Sona.kz

Метка: Басты жаңалықтар

  • Гонконг тұмауының өршуі: елде H3N2 штаммы белсенді циркуляцияда

    Гонконг тұмауының өршуі: елде H3N2 штаммы белсенді циркуляцияда

    Қазақстанда гонконг тұмауы – A (H3N2) штаммы белсенді таралуда. Медициналық және санитариялық қызметтердің деректері бойынша қараша және желтоқсан айлары эпидемиологиялық маусымның ең белсенді кезеңі болмақ. Эпидемиологтар халықты сақтық шараларын күшейтуге шақырады, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме қалдырып.
    Елдегі эпидемиологиялық жағдай
    Маусым басынан бері Қазақстанда 1,46 млн ОРВИ жағдайы тіркелді, бұл былтырғы маусымнан 20%-ға төмен. Дегенмен гриппке қатысты жағдай өсіп отыр. Лабораториялық зерттеулер бойынша қараша айының басында 590 грипп жағдайы анықталды, оның 587-сі H3N2 штаммы, яғни гонконг тұмауы.
    Астанадағы кейбір науқастардың жағдайы ауыр – жоғары температура, құрғақ жөтел, күшті интоксикация және көз аурулары байқалады.
    Гонконг тұмауының белгілері және қауіптері
    Қарағанды облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің басшысы Юрий Залыгиннің айтуынша, H3N2 штаммы жоғары жұққыштыққа және тез асқынуға бейім.
    •Ауру тез басталады, температура бірден 39–40°C дейін көтеріледі.
    •Бұлшықет және буын ауыруы, қалтырау, бас ауруы, құрғақ жөтел.
    •Мұрын бітелуі бірнеше күннен кейін пайда болады.
    Асқынуларға тәуекелі жоғары топ:
    •5 жасқа дейінгі балалар
    •Жүкті әйелдер
    •Егде жастағылар
    •Созылмалы жүрек, өкпе аурулары немесе диабетпен ауыратын адамдар
    Жиі кездесетін асқынулар: пневмония, бронхиолит, ларинготрахеит, жүрек-қантамыр жүйесінің бұзылыстары.
    Емдеу әдістері
    Инфекционист Айжан Иманова емдеуді үш бағытта ұсынады:
    1.Спецификалық вирусқа қарсы препараттар – нейраминидаза ингибиторлары, вирус жасушаға тірелуін тежейді.
    2.Неспецификалық терапия – интерферондар мен олардың индукторлары иммундық қорғанысты күшейтеді.
    3.Симптоматикалық емдеу – қызуды түсіретін, қабынуға қарсы, қақырық түсіретін препараттар, қысқа мерзімді тамыр тарылтатын тамшылар.
    Сонымен қатар тынығу, сұйықтық көп ішу, бөлмені жиі желдету маңызды.
    Профилактика және вакцинация
    2025 жылғы маусымда Қазақстанда 2,1 млн адам вакцина алды. Вакцина құрамында H3N2 штаммы бар. Екпе:
    •аурудың ауыр өтуін жеңілдетеді
    •асқынулар тәуекелін азайтады
    •ұжымдық иммунитет қалыптастырады
    Дәрігерлер сонымен қатар активті вирус өршу кезінде профилактикалық препараттар қабылдауды ұсынады.
    Аптекалардағы дәрі-дәрмектер
    Астана тұрғындары кейбір дәрілердің уақытша жоқтығына шағымдануда. Денсаулық сақтау министрлігі бұл сұраныстың уақытша екенін және жақын арада жеткізілім болатынын хабарлады. Қазіргі кезде қызуды түсіретін және қабынуға қарсы дәрілердің қоры екі айдан артық.
    Қорытынды және ұсыныстар
    •Көпшілік жиналатын жерлерден аулақ болу
    •Маска тағу
    •Қол гигиенасын сақтау, антисептиктер қолдану
    •Үйді желдету және ылғалдандыру
    •Симптомдар пайда болғанда дәрігерге бару
    Санитарлық қызметтер пик қараша-желтоқсан айларына түседі деп болжап отыр. H3N2 штаммының мутацияға бейімділігіне байланысты дәрігерлер сақтықты әлсіретпеуге шақырады.
  • Бейне және сурет түсіруге тыйым салынуы мүмкін

    Бейне және сурет түсіруге тыйым салынуы мүмкін

    Қазақстанда адамның келісімінсіз бейнетүсірілім және суретке түсіруді шектеу мәселесі қарастырылып жатыр. Бұл туралы Sona.kz Мәдениет және ақпарат министрі-не сілтеме жасап хабарлайды.

