Sona.kz

Метка: Басты жаңалықтар

  • Сенат медицина қызметкерлеріне зорлық үшін жазаны қатайту туралы заңды қабылдады

    Сенат медицина қызметкерлеріне зорлық үшін жазаны қатайту туралы заңды қабылдады

    Қазақстан Сенаты медицина қызметкерлеріне және жедел жәрдем жүргізушілеріне қатысты зорлық үшін жазаны қатайту туралы заңды мақұлдады. Құжат екі оқылымда қабылданып, Президенттің қол қоюына жіберілді.

    Заң Қылмыстық кодексті жаңа 380-3-баппен толықтырады: «Медицина қызметкеріне немесе жедел жәрдем көлігінің жүргізушісіне қатысты зорлық немесе қауіп төндіру».

    Қызметкерлерге қатысты қауіп төндіру үшін 200–500 МӘҚ көлемінде айыппұл, түзету жұмыстары, 300 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстар немесе екі жылға дейінгі шектеу/бас бостандығынан айыру қарастырылған. Ауырлататын жағдайларда  екіден үш жылға дейін.

    Денсаулығы мен өміріне қауіп төндірмейтін зорлық үшін айыппұл 500–1 000 МӘҚ, түзету немесе 600 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстар, не екі–үш жылға дейінгі шектеу/бас бостандығынан айыру тағайындалады. Ауырлататын жағдайларда  үштен жеті жылға дейін.

    Денсаулығы мен өміріне қауіп төндіретін зорлық үшін бес–он жыл бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған, ауырлататын жағдайларда  жеті–он екі жыл.

    Сенат заңның медицина қызметкерлерін құқықтық қорғауды қамтамасыз ететінін, қауіпсіз еңбек ортасын қалыптастыратынын және медициналық қызмет сапасын арттыратынын атап өтті.

  • Тоқаев Жамбыл облысына жұмыс сапарымен келді

    Тоқаев Жамбыл облысына жұмыс сапарымен келді

    Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Жамбыл облысына жұмыс сапарымен келді. Бұл туралы Sona.kz Акорда баспасөз қызметіне сілтеме жасап хабарлады.

    Әуежайда Мемлекет басшысын Жамбыл облысының әкімі қарсы алды. Сапар барысында Президент өңірдегі бірнеше өндірістік және әлеуметтік нысандарға баруды жоспарлап отыр.

    Негізгі назар облыстың әртүрлі секторларында жүзеге асырылып жатқан инвестициялық жобалардың барысына аударылады. Бұл ағымдағы даму бағдарламаларының тиімділігін бағалауға және болашақта өсуге перспективалық бағыттарды анықтауға мүмкіндік береді.

    Сонымен қатар, Президент өңір қоғамдастығының өкілдерімен, оның ішінде кәсіпкерлермен, белсенділермен және жергілікті тұрғындармен кездесулер өткізуді жоспарлап отыр. Бұл өңірдің дамуы мен әлеуметтік бастамаларды талқылауға мүмкіндік береді.

    Мемлекет басшысы білім беру, медициналық және мәдени мекемелерге ерекше көңіл бөледі, оларда инфрақұрылымның жағдайымен танысып, халықтың өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған жобалардың іске асуын бақылайды.

    Сапардың қорытындысы бойынша Президент өңірдің қазіргі экономикалық жағдайы мен болашақ даму перспективалары туралы пікір білдіреді деп күтілуде.

    Сарапшылардың пікірінше, Президенттің өңірлерге жұмыс сапарлары билік пен халық арасындағы өзара байланыс пен жаңа инвестициялық және әлеуметтік бастамаларды жедел енгізуге ықпал етеді.

  • Қытайда «әдепсіз» жазысуларға тыйым салынады

    Қытайда «әдепсіз» жазысуларға тыйым салынады

    2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қытайда «Қоғамдық тәртіпті бұзғаны үшін жазалау туралы» заңның жаңа редакциясы күшіне енеді. Құжатқа сәйкес, әдепсіз ақпаратты таратуға қатысты жазалар қатаңдатылды, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.

    Жаңартылған нормалар цифрлық ортадағы «құқықтық вакуумды» жояды. Әкімшілік жауапкершілік эротикалық контентті кез келген байланыс арнасы арқылы — мессенджерлерде, әлеуметтік желілерде немесе жеке жазысуларда таратуға қатысты қолданылады.

