Sona.kz

Рубрика: Аналитика

  • Қазақстан мен Индонезия арасындағы сауда: ЕАЭО келісімі не береді

    Қазақстан мен Индонезия арасындағы сауда: ЕАЭО келісімі не береді

    Санкт-Петербург қаласында өткен Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес аясында Еуразиялық экономикалық одақ пен Индонезия Республикасы арасында Еркін сауда туралы келісімге қол қойылды. Бұл туралы Қазақстанның Сауда және интеграция министрлігі хабарлады, деп хабарлайды Sona.kz Kazinforn-ға сілтеме жасап.

    Құжатқа сәйкес, тауар номенклатурасының 90 пайыздан астамы бойынша бажсыз сауда режимі енгізіледі. Кейбір сезімтал тауарлар үшін импорттық кедендік баждарды кезең-кезеңімен төмендету қарастырылған, өтпелі кезең үш жылдан 15 жылға дейін созылады.

    Келісім күшіне енгеннен кейін ЕАЭО елдерінің Индонезия нарығындағы орташа кедендік баж мөлшерлемесі 10,2 пайыздан 2 пайызға дейін төмендейді.

    Министрліктің мәліметінше, бұл қадам қазақстандық ауыл шаруашылығы және өнеркәсіп өнімдерінің Индонезия нарығына шығуына қолайлы жағдай жасайды.

    Келісімде сауда қорғаныс шаралары, тауарлардың шығу тегі, кедендік ынтымақтастық, техникалық және санитарлық талаптар, зияткерлік меншік құқықтарын қорғау, сондай-ақ электронды сауда және экономикалық әріптестік мәселелері қамтылған.

    2024 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан мен Индонезия арасындағы тауар айналымы 300,5 млн АҚШ долларын құрады. Бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 4,9 пайызға жоғары. Қазақстаннан экспорт 26,8 пайызға өсіп, 120,8 млн долларды құраса, импорт көлемі 6 пайызға төмендеді.

    Бұған дейін Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ЕАЭО елдері арасындағы саудада әкімшілік кедергілерді толық жою қажеттігін атап өткен болатын.

  • «Бұл – маусымдық аурулардың өсуі»: Қазақстандағы эпидемия қаупі түсіндірілді

    «Бұл – маусымдық аурулардың өсуі»: Қазақстандағы эпидемия қаупі түсіндірілді

    Қазақстанның Денсаулық сақтау министрлігі эпидсезондағы аурушаңдықтың өсуін түсіндірді. Ресми мәліметтерге сәйкес, маусымның басынан бері елде 1 млн-нан астам ауру жағдайы тіркелген, алайда эпидемия қаупі жоқ, деп хабарлайды Sona.kz [Денсаулық сақтау министрлігіне сілтеме жасап].

    «Аурушаңдықтың өсуі маусымдық сипатқа ие. Эпидназар жүйелері инфекцияларды уақтылы анықтап, оқшаулау шараларын қамтамасыз етеді. Халықтың көптеп шағымдануы – жаңа вирусқа емес, маусымдық өршуге байланысты», — делінген хабарламада.

    Медициналық мамандар қазақстандықтарды уақытылы вакцинациядан өтуге, гигиенаны сақтауға және алғашқы белгілерінде дәрігерге жүгінуге шақырды.

    Соңғы кездері әлеуметтік желілерде Шымкенттегі инфекциялық аурухананың видеосы тарады, онда науқастар, соның ішінде балалармен әйелдер, дәлізде еденде жатқан. Акимат бұл жағдай уақытша аурухана жүктемесімен байланысты екенін және науқастарды қайта орналастыру шаралары қабылданғанын хабарлады.

    Денсаулық сақтау министрлігі жүйе қалыпты режимде жұмыс істеп жатқанын, қазіргі уақытта эпидемия қаупі жоқ екенін атап өтті.

  • Қазақстанда жасанды интеллект салдарынан миллионнан астам адам жұмыссыз қалуы мүмкін

    Қазақстанда жасанды интеллект салдарынан миллионнан астам адам жұмыссыз қалуы мүмкін

    Қазақстанда миллионнан астам жұмыс орны жасанды интеллекттің дамуына байланысты қысқаруы ықтимал. Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі Олжас Анафин Мәжіліс отырысында мәлімдеді, деп хабарлайды Sona.kz NUR.KZ-ке сілтеме жасап.

