — отбасылардың әлеуметтік-экономикалық жағдайын бағалау және мемлекеттік қолдауды нақты мұқтаж азаматтарға бағыттау.
Қазақстанда осы мақсатта «Отбасының цифрлық картасы» қолданылады. Ол мемлекеттік ақпараттық жүйелердегі мәліметтерді біріктіріп, отбасылардың әлеуметтік жағдайын бағалауға мүмкіндік береді.
Дегенмен жарияланған инфографикадағы табыс пен мүлік көрсеткіштерін жәрдемақы тағайындаудың міндетті заңдық шектері деп қабылдауға болмайды. Олардың қолданыстағы ресми әдістемеге сәйкестігі және қай кезеңге қатысты екені қосымша нақтылауды қажет етеді.
Сондай-ақ бір ғана көрсеткіш, мысалы айлық табыс немесе автокөліктің болуы, отбасының санатын автоматты түрде анықтайды деген сөз емес.