    Заңның 80-бабына сәйкес, әдепсіз материалдарды (кітап, фото, видео, аудио) жасау, тасымалдау, сату, жалға беру немесе тарату ақпараттық желілер немесе телефон арқылы жүргізілген жағдайда түрлі жазалар қарастырылған: 10–15 тәулікке әкімшілік қамау және 5 000 юаньға дейін айыппұл; жеңіл бұзушылықтар — 5 тәулікке қамау немесе 1 000–3 000 юань айыппұл; кәмелетке толмағандарды тарту жағдайында — ең қатаң жазалар.

    Әлеуметтік қауымдастықтарды модерациялауға ерекше көңіл бөлінген. Әкімшілердің әрекетсіздігі қылмыстық жауапкершілікке алып келуі мүмкін. 30 адамнан асатын топтарды ұйымдастыру және басқару кезінде порнографиялық материалдар таралса, бұл да қылмыстық жауапкершілікке себеп болады.

    Заң қабылданғанға дейін жеке чаттарда мұндай материалдарды тарату көбінесе этикалық қателік ретінде қарастырылған. Жаңа редакция бойынша, тарату формасы мен пайда алу мақсаты істің құқықтық бағасына әсер етпейді.

    Мамандардың пікірінше, жаңа нормалар мессенджерлер мен әлеуметтік желілердің күнделікті қолданылуына айтарлықтай әсер етуі мүмкін, цифрлық контентке бақылауды күшейтеді.

    Заңның орындалуы пайдаланушылар мен қауымдастық әкімшілерінің цифрлық қауіпсіздік пен этика стандарттарын сақтауға жауапкершілігін арттыратынын көрсетеді.

  • Қазақстандықтар «Болашақ» гранттары бойынша шетелде оқи алады

    Қазақстандықтар «Болашақ» гранттары бойынша шетелде оқи алады

    Қазақстандық мамандар «Болашақ» бағдарламасы аясында шетелде оқып, стажировкадан өте алады. деп хабарлайды Sona.kz.

    2025 жылы шәкіртақы тағайындау конкурсы жаңа ережелер бойынша өткізілді. Үміткерлер үш кезеңнен өтті және жыл ішінде қайта қатысу мүмкіндігіне ие болды. Конкурс қорытындысы бойынша 225 қазақстандық шәкіртақы алды. Орташа есеппен бір орынға төрт үміткер болды.

    Отырыста 2026 жылға арналған жаңа кәсіби стажировка категориясы – «жасанды интеллект жүйесінің қолданушылары» бекітілді. Бұл шешім экономикадағы цифрлық трансформацияны масштабтау және ІТ-компетенцияларды дамыту қажеттілігімен байланысты.

    Сонымен қатар 2026 жылдан бастап атом энергетикасы саласында магистратура, докторантура және стажировкаға арналған жеке категория енгізіледі. Жыл сайынғы квота – 20 шәкіртақы.

    Ақорда баспасөз қызметі мәлімдегендей, бұл өзгерістер ұлттық экономиканың негізгі салалары үшін мамандар дайындауға және цифрлық трансформацияны қолдауға бағытталған.

    Ерлан Карин бағдарлама іске асыруды әрі қарай жетілдіру, халықаралық «Болашақ» шәкіртақысын тиімдірек ету жөнінде тапсырмалар берді.

    Сарапшылар жаңа бағыттағы шәкіртақылар жастарға халықаралық еңбек нарығында сұранысқа ие білім мен дағдылар алуға мүмкіндік беретініне тоқталды.

  • Қазақ теннисшісі жылдың үздік шетелдік ойыншысы атанды

    Қазақ теннисшісі жылдың үздік шетелдік ойыншысы атанды

    14 жасар қазақ теннисшісі Ахмади Маханов Tennis Europe версиясы бойынша «Жылдың шетелдік ойыншысы» атанды, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.

    2025 жылы Маханов халықаралық ареналарда жоғары нәтижелер көрсетті, бұл оған 16 жасқа дейінгі ойыншылар рейтингінде 24-ші орын алуына мүмкіндік берді.

    Осы маусымда Ахмади Стокгольмде өткен Кубок Королі турнирінің «Супер» категориясындағы жеке сингл разрядында чемпион атанды, сондай-ақ жұптық разрядта үш кубокқа ие болды: Авеню Кубогы, Тим Эссон және Брселав Оупен.

    Сонымен қатар, қазақ теннисшісі Tennis Europe турнирінің бірінде жеке сингл разрядында финалға шықты, тұрақты ойыны мен жоғары деңгейін көрсетті.