    Министрліктің зерттеуіне сәйкес, 423 мамандық тобының 25%-ы (шамамен 2,2 млн жұмыс орны) автоматтандыруға бейім. Оның ішінде 1 миллионнан астамы генеративті жасанды интеллект арқылы алмастырылуы мүмкін.

    Ең жоғары қауіп Алматы, Астана және Шымкент қалаларында байқалады. Салалық тұрғыда қаржы, IT, ғылым және денсаулық сақтау салалары осал саналады.

    Сонымен бірге Анафин жаппай жұмыссыздық болмайтынын атап өтті. Оның айтуынша, Қазақстанда еңбек құны салыстырмалы түрде төмен, сондықтан автоматтандыру кезең-кезеңімен жүзеге асады. Сонымен қатар жаңа мамандықтар — дрон операторлары, робототехника мамандары, деректер және киберқұқық саласының сарапшылары пайда болады.

    Еске салайық, бұған дейін Президент Қасым-Жомарт Тоқаев халыққа Жолдауында Жасанды интеллект министрлігін құруды және Цифрлық кодекс әзірлеуді ұсынған болатын. Сондай-ақ ол ИИ үшін этикалық алгоритмдерді қалыптастыру қажеттігін айтқан еді.

  • Ақылы жолдардан түскен 100 млрд теңге қайда жұмсалады

    Ақылы жолдардан түскен 100 млрд теңге қайда жұмсалады

    «ҚазАвтоЖол» басшысы Дархан Иманашевтың айтуынша, 2024 жылы ақылы жолдардан 48 млрд теңге жиналған. 2025 жылы бұл көрсеткіш 100 млрд теңгеге жетпек.

    Бұл қаражаттың:
    – шамамен 60 млрд теңгесі жолдарды күтіп-ұстауға (қардан тазалау, жөндеу, жарық пен белгілерді ауыстыру);
    – 30 млрд теңгесі арнайы техника сатып алуға жұмсалады.

    Мемлекеттен бұл бағытқа қаржы қарастырылмаған. Барлық шығын тек ақылы жолдардан түскен табыспен жабылады.

    Бүгінде кейбір жолдар шығынға ұшырайды. Мысалы, Астана–Щучинск бағыты жыл сайын 1 млрд теңге шығын әкеледі. Дегенмен табысты жолдар бұл минусты жауып, жүйенің қаржылық тепе-теңдігін ұстап отыр.

    2025 жылдың басынан бері жүргізушілер ақылы жолдармен 12 млн-нан аса рет жүрген. Ең көп қолданылған бағыт – Шымкент–Өзбекстан шекарасы (1,98 млн рейс). Одан кейін Алматы–Қонаев, Шымкент–Тараз, Тараз–Қайнар және Шымкент–Қызылорда бағыттары тұр.

  • Перизат Қайраттың миллиардтарды қайда жұмсағаны белгілі болды

    Перизат Қайраттың миллиардтарды қайда жұмсағаны белгілі болды

    «Biz Birgemiz Qazaqstan» қорының басшысы Перизат Қайрат миллиардтан астам теңгені қолма-қол ақшаға шығарып, өз қажеттіліктеріне жұмсаған.

    Ұрланған қаражаттың жалпы сомасы 3,5 млрд теңге болды. Жөндеу, жол жүру, жиһаз және киім-кешек шығындарының ішінде 6,9 миллион теңгеге сатып алған Rolex сағаты бар.

    Қаржылық мониторинг агенттігінің төрағасының орынбасары Жеңіс Елемесовтің сөзінше ол Rebel гүл дүкенін 23 миллион теңгеге сатып алды. Нәтижесінде бұл кәсіп оған 69 миллион теңге пайда әкелген.