    Министрдің айтуынша, «Бұқаралық ақпарат құралдары туралы» заңға енгізілуі мүмкін өзгерістердің негізгі мақсаты — азаматтардың жеке өміріне қол сұғылмауын күшейту. Қолданыстағы нормалар бойынша бүгінде көпшілік орындарда түсірілім жүргізуге болады, тіпті адам кадрға кездейсоқ түсіп қалса да, оған тыйым салынбайды.

    Аида Бабаева бұл түзетулер мемлекеттік қызметтік міндетін атқаратын лауазымды тұлғаларға қатысы жоқ екенін нақты айтты. Яғни, олардың қызмет барысын түсіруге рұқсат бұрынғыдай сақталады.

    Сонымен қатар министр журналистердің алаңдаушылығын назарға алып, оларды жұмыс тобының құрамына енгізуге уәде берді. Құжатқа қатысты нақты шешім әлі қабылданған жоқ, талқылау жалғасып жатыр.

    сі.

  • Екібастұзда автобуспен бірге шахтаға құлап қаза тапқан құтқарушылар ісі бойынша сот аяқталуға жақын

    Екібастұзда автобуспен бірге шахтаға құлап қаза тапқан құтқарушылар ісі бойынша сот аяқталуға жақын

    Екібастұзда төрт кен құтқарушының өліміне әкелген оқиға бойынша қылмыстық іс қаралып жатыр. Қайғылы жағдай 2024 жылғы 4 қаңтарда Павлодар облысында «Майкаинзолото» акционерлік қоғамының аумағында болған. Сол кезде жедел шақыртуға шыққан қызметтік автобус технологиЯлық жолда пайда болған үлкен воронкаға түсіп кеткен. Бұл туралы Sona.kz Tengrinews-ке сілтеме жасап хабарлайды.

    Оқиға салдарынан Павлодар филиалының төрт қызметкері – Бердіқан Сарқыт, Олег Тышкевич, Айып Тлеубергенов және Айдос Шаймерден қаза тапты. Оларды іздеу бірнеше айға созылды, себебі опырылған аумақ терең болған және топырақ қайта-қайта жылжып отырған.

    Тергеу және сот процесі

    2024 жылы аталған факті бойынша Қылмыстық кодекстің 277-бабының 3-бөлігі («Екі немесе одан да көп адамның өліміне әкелген тау-кен немесе құрылыс жұмысын жүргізу қағидаларын бұзу») бойынша іс қозғалды.

    Министрліктің арнайы комиссиясы жүргізген тергеу кәсіпорынның толық кінәсін анықтады. Комиссия қорытындысы бойынша алты лауазымды тұлға, оның ішінде кәсіпорынның бас директоры, орынбасарлары және Майқайың жерасты кенішінің басшылығы өндірістік қауіпсіздік талаптарының өрескел бұзылуына жол берген.

    Комиссияның шешіміне келіспеген компания басшылығы сотқа шағымданғанымен, Астана қаласының соты және кейін апелляциялық инстанция олардың талабын қанағаттандырмады. Тергеу материалдарына сәйкес, 160 метр тереңдікте орналасқан бос кеңістіктер бетонмен толтырылмаған, ал бұл қауіп-қатердің жоғары екенін көрсеткен.

    Айыптау тарабының дәлелдері

    Соттағы жарыссөз кезінде прокурор барлық айыпталушыны кінәлі деп танып, әрқайсысына төрт жыл бас бостандығынан айыру жазасын тағайындауды сұрады. Сонымен қатар үш жыл мерзімге коммерциялық ұйымдарда басшылық қызмет атқару құқығынан айыру ұсынылды.

    Айыптау тарабының сөзінше, кәсіпорын басшылығы 2018 жылдан бері геотехникалық қызметті іске қоспаған. Бұл қызмет жер асты кеңістіктерінің жағдайын бақылауы тиіс еді және дәл осы бақылаудың жоқтығы опырылуға әкелген факторлардың бірі болған.