    Ахмади Маханов Ақтөбе теннис мектебінің түлегі болып табылады, онда ол негізгі дайындық пен жаттықтырушылардың қолдауын алды.

    2025 жылдың басында ол сондай-ақ халықаралық престижді турнирдің жеңімпазы атанып, болашағы зор спортшы ретінде өз статусын бекітті.

    Сарапшылардың айтуынша, Ахмади Махановтың 14 жасында жеткен жетістіктері оның кәсіби мансабына мықты негіз қояды және Қазақстандағы жас спортшыларға үлгі бола алады.

  • Ақтөбе облысында мектеп оқушысының өлімі: кінәлілерге шартты жаза

    Ақтөбе облысында мектеп оқушысының өлімі: кінәлілерге шартты жаза

    Ақтөбе облысында 14 жасар Нұржан Сыдықтың өліміне байланысты дауыс көтерген іс аяқталды. Қайғылы жағдай 2024 жылғы 2 қыркүйекте Копа ауылында орын алды: үлкен сынып оқушылары кіші сынып оқушыларын «жүйе» аясында ұрып-соқты, деп хабарлайды Sona.kz Hronika.kz-ке сілтеме жасап.

    Тергеу мәліметтері бойынша, «жүйе» жергілікті мектепте қалыпты тәжірибе болған. Ұрып-соғудың себебі тәртіп бұзушылықтар болды: үлкендерді сәлемдемеу немесе марқұмға көмектеспеу сияқты. Нәтижесінде Нұржан Сыдық ауыр жарақат алып, өмірден озды.

    Бастапқы сот үкімі бойынша үш үлкен сынып оқушысына 6 жыл 8 ай бас бостандығынан айыру және тағы үш оқушыға бір жылдық шектеу мерзімі берілген. Кінәлілер өз кінәсін мойындамаған және облыстық сотқа шағымданған.

    Прокурорлар күтпеген жерден кінәлілерді қорғап, олардың босатылуына қарсы болмады. Облыстық сот бұл ұстанымды қолдап, нақты жазаны шартты жазаға ауыстырды және оларды дереу бостандыққа жіберді.

    Сот сондай-ақ полиция мен мектеп әкімшілігінің үнемі ұрып-соғу фактілерін білгенін, бірақ шара қолданбағанын атап өтті. Соттың жеке қаулылары педагогтар мен учаскелік инспектордың әрекетсіздігін көрсетті, бұл «жүйе» насилиені қалыптастырды.

    Қайғылы жағдайдан кейін бірде-бір полиция немесе педагог қатаң жазаланбады: мектеп директоры қызметінен босатылды, учаскелік инспекторға қатаң ескерту берілмеді. Сот бала өліміне кінәліліктің бір бөлігі осы органдарда екенін мойындады.

    Сарапшылар бұл жағдай мектеп тәртібін бақылау және балалардың қауіпсіздігі үшін білім және полиция органдарының жауапкершілігін көтеру қажеттігін көрсетеді.

  • Алматы метросын Алатау қаласына дейін ұзарту жоспарлануда

    Алматы метросын Алатау қаласына дейін ұзарту жоспарлануда

    Алматы қаласының 2040 жылға дейінгі жаңартылған Бас жоспарын талқылау барысында мегаполистегі метрополитенді дамытуға қатысты жаңа бастамалар жарияланды. «Алматыгенплан» ҒЗИ бас директоры Асхат Садуовтың айтуынша, қолданыстағы метро желісін кеңейту және оны қала маңындағы аумақтармен, соның ішінде Алатау қаласымен байланыстыру мәселесі қарастырылып жатыр, деп хабарлайды Sona.kz Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап.

    Жоспарға сәйкес, қазіргі «қызыл» желі «Барлық» станциясына дейін ұзартылып, одан әрі Алматы-1 теміржол вокзалымен біріктірілуі мүмкін. Бұл шешім ірі көлік тораптарын өзара байланыстыруға бағытталған классикалық тәсіл ретінде қарастырылады. Осылайша, метро желісі қала ішіндегі және қала маңындағы жолаушылар ағынын тиімді үйлестіруге мүмкіндік береді.

    Бұдан кейін аталған желіні солтүстік бағытта жалғастырып, болашақта жоспарланып отырған «жасыл» желімен интеграциялау көзделген. Бұл өзгерістер Алатау қаласынан Алматыға дейін жылдам әрі қолжетімді көлік қатынасын қамтамасыз етуге бағытталған. Мамандардың айтуынша, метрополитеннің қала шегінен шығуы агломерациялық дамуға серпін береді.