    «Сонымен қатар, ұрланған ақшаға ол төрт көлік, төрт пәтер, екі тұрақ, бір үй, жер телімін және ғимарат сатып алған. «Олар одан жалпы құны 158 миллион теңге тұратын зергерлік бұйымдарды, аяқ киім мен сөмкелерді тәркілеген», – деп мәлімдеді Қаржылық мониторинг агенттігі.

  • «Миллиондаған тонна сүт, көкөніс, астық – бәрі өтірік»

    «Миллиондаған тонна сүт, көкөніс, астық – бәрі өтірік»

    Jibek Joly телеарнасындағы журналист Ерболат Мұхамеджанның авторлық «Уәде» бағдарламасына Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің Аграрлық мәселелер комитетінің төрағасы, «Ауыл» партиясының төрағасы Серік Егізбаев қатысты.

    Бағдарлама барысында спикер агроөнеркәсіп кешеніндегі жалған статистика мәселесін ашық көтерді.

    «Мен эфирде ашық айтып отырмын, Айдарбек Сейпелұлы президенттің қабылдауында болды. Сол кезде ол статистика мәселесін көтерді. Жалған статистика, миллиондаған припискаларды айтты», – деді Серік Егізбаев.

    Журналист мемлекет басшысы бұл деректерді көріп таңғалғанын естігенін айтты. Спикер бұл пікірді растады:

    «Иә, таңқалды. Миллиондаған тонна сүт, миллиондаған тонна көкөніс, миллиондаған тонна астық – бәрі приписка болып кеткен. Өтірік. Жоқ», – деді ол.

    Бағдарламада жалған дерек бергендерге қатысты жауапкершілік мәселесі де қозғалды. Журналистің «Жалған статистика үшін жазалану керек қой» деген сауалына Серік Егізбаев:
    «Мен ондай ұсыныспен келісемін. Жазалану керек. Күні кеше ғана Үкіметтің картоп жөніндегі отырысында белгілі болды: жүз есе картоптың қоры өтірік, жалған. Маңғыстау алға шығыпты дейді. Жүз есе көбейтіп жіберіпті. 20 тонна ғана бар картопты, 2000 тонна деп жазып жіберіпті. Анау картоптың бағасы неге шарықтап кетті деп Үкіметте қаралды ғой. Бүкіл өңірлер мыңдаған тонна жоқ картопты жазып қойған. Неге олай істейді? Неден қорықпайды? Себебі статистика үшін жазаға тартылмайды», – деп жауап берді Аграрлық мәселелер комитетінің төрағасы.

  • ПРЕЗИДЕНТ: АЭС-ке қатысты референдум 6 қазанда өтеді

    ПРЕЗИДЕНТ: АЭС-ке қатысты референдум 6 қазанда өтеді

    «Қазір әлемде энергия тапшылығы күшейіп барады. Елімізге сенімді және экологиялық таза қуат көздері аса қажет. Сондықтан біз атом энергетикасын дамытуға баса мән беруіміз керек деп ойлаймын. Себебі экономикамыз күн өткен сайын мол энергияны қажет етуде. Мұндай сұранысты атом энергетикасы қамтамасыз ете алады. Қазір дамыған және дамушы 30 мемлекетте 200-ге жуық атом электр стансасы жұмыс істеп тұр»,- деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

    Президентеліміздің өзіне тән ерекшелігін және ұзақ мерзімге арналған ұлттық мүдделерімізді ескере отырып, тек алға қарай жүруіміз қажет екенін жеткізді.

    «Бір сөзбен айтсақ, болашақты ойлауымыз керек. Сондықтан мен атом электр стансасын салуға қатысты барынша байыпты шешім қабылдау қажеттігін ұдайы айтып келемін. Стратегиялық жоспарларды қоғамда кеңінен талқылау керек деп санаймын.
    Ел өміріндегі әрбір маңызды қадам жұртшылықпен бірлесіп жасалуға тиіс. Атом электр стансасы туралы референдумға қатысты да дәл солай болуы керек. Былтыр мен бұл мәселе бойынша өз пікірімді айттым, яғни, референдум тақырыбының қоғам талқысына түскеніне бір жыл болды. Бұл азаматтарымыздың жан-жақты ойланып, салмақты шешім қабылдауына жеткілікті мерзім деп ойлаймын. Сондықтан мен Үкіметтің ұсынысын қолдаймын»,- деді Мемлекет Басшысы.