    Прокурор мәлім еткенінше, кәсіпорын басшысы қауіпсіздікті қамтамасыз етуге персоналдық жауапты бола тұра, жобалық талаптарды бұзып, закладкалық жұмыстарды жүргізбеген. Ал оның орынбасарлары мен бөлім басшылары анықталған тәуекелдерге қарамастан жұмысты тоқтатпаған.

    Жәбірленушілердің позициясы

    Қаза тапқан төрт құтқарушының үшеуінің туыстары соттан айыпталушыларды қамауға алмауды сұрады. Олар медиативтік келісімге қол қойылғанын, материалдық шағымдарының жоқ екенін мәлімдеді.

    Алайда Айдос Шаймерденнің отбасы ең қатаң жаза тағайындауды талап етті. Оның жұбайы Нурсулу Шаймерден қаза қайғылы оқиғаның ауыр салдарын атап өтіп, бес баланың әкесіз қалғанын айтты.

    Алдыңғы тергеулер

    Сондай-ақ бұл іс шеңберінде еңбек қауіпсіздігі департаментінің бұрынғы басшысы мен инспекторының әрекеттеріне қатысты жеке іс қозғалған. Олар 2016 жылғы тексеру кезінде 70 бұзушылықты анықтаса да, олардың жойылуын бақыламаған. Осыған байланысты олар биыл екі және үш жыл мерзімге бостандығын шектеу жазасына сотталған.

    Қазір сот істі аяқтауға жақын. Үкім жақын күндері жариялануы күтіледі.

  • Соттағы оқиға дауға айналды

    Соттағы оқиға дауға айналды

    Алматы облысының полициясы 11 қарашада үкім жариялар алдында айыпталушыларға арналған кабинаның әйнегін сындырған Хасан Қасымбаевтың әрекетін тексеріп жатыр. Бұл туралы Sona.kz Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап хабарлайды.

    Адвокат Абзал Қасымжановтың айтуынша, Қасымбаевтың әрекеті бөтеннің мүлкін бүлдіру, сотты құрметтемеу немесе бұзақылық баптары бойынша қаралуы мүмкін. Мұндай баптар бойынша ең жоғары жаза жеті жылға дейін бас бостандығынан айыруды қарастырады.

    Сот әкімшілігі шағым түсірмегенімен, сынған пластик әйнекті айыпталушының туысы қалпына келтіргенімен, адвокаттың айтуынша, бұл Қасымбаевты мүмкін болатын қылмыстық жауаптылықтан босатпайды.

    Оқиға журналистердің залда болуына айыпталушының наразылығы кезінде орын алған. Қасымбаев камера ішінен әйнекке соққы берген.

  • Қазақстанда «гонконг» тұмауы белсенді таралып жатыр

    Қазақстанда «гонконг» тұмауы белсенді таралып жатыр

    Қазақстанда қыркүйектен бері 590 адамда тұмау расталды, олардың басым бөлігі — A(H3N2) штамы, деп хабарлайды Sona.kz Денсаулық сақтау министрлігіне сілтеме жасап. H3N2 сезондылыққа тән штамм болғанымен, биыл аурудың ауыр өтуі жиілеген, деп хабарлайды Sona.kz Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап.

    Семей дәрігері, отбасылық медицина маманы Елена Хегайдің айтуынша, бұл штамм интоксикация белгілерін айқын береді: дене қызуының тез көтерілуі, әлсіздік, дененің сырқырауы. Қауіп топтары – қарттар, жүкті әйелдер және созылмалы аурулары бар адамдар.

    Неліктен биыл ауырлау?

    Хегайдың айтуынша, бірнеше жыл бойы халық тұмаумен аз ауырды — пандемия кезіндегі маска, дистанция, гигиена иммунитеттің табиғи айналымын әлсіретті. Қазір әлемде «иммундық қарыз» гипотезасы талқылануда: ұзақ шектеулер маусымдық вирустарға төзімділікті төмендеткен.

    Штаммды анықтау маңызды ма?

    Көп жағдайда емес. Дәрігерлердің айтуынша, алғашқы 48 сағатта ем бірдей: қажет болса вирусқа қарсы препарат тағайындалады. Талдау тек:
    – стационарда диагноз нақтылау үшін;
    – ауыр симптомдар кезінде;
    – жүкті әйелдер, иммунитеті әлсіз азаматтар, балалар үшін;
    – эпиднадзор мақсатында жасалады.

    Қандай белгілерге назар аудару қажет?

