Үкімет басшысы Олжас Бектенов алғашқы атом электр стансасын салатын өңір туралы қаулыға қол қойды.
«Атом энергиясын пайдалану туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 5-бабының 2) тармақшасына және 12-бабының 1-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі Алматы облысының Жамбыл ауданы – «Атом электр станциясы» ядролық қондырғысы салынатын аудан туралы шешім қабылдансын, – делінген қаулыда.
Қаулы ресми жарияланған күні қолданысқа енгізіледі.
Қарағанды облысы Шахтинск қалалық соты «Қазақстан» шахтасындағы өрттен бес кеншінің қаза табу фактісі бойынша істі қарап, сот үкімін шығарды.
Төрт айыпталушы 4 жылға бас бостандығынан айырылды. Сотқа дейінгі тергеп-тексеру органы қайғылы оқиғаға жауапты деп танылған төрт қызметкерді ҚР ҚК 277-бабының 3-бөлігі бойынша абайсызда екi немесе одан да көп адамның өлiмiне әкеп соққан Тау-кен немесе құрылыс жұмыстарын жүргiзудің қауiпсiздiк қағидаларын бұзды деп айыптаған болатын.
Тергеу барысында бірнеше ереже бұзушылық анықталды.
Жол берілген бұзушылықтардың салдарынан 2023 жылғы 17 тамызда жөндеу ауысымында «Қазақстан» шахтасының көмір конвейерлік еңісінде өрт болды. Өрт салдарынан бес кенші қаза тауып, он жеті кеншіге денсаулығына орташа және ауыр зиян келтірді, – деп мәлімделген Шахтинск қалалық сотының хабарламасында.
Аталған іс бойынша прокурор Қылмыстық кодекстің 277-бабының 3-бөлігінде көзделген қылмыстық құқық бұзушылық жасағаны үшін сотталушыларды кінәлі деп танып, 4 жылға бас бостандығынан айыру жазасын тағайындауды сұрады.
ҚК-нің 277-бабының 3-бөлігінде көзделген қылмыс абайсызда орташа ауырлықтағы қылмыс болып табылады. Санкция 3 жылдан 8 жылға дейін бас бостандығынан айыруды қарастырады. ҚК-нің 55-бабына сәйкес жеңiлдететiн мән-жай болған және ауырлататын мән-жайлар болмаған кезде жаза максималды мерзімнен½, яғни 4 жылдан аспауы тиіс. Заңның бұл талабы сот үшін міндетті болып табылады. Г., М., Т., Г. сотталушыларының жас балалары бар, бұл ҚК-нің 53-бабына сәйкес жеңілдететін мән-жай деп танылады. Яғни, олар үшін жаза 4 жылдан аспауы керек. Сотталушылар бұрын сотталмады, жұмыс орны бойынша оң сипатталады. Прокурор айыптау актісінде ауырлататын мән-жайлардың жоқтығы туралы жазды. Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, сот Г., М., Т., Г. 4 жылға бас бостандығынан айыру жазасын тағайындады, – деп сот өз үкімін шығарды.
Сот үкімі заңды күшіне енген жоқ.
Еске салайық, қайғылы оқиға 2023 жылдың 17 тамызында болған. Апат болған кезде жер астында 227 шахтер болған, олардың ішінде 222 шахтер жер бетіне шығарылып, бес адам қаза болған еді.
Батыс Қазақстан облысы ПД экстремизмге қарсы іс-қимыл басқармасының қызметкерлері 25 жастағы жергілікті тұрғынды ұстады.
Күдікті техника мен автокөлік сатып алу, ұялы телефон сату, тауарлық несиені қолма-қол ақшаға айналдыру және ақшаны көбейту сияқты желеулерді пайдаланып, адамдарды сеніміне кірген.
Мәселен, 2023 жылдың қазан айында ол Орал қаласының бір тұрғынын тауарлық несиені қолма-қол ақшаға айналдыру сылтауымен 4 миллион теңгеден астам қаржыға алдап кеткен. Сондай-ақ сәуір мен қазан айлары аралығында тағы бір қала тұрғынына тұрмыстық техника жеткізіп беремін деп, 4,5 миллион теңгеден астам шығын келтірген. Тергеу барысында алаяқтың құрбандары негізінен өз таныстары екені анықталды.