    Президент атом электр стансасын салу мәселесіне қатысты жалпыұлттық референдум биылғы 6 қазанда өтетінін айтты.

    «Атом электр стансасын салу мәселесіне қатысты жалпыұлттық референдум биылғы 6 қазанда өтеді. тиісті Жарлыққа қол қоямын. Алдағы референдум кең ауқымды жалпыұлттық диалогтың тағы бір айқын көрінісі болмақ. Шын мәнінде, бұл – «Халық үніне құлақ асатын мемлекетке» тән сипат. Біз осындай қадамдар арқылы жаңа қоғамдық-саяси мәдениеттің негізін қалаймыз. Маңызды мемлекеттік шешімдер қабылдаудың жаңа үлгісін жасаймыз», — деді Президент.

  • Қасым-Жомарт Тоқаев: субсидия алуда көзбояушылықпен айналысатындарды жауапкершілікке тарту керек

    Қасым-Жомарт Тоқаев: субсидия алуда көзбояушылықпен айналысатындарды жауапкершілікке тарту керек

    Қасым-Жомарт Тоқаев субсидия алуда көзбояушылықпен айналысатындарды   жауапкершілікке тарту керектігін қатаң ескертті.

    «Агроөнеркәсіп кешенін тікелей субсидиялау тәсілінен арзан несие беру тәсіліне біртіндеп көшу – аса маңызды міндет. Бөлінген қаражаттың бәрі тиімді жұмсалуға тиіс. Алайда шындыққа жанаспайтын ақпарат беру, басқаша айтқанда, мәліметтерді бұрмалау ауыл шаруашылығындағы шынайы ахуалды бағалауға кедергі келтіріп отыр»,- деді Мемлекет Басшысы.

    Қасым-Жомарт Тоқаев көзбояушылықпен айналысатындардың нақты дәлелдерін де келтірді.

    «Арнайы комиссия 2 миллион ірі қара және 3 миллионнан астам уақ мал санда бар, санатта жоқ екенін анықтады. Егін шаруашылығы саласында да осындай жайттар бар екені белгілі болды. Шын мәнінде, мұның бәрі – мемлекеттен субсидия алу үшін жасалған көзбояушылық. Ондай қылмыстық әрекеттерге тосқауыл қою қажет. Ал мұндай іспен айналысқан адамдарды жауапкершілікке тарту керек», -деп талап қойды Президент Қасым-Жомарт Тоқаев.  

    Мемлекет басышысы, жер – ауыл шаруашылығы саласына инвестиция тартудың басты кепіл болатынын жеткізді.

    «Жер телімдерін қайтару жөніндегі арнайы комиссия әкімдіктердің ауыл шаруашылығы алқаптарын конкурс өткізбей-ақ беру туралы екі мыңнан астам заңсыз шешім қабылдағанын анықтады. Бұл мәселе қатысты екіұшты ұстаным болмауы қажет. Заңсыз алынып, пайдаланылмай жатқан жер оңтайландырылған рәсім бойынша мемлекетке қайтарылуға тиіс. Ал жерді пайдаланушы оған инвестиция салып, адал еңбек етіп жатса, жұмысқа бөгет жасамау керек. Сондай-ақ оның ауылды көркейтіп, тұрғындарға тұрақты жұмыс беріп отырғанын да ескерген жөн», -деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

  • Президент: Бізге Банктер туралы жаңа заң қажет

    Президент: Бізге Банктер туралы жаңа заң қажет

    Президент Қасым-Жомарт Тоқаев халыққа жолдауында Қазақстанға Банктер туралы жаңа заң қажеттігін айтты.

    «Бізге Банктер туралы жаңа заң қажет. Бұл құжатта экономикалық белсенділікті қолдау және финтех саласын қарқынды дамыту сияқты өзекті мәселелер шешімін табуы керек. Қазір қолданып жүрген заң шамамен 30 жыл бұрын қабылданған. Ол кезде заман да мүлде басқа болды», — деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

    Мемлекет басшысы ақша-несие саясаты мен фискалды саясаттың арасындағы үйлесімсіздікті жою қажет деді.  