    – қызудың 38–39 °C-қа күрт көтерілуі;
    – жағдайдың бірнеше сағат ішінде нашарлауы;
    – айқын әлсіздік, дене сырқырауы;
    – жөтел кеш басталуы, ал мұрын бітелуі болмауы мүмкін.

    Тұмауды тек ПТР немесе экспресс-тест нақтылайды.

    Вакцина қою кеш емес

    Дәрігерлер қыркүйектен сәуірге дейін кез келген уақытта вакцина салдыруға болады дейді. Бір рет ауырғаны да басқа штаммнан қорғамайды.

    Емдеу бойынша кеңестер

    – 38 °C шамасындағы қызуды автоматты түрде түсіру қажет емес;
    – сұйықтықты көп ішу, демалу;
    – ауырған күйде жұмысқа бармау, балаларды мектеп/балабақшаға апармау;
    – «қызыл жалаушалар» кезінде дереу дәрігерге жүгіну: ентікпе, естің шатасуы, кеудедегі ауырсыну, сусыздану белгілері;
    – вирусқа қарсы препараттарды тек көрсетілім бойынша қабылдау.

    Қандай препараттар тиімді?

    – Осельтамивир – тек тұмау вирусына әсер етеді;
    – Занамивир, балоксавир – тұмаудың нақты штаммдарына қарсы;
    – Герпеске арналған препараттар (ацикловир және басқалары) тұмауға әсер етпейді.

  • Қазақстанның жеті өңірінде ЖРВИ салдарынан 1469 сынып қашықтан оқуға ауыстырылды

    Қазақстанның жеті өңірінде ЖРВИ салдарынан 1469 сынып қашықтан оқуға ауыстырылды

    Қазақстанның бірнеше аймағында жедел респираторлық вирустық инфекцияның (ЖРВИ) таралуы күшейіп, мектептердің жекелеген сыныптары уақытша қашықтан оқыту форматына ауыстырылды. Бас мемлекеттік санитариялық дәрігер Сархат Бейсенованың айтуынша, бүгінгі таңда 132 мектептегі 1469 сынып онлайн форматқа өтті, деп Sona.kz Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап хабарлайды.
    Онлайн оқуға ауысқан өңірлер:
    •Астана қаласы – 24 мектеп, 182 сынып
    •Абай облысы – 21 мектеп, 276 сынып
    •Шығыс Қазақстан облысы – 57 мектеп, 204 сынып
    •Жамбыл облысы – 14 мектеп, 598 сынып
    •Қостанай облысы – 12 мектеп, 168 сынып
    •Ақмола облысы – 3 мектеп, 21 сынып
    •Қарағанды облысы – 1 мектеп, 20 сынып
    Қашықтан оқыту критерийлері:
    1.Егер сынып оқушыларының 20%-ы ауырса, кабинет ауыстыру жүйесі тоқтатылады, сабақтар бір кабинетте өткізіледі.
    2.Егер бір инкубациялық кезең ішінде 30%-дан астам оқушы келмесе, сынып толық онлайн оқытуға жіберіледі.
    Эпидемиологиялық ахуал
    Вице-министр Тимур Сұлтанғазиевтің мәліметінше, 2025 жылғы эпидмаусым басталғалы 1,5 млн ОРВИ жағдайы тіркелген. Оның 65–66%-ын – балалар, ал 14 жасқа дейінгі балалар арасында 1 млн жағдай анықталған.
    Бұған дейін Абай және Шығыс Қазақстан облыстарында да аурушаңдық өсіп, сыныптардың бір бөлігі дистанциялық форматқа көшірілген болатын.
  • Еңбек кодексіне өзгерістер: азаматтық-құқықтық келісімдердің шектеуі

    Еңбек кодексіне өзгерістер: азаматтық-құқықтық келісімдердің шектеуі

    Мәжіліс Парламенті Еңбек кодексіне өзгерістер енгізіп, азаматтық-құқықтық келісімдер (АҚК) қолдануды шектеуді мақұлдады, деп хабарлайды Sona.kz Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап.

    Заңға сәйкес, егер еңбек қатынастарына тән бір ғана белгі болса, азаматтық-құқықтық келісім жасауға тыйым салынады. Бұл жұмысшыларға толық әлеуметтік кепілдіктерді қамтамасыз етеді: еңбек демалысы, босануға арналған демалыс, зейнетақы аударымдары және медициналық сақтандыру.

