15 қаңтарда №239 маршрутында белгісіз адамдар автобустың әйнегін сындырған. Куәгерлердің айтуынша, шабуыл жасағандар бірнеше адам болған, олардың кейбірі Chevrolet Cobalt автокөлігімен келген.
Полиция жалаңаштық жасау фактісі бойынша іс қозғады. Жедел-іздестіру шаралары барысында үш күдікті анықталып, ұсталды. Негізгі фигурант уақытша ұстау изоляторына қамалды.
Маңғыстау облысында жолаушылар автобусының қатысуымен ауыр жол-көлік оқиғасы орын алды, деп хабарлайды Sona.kz Nege.kz-ке сілтеме жасап.
Алдын ала мәліметтерге сәйкес, 16 қаңтар күні сағат 01:03 шамасында Yutong маркалы автобус Ақтау – Бейнеу бағытымен келе жатып, жүргізушінің көлікті басқара алмауы салдарынан аударылған.
Апат салдарынан оқиға орнында төрт жолаушы қаза тапты. Тағы үш адам түрлі деңгейдегі жарақаттармен медициналық мекемелерге жеткізілді. Автобус салонында 50 жолаушы болған, деп хабарлады Көлік министрлігі.
Автобусты 1985 жылы туған жүргізуші басқарған. Ведомствоның мәліметінше, оқиға болған жерден шамамен 200 шақырым бұрын екінші жүргізуші ауыстырылған. Автобус 2025 жылғы 19 желтоқсанда техникалық тексеруден өткен және «CASPIAN TRANS CORPORATION» ЖШС-не тіркелген.
Жолдың бұл бөлігі II техникалық санатқа жатады. Жабындысы — асфальтбетон, жолдың ені 9 метр, ақаулар анықталмаған. Жол белгілері толық орнатылған. Жол апаты қараңғы уақытта болған.
Аталған дерек бойынша тексеру жүргізіліп жатыр, оқиғаның барлық мән-жайы анықталуда.
Қарағанды облысында жолаушылар тасымалдайтын автобус жолдан шығып, жол жиегіндегі арыққа түстіп кетті. Оқиға Шахтинск қаласынан шығаберісте болған, деп хабарлайды Sona.kz Tеngrinews.kz-ке сілтеме жасап.
Алдын ала мәлімет бойынша, жүргізуші күрделі ауа райы жағдайында көлікті басқара алмай қалған. Оқиға кезінде өңірде боран соғып, жел күшейіп, жолда көктайғақ болған. Автобус салонында шамамен 50 жолаушы болған.
Қарағанды облыстық полиция департаментінің хабарлауынша, жол-көлік оқиғасы салдарынан қаза тапқандар мен зардап шеккендер жоқ.
Полиция өкілдері жүргізушілерге ауа райы қолайсыз кезеңде жол қауіпсіздігі талаптарын қатаң сақтауға шақырды. Атап айтқанда, жылдамдықты асырмау, арақашықтықты сақтау, күрт манёвр жасамау және мүмкіндігінше алыс жолға шықпау ұсынылды.
Сондай-ақ соңғы уақытта еліміздің басқа өңірлерінде де қоғамдық көліктердің қатысуымен ұқсас жол-көлік оқиғалары тіркеліп жатқаны атап өтілді. Бұған дейін Астанада көктайғақ салдарынан бірнеше автобус апаты болған, алайда жолаушылар ауыр жарақат алмаған.
Алматыда қоғамдық автобус жүргізушісі телефонына назар аударып, жаяу жүргіншілер өткелінде қызды қағып кетті. Оқиға Алмалы ауданындағы Төле би даңғылында болған, деп хабарлайды Sona.kz.
2007 жылы туған қыз ауыр жағдайда ауруханаға жеткізілді. Дәрігерлер оның жағдайын ауыр, бірақ тұрақты деп бағалап отыр.
Полиция мәліметінше, автобус жүргізушісі ұсталып, уақытша ұстау изоляторына қамалды. Оған қатысты ҚК бойынша іс қозғалды.
«Әрбір жүргізуші жолда барынша мұқият болуы тиіс. Оның бір сәт көңіл бөлмеуі адам өміріне қауіп төндіреді», — деді Алматы қалалық ПД әкімшілік полиция басқармасының басшысы Серік Шұмаев.
Полиция қыстың қиын жағдайында жол қозғалысы ережелерін қатаң сақтауға шақырады.