    «Қазір нақты секторға несие әлі де ойдағыдай берілмей жатқанын ашық айтуымыз керек. Шағын және орта бизнесті жеткілікті қаржыландыру мәселесі де шешімін тапқан жоқ. Бұл жағдай еліміздегі іскерлік ортаның белсенділігіне, экономиканың тұрақтылығына және дәйекті дамуына кедергі келтіріп отыр. Үкімет пен Ұлттық Банк бірлесіп, осыған қатысты оңтайлы шешімдер ойластыруы керек. Банктердің экономикаға көбірек қаржы құюына жағдай жасау қажет», -деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

    Мемлекет басшысы халықаралық сарапшылар қазақ банктерін ресурсқа бай елдер ішіндегі ең көп пайда табатын банктер санатына қосатынын жеткізді.

    «Сондықтан осы саладағы салық мөлшері әділ белгіленуге тиіс. Банктердің акционерлері дивидендіне сәйкес салық төлеуі керек. Банктерге мемлекет көрсеткен көмек тұрғысынан қарасақ, бұл – өте орынды ұстаным. Цифрлық активтердің айналымын қамтамасыз ету және банк саласына инновацияларды қауіпсіздік талабына сәйкес енгізу үшін оны реттейтін тетіктердің тұрақты болуы маңызды», — екеніне тоқталды Қасым-Жомарт Тоқаев.

    Президент, бізде республикалық бюджеттің кіріс бөлігі орындалмай жатырқанын сынға алды.

    «Ашығын айтуымыз керек, бізде республикалық бюджеттің кіріс бөлігі орындалмай жатыр.  Бұл – бұрынғы және қазіргі Үкімет жұмысындағы үлкен олқылық. Мұндай жағдай жиі қайталанса, түптеп келгенде, еліміздің дамуын тежейді. Сондықтан оған жол бермеу қажет. Бюджет қаржысын тиімді пайдаланып, оның шығыс бөлігін шектеп, қатаң бақылауда ұстаған жөн. Үкімет Ұлттық Банкпен бірлесіп, осы мәселеге қатысты нақты шаралар қабылдауға тиіс», — деді Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев.

    Айта кетейік, дәл қазір Президенттің халыққа жолдауы өтіп жатыр.  Жолдау телеарна эфирлерінде тікелей көрсетілуде.

  • Камала Харрис: бұл әйел кім және АҚШ-тың саясатындағы рөлі қандай

    Камала Харрис: бұл әйел кім және АҚШ-тың саясатындағы рөлі қандай

    Бала шақ пен білім

    Камала Харрис 1964 жылдың 20 қазан күні Калифорния штатының Окленд аумағында дүниеге келген. Отбасы – иммигранттар: анасы Үндістаннан, әкесі Ямайкадан. Ол мультимәдениетті отбасыда өсті. Бұл өз кезегінде оның көзқарастары мен танымына әсер етті. Харрис Говард Университетін саясаттану және экономика мамандығы, Калифорния университетін құқық мамандығы бойынша аяқтады.

    Құқық қорғау саласындағы мансап

    Университет аяқтаған Камала Аламеда аймағының прокуратурасына жұмысқа орналасты. Бұл жердегі қызметі оған құрмет пен танымалдық сыйлады. 2003 жылы ол Сан-Францисконың прокуроры, ал 2010 жылы Калифорнияның бас прокуроры болды. Аталған қызметте ол халықтың осал тобының құқығы мен сот әділдігіне реформа енгізу үшін күресті.

    Саясаттағы мансап

    2016 жылы Камала Харрис Калифорнияның атынан сенатор болып сайланды. Ол Сенатта сот, полиция реформасы, денсаулық сақтау, иммигранттардың құқығын қорғау секілді іс-шаралармен айналысты.

    Вице-президент

    2020 жылы Джо Байден Камала Харристі вице-президентке үміткер ретінде таңдады. Мұнда ол экономиканы дамыту, коронавируспен күрес, әлеуметтік әділет мәселелерінің шешілуіне белсене кірісті.