Қазіргі уақытта күдіктіге қатысты 14 алаяқтық дерегі бойынша тергеу амалдары жүргізілуде. Келтірілген жалпы шығын көлемі 78 миллион теңгеден асады. Ұсталған азамат уақытша ұстау изоляторына қамалып, өз кінәсін мойындады.
Ол алдап алған қаражаттың басым бөлігін бәс тігуге жұмсағанын айтқан. Құқық қорғау органдары тұрғындарды қырағы болуға шақырады. Егер сіз алаяқтардың арбауына түсіп қалсаңыз, тез арада полицияға хабарласқаныңыз жөн.
Бас прокуратура кезекті кеңесінде колонияларда 40 мың бейнебақылау орнатылып, сотталғандар тікелей өтініш бере алатын 600 электронды терминал қойылғанын айтты.
Бас прокурор Берік Асылов пенитенциарлық жүйеде азаптаудың алдын алуға ерекше мән беретінін айтты. Сотталғандардан түскен кез келген қатыгездік туралы сигнал азаптау призмасы арқылы қаралады.
«Сотталғандардың құқықтарын, бостандықтарын және заңды мүдделерін құрметтеу мен қорғау – бұл заңның тікелей талабы. Сондай-ақ, олардың сәтті әлеуметтенуі қоғамдағы құқықтық тәртіпті сақтаудың маңызды аспектісі», – деді қадағалау органының басшысы.
Соңғы жылдары қылмыстық-атқару жүйесінде реформа жүргізіліп, қоғамдық бақылау кеңейтілді. Осының аясында колонияларда толық бейнебақылау жүйесі енгізілді 40 мың бейнекамера орнатылған сондай-ақ сотталғандардың тікелей өтініш беруі үшін 600 электронды терминал қойылды.
Аталған үйдің бірінші сатылымында өтпеуіне ешқандай қатысушының тіркелмеуі себеп болған.
Осылайша, Кәрім Мәсімовтің үйі сауда-саттықтың бірінші сатылымында өз иесін таппады. Оған электрондық сауда алаңының сайтындағы деректер дәлел.
– Аукцион басталған сәтте сату объектісі бойынша аукцион залында бірде-бір қатысушы тіркелмеген. Аукцион залында бірде-бір қатысушы бастапқы бағаны растамаған, – деп жарияланған хабарламада.
Еске салайық, ҰҚК-ның бұрынғы басшысы Кәрім Мәсімов пен оның орынбасарлары қаңтардағы тәртіпсіздіктерден кейін мемлекетке опасыздық жасады және мемлекеттік ұйымдастырмақ болды деген күдікпен қамауға алынған-ды. Ол 18 жылға бас бостандығынан шектелді.
Елдің мүфтияты осындай пәтуа шығарды. Осылайша көршілес ел ысырыпшылдықпен күрескелі жатыр.
Қырғызстан мұсылмандары діни басқармасының айтуынша, Ислам шариғаты бойынша қайтыс болған адамды жерлеген үйде үш күнге дейін жоқтау айтылып, туған-туыс пен көрші-қолаң оларға көңіл айтады.
«Олар мал соймайды, тамақ бермейді. Қайғылы жағдай болған үйдің көршілері осы үйдегі адамдарға көңіл айтып, ал туыстары тамақ әкеледі. Бұл – көршілер мен туыстардың міндеттері», – дейді жергілікті мүфтият.
Мүфтияттың түсіндіруінше, марқұмның артында жас балалар қалуы мүмкін. Мұндай жағдайда жерлеу рәсіміне келушілер үшін мал сойып, тамақ беруге тыйым салынады.
Білім беру инфрақұрылымын қолдау қоры есебінен 22 мың оқушы орнына арналған тағы 28 жаңа мектеп салынады.
Президенттің тапсырмасы бойынша құрылған қор жемқорлардан тәркіленген қаражат есебінен толықтырылып келеді. Оның негізгі мақсаты білім беру ұйымдары үшін жаңа ғимараттар салу, кеңейту арқылы апатты мектептер мен орын тапшылығын жою.
«Мемлекет балалар үшін қолайлы жағдай жасауға ерекше көңіл бөліп келелі. Бүгінгі таңда 74,4 мың орындық 61 мектеп пайдалануға берілді, оның 29-ы ауылдық елді мекендерде орналасқан», – деп атап өтті инфрақұрылымды дамыту департаментінің басқарма басшысы Жайық Махсутов.