Астанада №5 бағыттағы автобуста жасөспірімдер қатысқан оқыс оқиға тіркелді. Қалалық қызметтердің мәліметінше, жүргізуші бірнеше жолаушының авариялық балғаларды шешіп алмақ болғанын байқап, автобусты тоқтатып, жағдайды камераға түсіре бастаған, передаёт Sona.kz CHECK-POINT.KZ-қа сілтеме жасап.
Алдын ала деректерге сәйкес, дәл осы сәтте жасөспірімдердің бірі жүргізушінің бетіне газ баллонын шашқан. Бұдан кейін олар автобустан шығып, оқиға орнынан қашып кеткен.
Оқиға орнына полиция шақырылды. Құқық қорғау органдары тексеріс жүргізіп, қатысушылардың кім екенін анықтап жатыр.
Астанада 18 жастағы жас жігіт қала автобусының ішінде газ баллоншасын шашты. Оқиға кезінде ол баллоншаны автобустан шығуға жақындаған досына бағыттаған.
Жолаушылар бірден жөтеліп, тынысы таусылды, жүргізуші автобусты тоқтатып, есіктерін ашып, ауаны жаңартты және полицияға хабарлады. Ешкім зардап шеккен жоқ, медициналық көмек қажет болмады.
Krispmedia деректері бойынша, құқық бұзушы тез анықталды. Сот оны ұсақ бұзақылық жасағаны үшін кінәлі деп тауып, 5 тәулікке қамауға алды.
Екібастұзда төрт кен құтқарушының өліміне әкелген оқиға бойынша қылмыстық іс қаралып жатыр. Қайғылы жағдай 2024 жылғы 4 қаңтарда Павлодар облысында «Майкаинзолото» акционерлік қоғамының аумағында болған. Сол кезде жедел шақыртуға шыққан қызметтік автобус технологиЯлық жолда пайда болған үлкен воронкаға түсіп кеткен. Бұл туралы Sona.kz Tengrinews-ке сілтеме жасап хабарлайды.
Оқиға салдарынан Павлодар филиалының төрт қызметкері – Бердіқан Сарқыт, Олег Тышкевич, Айып Тлеубергенов және Айдос Шаймерден қаза тапты. Оларды іздеу бірнеше айға созылды, себебі опырылған аумақ терең болған және топырақ қайта-қайта жылжып отырған.
Тергеу және сот процесі
2024 жылы аталған факті бойынша Қылмыстық кодекстің 277-бабының 3-бөлігі («Екі немесе одан да көп адамның өліміне әкелген тау-кен немесе құрылыс жұмысын жүргізу қағидаларын бұзу») бойынша іс қозғалды.
Министрліктің арнайы комиссиясы жүргізген тергеу кәсіпорынның толық кінәсін анықтады. Комиссия қорытындысы бойынша алты лауазымды тұлға, оның ішінде кәсіпорынның бас директоры, орынбасарлары және Майқайың жерасты кенішінің басшылығы өндірістік қауіпсіздік талаптарының өрескел бұзылуына жол берген.
Комиссияның шешіміне келіспеген компания басшылығы сотқа шағымданғанымен, Астана қаласының соты және кейін апелляциялық инстанция олардың талабын қанағаттандырмады. Тергеу материалдарына сәйкес, 160 метр тереңдікте орналасқан бос кеңістіктер бетонмен толтырылмаған, ал бұл қауіп-қатердің жоғары екенін көрсеткен.
Айыптау тарабының дәлелдері
Соттағы жарыссөз кезінде прокурор барлық айыпталушыны кінәлі деп танып, әрқайсысына төрт жыл бас бостандығынан айыру жазасын тағайындауды сұрады. Сонымен қатар үш жыл мерзімге коммерциялық ұйымдарда басшылық қызмет атқару құқығынан айыру ұсынылды.
Айыптау тарабының сөзінше, кәсіпорын басшылығы 2018 жылдан бері геотехникалық қызметті іске қоспаған. Бұл қызмет жер асты кеңістіктерінің жағдайын бақылауы тиіс еді және дәл осы бақылаудың жоқтығы опырылуға әкелген факторлардың бірі болған.
Прокурор мәлім еткенінше, кәсіпорын басшысы қауіпсіздікті қамтамасыз етуге персоналдық жауапты бола тұра, жобалық талаптарды бұзып, закладкалық жұмыстарды жүргізбеген. Ал оның орынбасарлары мен бөлім басшылары анықталған тәуекелдерге қарамастан жұмысты тоқтатпаған.
Жәбірленушілердің позициясы
Қаза тапқан төрт құтқарушының үшеуінің туыстары соттан айыпталушыларды қамауға алмауды сұрады. Олар медиативтік келісімге қол қойылғанын, материалдық шағымдарының жоқ екенін мәлімдеді.