    Сонымен қатар Алматыда жеңіл рельсті көлік (LRT) жүйесін дамыту да қатар қарастырылып отыр. Жобаға сәйкес, LRT желісі «Барлық» станциясынан басталып, Төле би көшесі арқылы өтіп, Абылай хан даңғылымен Алматы-2 вокзалына, одан әрі Райымбек даңғылы мен жаңа Хмельницкий көшесі арқылы қаланың шығыс және оңтүстік бөліктерімен байланысады.

    Қазіргі уақытта LRT жобасының бірінші кезеңіне арналған техникалық-экономикалық негіздеме аяқталу сатысында. Құжат бекітілгеннен кейін құрылыс-монтаж жұмыстарының нақты мерзімдері айқындалады. Жобаны іске асыру үшін EPC-келісімшарт форматы қарастырылып отыр, яғни мердігер жобалаудан бастап құрылысты толық өз мойнына алады.

    Қала билігі мұндай келісімшарттар бастапқыда қымбат болуы мүмкін екенін мойындайды, алайда қысқа мерзімде жүзеге асырылуы есебінен экономикалық тұрғыда тиімді болады деп есептейді. Әлемдік тәжірибеде, соның ішінде Қытай мен Ресейде, ірі көлік инфрақұрылымдары қысқа уақыт ішінде салынатыны мысалға келтірілді.

    Айта кетейік, Алматыда метро құрылысы да қарқынды жалғасуда. «Қалқаман» станциясындағы құрылыс-монтаж жұмыстары 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында аяқталады деп жоспарланған. Жалпы, жаңартылған Бас жоспар қоғамдық көлікті басым бағыт ретінде дамытуға, метро желілерін кеңейтуге, LRT және BRT жүйелерін іске қосуға және автобус жолақтарын көбейтуге басымдық береді.

  • Қазақстанда 2025 жылы үш жаңа арнайы экономикалық аймақ құрылды

    Қазақстанда 2025 жылы үш жаңа арнайы экономикалық аймақ құрылды

    2025 жылы елімізде «Қорқыт Ата», «Ақтөбе» және «Атырау» атты үш жаңа арнайы экономикалық аймақ құрылды. Бұл туралы ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі хабарлады, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform агенттігіне сілтеме жасап.

    Арнайы экономикалық және индустриялық аймақтар Қазақстанға инвестиция тартудың тиімді құралдарының бірі болып қала береді. Бұл аумақтардың тартымдылығы салықтық және кедендік жеңілдіктер, әкімшілік рәсімдерді жеңілдету, сондай-ақ инженерлік инфрақұрылымды дамыту сияқты мемлекеттік қолдау шараларымен қамтамасыз етіледі.

    2024 жылдан бастап елде «инвестиция көлемі артқан сайын — берілетін жеңілдіктер де көбейеді» қағидатына негізделген сараланған тәсіл енгізілді. Бұл жүйе сапалы әрі ұзақ мерзімді жобаларды тартуға бағытталған. Сонымен қатар өңдеуші өнеркәсіп жобалары үшін арнайы экономикалық аймақ аумағындағы жер телімдерін пайдалануға берілгеннен кейін үш жылдан соң мерзімінен бұрын сатып алу тетігі енгізілді. Мамандардың бағалауынша, бұл шешім инвесторлардың қызығушылығын арттырды.

    Сонымен бірге жұмыс істеп тұрған аймақтарды кеңейту бойынша жүйелі шаралар қабылдануда. 2025 жылы «Turan», «Ақтау теңіз порты», «Павлодар», «Қорғас – Шығыс қақпасы», «Сарыарқа», «Jibek Joly», «Qyzyljar», сондай-ақ Ұлттық индустриялық мұнай-химия технопаркі арнайы экономикалық аймақтарының аумақтары кеңейтілді.

    Мемлекет басшысының тапсырмаларын орындау аясында Үкімет «Ақтау теңіз порты», «Оңтүстік», «Астана-Технополис», «Сарыарқа» және «Alatau» арнайы экономикалық аймақтарының аумағын ұлғайту жөнінде қаулылар қабылдады. Бұл шешімдер әуежай инфрақұрылымын дамытуға және мультимодальды аэрохабтар қалыптастыруға бағытталған.