2024 жылы 25 мектеп салынды, олардың басым бөлігі Астана қаласында, және Маңғыстау, Алматы, Жамбыл облыстарында орналасқан. Барлық білім беру ұйымдары заманауи құрал-жабдықтармен жабдықталған.
Семейде 6-сынып оқушысын қатарластары ұрып, мүшеқапты үрлеуге мәжбүрлеген оқиғаға қатысты облыстық білім басқармасы мәлімдеме жасады.
Білім басқармасының мәліметінше, осы жылдың 24 ақпанында оқушы сабағына қатысқан, ал соққыға жығылғаннан кейін медициналық көмекке жүгінбеген.
Құқық қорғау органдары қазір тиісті шараларды жүргізіп жатыр, оның қорытындысы бойынша қатысушылар есепке алынып, ата-аналары жауапқа тартылатын болады.
«Абай аудандық білім басқармасы қызметтік тексеру жүргізіп жатыр. Оның қорытындысы бойынша бақылаудың әлсіздігі және тәрбие жұмысының жеткіліксіздігі үшін мектеп директорлары мен олардың орынбасарларының жауапкершілігі тексерілетін болады. Жағдай ерекше бақылауда», – деп атап өтті ведомство.
Сан ғасырдан бері мұсылмандық жолды ұстанған бабаларымыз ана тіліміздегі сөздерді қолданған. Бұл туралы елордада өткен баспасөз мәслихатында Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлы мәлім етті.
«Осы ретте жастарды діни терминдерді қазақша айтуға шақырамын. Өкінішке қарай, кейбір жас буын өкілдерінің ауызашарды – ифтар, сәресін – сухур деп айтып жүргені көңілге қаяу түсіреді. Сан ғасырдан бері мұсылмандық жолды ұстанған ата-бабаларымыз ауызашар, сәресі деген сөздерді қолданған. Біз де бабалар жолын ұстанған ұрпақ ретінде өзге тілден енген діни терминдерден барынша аулақ болып, өзіміздің ата-бабамыздан қалған жақсы сөздерді қолданып, өзіміздің ана тілімізге құрмет көрсетіп, қазақша сөйлеуге тырысайық», – деді Наурызбай қажы Тағанұлы.
Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы ортақ пәтуаға сәйкес, қасиетті Рамазан айы 1 наурызда басталатынын хабарлап отыр. Наурыз айының 26-нан 27-не қараған түн – Қадір түні, ал 30 наурыз – Ораза айт мерекесі.
Еліміздің Бас мүфтиі Наурызбай қажы Тағанұлының төрағалығымен өткен Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төралқа мәжілісінде пітір садақасы еліміз бойынша екі келі ұнның орташа бағасы негізінде 655 теңге болып бекітілді.
Солтүстік Қазақстанда сегіз жасар қызын зорлаған әке өмір бойына бас бостандығынан айырылды.
Halyqstan мәліметінше, Петропавлдың қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық соты 29 жастағы Әділхан Сәкеновке қатысты үкім шығарды. Ол 121-бап «жыныстық сипаттағы зорлық-зомбылық әрекет» бойынша өмір бойына бас бостандығынан айырылды.
Сот жабық есік жағдайында өтіп, қылмыстың жай-жапсары ресми түрде жарияланбады. Дереккөз мәліметінше, Сәкенов сегіз жасар қызын зорлап, оны видеоға түсіргені анықталған.
«Сот Әділхан Сәкеновті 121-баптың 4-бөлігі, яғни қылмыстық құқық бұзушылық жасағаны үшін кінәлі деп танып, өмір бойына бас бостандығынан айыру үкімін шығарды», – деді облыстық қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының судьясы Ерлан Нұршәріп.
Анықталғандай, сотталушының жоғары білімі мен жұмысы бар, ресми түрде некеде болмаған. Үкімді жариялаған кезде Сәкенов ешқандай эмоция білдірмеген.
Сонымен қатар, Сәкенов Мұсабаеваға, яғни оның 8 жасар қызының заңды өкіліне моральдық зиян келтіргені үшін 3 миллион теңге төлеуге міндеттелді.