Алайда Айдос Шаймерденнің отбасы ең қатаң жаза тағайындауды талап етті. Оның жұбайы Нурсулу Шаймерден қаза қайғылы оқиғаның ауыр салдарын атап өтіп, бес баланың әкесіз қалғанын айтты.
Алдыңғы тергеулер
Сондай-ақ бұл іс шеңберінде еңбек қауіпсіздігі департаментінің бұрынғы басшысы мен инспекторының әрекеттеріне қатысты жеке іс қозғалған. Олар 2016 жылғы тексеру кезінде 70 бұзушылықты анықтаса да, олардың жойылуын бақыламаған. Осыған байланысты олар биыл екі және үш жыл мерзімге бостандығын шектеу жазасына сотталған.
Қазір сот істі аяқтауға жақын. Үкім жақын күндері жариялануы күтіледі.
Астанада автобус қатысқан жол-көлік оқиғасы салдарынан 14 адам жарақат алды, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.
Полиция мәліметінше, Mercedes маркалы қызметтік автобустың жүргізушісі Қабанбай батыр даңғылымен келе жатып, бұрылыс жасау кезінде рөлге ие бола алмай, көлік жол жиегіне түсіп кеткен.
Қайтыс болғандар жоқ. Қазір оқиғаға байланысты тексеріс жүргізіліп жатыр.
Қалалық денсаулық сақтау басқармасының ақпаратына сәйкес, зардап шеккендердің барлығы Астананың көпсалалы стационарларына және Ұлттық шұғыл медицинаны үйлестіру орталығына жеткізілген.
Елордада ұстамасы ұстап қалған сәтте екі жаяу жүргіншіні қаққан автобус жүргізушісі қылмыстық жауапкершілікке тартылды, деп хабарлайды Sona.kz Nur.kz-ке сілтеме жасап.
Ведомствоның мәліметінше, ер адам 2021 жылдан бері «эпилепсия» диагнозымен диспансерлік есепте тұрған, соған қарамастан көлік жүргізуді жалғастырған. Ұстама кезінде ол екі адамды қағып кеткен.
Прокуратураның хабарлауынша, мекеменің бастамасымен сот медициналық қарсы көрсетілімдері бар 10 адамды көлік жүргізу құқығынан айырды. Қадағалаушы орган денсаулық жағдайының нашарлауы, ол дәрігердің қорытындысымен расталса, жүргізуші куәлігін тоқтату үшін заңды негіз болатынын еске салды.
ҚР Президенті 2025 жылды «Жұмысшы мамандықтар жылы» деп жариялады. Осыған байланысты біз Қонаевта автобус жүргізушісі болып қызмет ететін азаматпен тілдесіп, мамандығының қыр-сырын біліп қайттық.
Бұршақ Жанәділұлы 2000 жылдан бері автобус жүргізушісі болып жұмыс істейді. Айтуынша, таңғы 5:00-де басталатын қызметтің шыжығы да қызығы да мол.
«Таңда жұмысқа келеміз, медициналық тексерістен өтеміз. Ал автобусты техникалық тексерістен өткіземіз. Содан кейін бағыттар бойынша жүру басталады. Күніне 15 рейс орындаймыз. Кешке автобусты жуып, тазалап, тағы бір мәрте техникалық тексеріс болады», — деді маман.
Оның сөзіне сүйенсек, автобус жүргізушісі ең алдымен жол ережесін сақтауға мұқият болуы қажет.
«Жұмыстың жауапкершілігі көп. Адамдардың мініп-түсуі, жаяу жүргіншілерге жол беру, бағдаршамның жасыл түсіне ғана жүру секілді іс-қимылдарға үнемі сақ болу керек. Біздің қолымызда бірнеше адамның өмірі тұрады. Сондықтан автобусты абайлап, мұқият жүргізуіміз тиіс», — деді Бұршақ.
Автобус жүргізушісі жолда қиындықтар да кездесетінін атап өтті.
«Кейде көлік ағыны көбейеді. Сонда жол жүру қиынға соғады. Көңіл күйді түсіретін жолаушылар да бар. Ондай жағдайларға көп мән бермеуге тырысамын. Ал кей тұрғындар электронды карта жүйесін қолдана алмайды. Ондайда көмек көрсетемін, түсіндіремін», — деді ол.
Қоғамдағы орны көп байқала бермейтін, алайда, олар болмаса, қаланың тыныс-тіршілігі тұралап қалатын мамандарды әрқашан бағалай беруіміз керек. Нағыз еңбек адамы – автобус жүргізушісі.