    Сонымен қатар «Ақтау теңіз порты», «Jibek Joly», «Alatau», «Қорғас – Шығыс қақпасы», «Ақтөбе», «Қорқыт Ата», «Qyzyljar» және «Инновациялық технологиялар паркі» арнайы экономикалық аймақтарында басым қызмет түрлерінің тізбесі кеңейтілді. Жауапты органдардың мәліметінше, бұл шаралар өңірлердің инвестициялық тартымдылығын арттырып, ел экономикасының индустриялық дамуын жеделдетуге мүмкіндік береді.

  • Астанада әлеуметтік осал топтарға арналған тұрғын үйлерді заңсыз иемдену әрекеті әшкереленді

    Астанада әлеуметтік осал топтарға арналған тұрғын үйлерді заңсыз иемдену әрекеті әшкереленді

    Қаржылық мониторинг агенттігі Сот әкімшілігінің ішкі қауіпсіздік бөлімшелерімен бірлесіп, Бас прокуратураның үйлестіруімен әлеуметтік осал топтарға арналған пәтерлерді заңсыз иемдену дерегі бойынша тергеу бастады, деп хабарлайды Sona.kz АФМ- ге сілтеме жасап

    Тергеу материалдарына сәйкес, 2014–2016 жылдары «Төленді» тұрғын үй-құрылыс кооперативін басқарған Байжуманов А. пайшылардың ақшасын жымқырудың ауқымды схемасын ұйымдастырған. Аталған қылмыстар үшін ол 8 жылға бас бостандығынан айырылған.

    Кейін Астана қаласы әкімдігінің есебінен тұрғын үйлердің құрылысы аяқталып, пәтерлердің бір бөлігі көпбалалы отбасыларға, жетім балаларға және мүмкіндігі шектеулі азаматтарға беруге арналған. Алайда түрмеден шыққан соң Байжуманов жаңа заңсыз әрекетке барған.

    Күдіктілер жалған құжаттарды артқа шегеріп рәсімдеу арқылы пәтерлерді заңсыз иемденгені анықталды. Нәтижесінде 80-нен астам «жалған үлескер» жәбірленуші ретінде танылып, уәкілетті ұйым арқылы 170 жылжымайтын мүлік нысанына заңсыз құқық алған.

    Тегін алынған пәтерлерді кейін үшінші тұлғаларға сату жоспарланған. Қабылданған шаралардың арқасында жалпы құны 2,3 млрд теңгеден асатын тұрғын үйді заңсыз иемдену әрекетінің жолы кесілді.

    Күдіктілерге қатысты қамауда ұстау түріндегі бұлтартпау шарасы таңдалды. Тергеу жалғасуда.

  • Қазақстан спутниктік байланыс жүйесін жаңартады: KazSat-3 2029 жылы ауыстырылады

    Қазақстан спутниктік байланыс жүйесін жаңартады: KazSat-3 2029 жылы ауыстырылады

    Қазақстан ұлттық геостационарлық спутниктік байланыс жүйесі «Kazsat» аясында кезекті жаңғырту кезеңіне дайындалуда. 2029 жылы қолданыстағы «KazSat-3» байланыс және хабар тарату спутнигін жаңа аппаратпен жоспарлы түрде ауыстыру көзделіп отыр. Бұл туралы Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі хабарлады, бұл туралы Sona.kz Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап.

    Ведомствоның мәліметінше, аталған шара спутниктік инфрақұрылымды дамытуға арналған ұзақ мерзімді жоспарларға сәйкес жүзеге асырылады. «KazSat-3» спутнигінің пайдалану мерзімі жобалық қызмет ету цикліне сай болғандықтан, оны ауыстыру жұмыстары алдын ала жоспарланған.

    Жаңа спутник Қазақстан аумағында және одан тыс жерлерде спутниктік байланыс, телехабар тарату және деректерді беру қызметтерінің тұрақты жұмысын қамтамасыз етеді. Министрлікте бұл жоба ғарыштық байланыс саласындағы технологиялық тәуелсіздікті сақтау мен телекоммуникациялық қызметтердің сенімділігін арттыруға бағытталғанын атап өтті.

    Жаңа спутниктің техникалық сипаттамалары заманауи талаптарға сай болады және ұлттық спутниктік топтаманың мүмкіндіктерін кеңейтуге жол ашады деп күтілуде. Аппараттың нақты параметрлері мен ұшырылу мерзімдері жобаны іске асыру барысында қосымша жарияланатын болады.