    Депутат Асхат Аймагамбетов Мәжілісте атап өткендей, бұл өзгеріс ондағы мыңдаған азаматтардың әлеуметтік құқықтарын қорғайды. Өзгерістер әлі Сенат қарауынан өтіп, Президенттің қол қоюымен күшіне енеді.

  • Ақтөбеде полиция мектептерде бомба туралы жалған хабар таратқан оқушыны ұстады

    Ақтөбеде полиция мектептерде бомба туралы жалған хабар таратқан оқушыны ұстады

    Ақтөбеде 14 жасар 8-сынып оқушысы бірнеше жалған бомбалау туралы хабарламалар үшін ұсталды, деп хабарлайды Sona.kz Halyqstan-ға сілтеме жасап.

    22 қазанда жасөспірім «1414» пультіне мектептердің бірінде бомба қойылғанын хабарлаған. Балалар эвакуацияланып, ғимараттар тексерілген, алайда жарылғыш зат табылмаған. Сол күні тағы бір хабарлама түскен — тұрғын үйде жарылыс болуы мүмкін деген. Оқиға орнына полицейлер, кинологтар және жарылғыш зат мамандары барған, бірақ күдікті заттар анықталмаған.

    Жалған хабарламалардың авторы бір айдан кейін анықталды. Екі факті бойынша да ҚР ҚК-нің 273-бабы («Ашық түрде терроризм актісі туралы жалған хабарлама беру») бойынша қылмыстық іс қозғалған. Полиция осындай «әзілдердің» ауыр қылмыстық жауапкершілікке әкеп соғатынын ескертіп, ата-аналарды балалардың мінез-құлқына назар аударуға және заң мен қоғам алдындағы жауапкершілікті түсіндіруге шақырды.

    Айта кетейік, мектептерде жарылыс пен қан төгілу туралы соңғы хабарламаның авторы әлі анықталған жоқ.

  • Қарағандыдағы сот ісі: бала анасының қатігездігі салдарынан әкесіне берілді

    Қарағандыдағы сот ісі: бала анасының қатігездігі салдарынан әкесіне берілді

    Қарағандыда 4 жасар бала анасының қолынан алынған, себебі оның денсаулығына зиян келтірілген және педагогикалық тұрғыдан күтімсіз қалғаны анықталды, деп хабарлайды Sona.kz сот Tengri Live — қа сілтеме жасап.

    Әкесінің айтуынша, ата-анасы ажырасқан, бала сот шешімі бойынша анасымен тұрады, әкесі алимент төлейді және кездесу кестесі бойынша баламен кездеседі. Бір кездесуде әкесі ұлыннан көгерген іздерді байқаған. Медициналық сараптама жеңіл дене зақымын, психо-сөйлеу дамуының кешігуін, салмақ тапшылығын және педагогикалық күтімнің болмауын анықтаған.

    Кейін белгілі болғандай, әйел баланың қолын резеңкемен байлап, үйде жалғыз қалдырған. Көршілер ұзақ жылаған баланы есік саңылауынан көріп, жедел қызметтерге хабарлаған.

    Баланы қолдау орталығына орналастырғаннан кейін әкесі өз қамқорлығына алды. Қазіргі таңда бала әкесінің қасында тұрады.

  • Олжас Бектенов: Вирустық аурулар кезеңінде медициналық көмекті бақылауды күшейтуді тапсырды

    Олжас Бектенов: Вирустық аурулар кезеңінде медициналық көмекті бақылауды күшейтуді тапсырды

    Қазақстан Премьер-министрі Олжас Бектенов маусымдық вирустық аурулардың өршуіне байланысты Денсаулық сақтау министрлігі мен әкімдіктерге медициналық көмектің сапасын күшейтуді тапсырды, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.

    Бұл шаралар уақытылы медициналық көмек көрсету, аурушаңдықты бақылау және халық арасында асқынулардың алдын алу мақсатында жүзеге асырылатын болады. Бақылау амбулаториялық-поли клиникалық мекемелердің жұмысын, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуді және өңірлік денсаулық сақтау органдарының үйлестіруін қамтиды.

    Бұған дейін Денсаулық сақтау министрлігі маусымдық инфекциялардың таралу қаупін азайтуға бағытталған профилактикалық шараларды, вакцинацияны, ақпараттық науқандарды және санитарлық-эпидемиологиялық бақылауды жоспарлап отырғанын хабарлаған.