Түркістан облысының Арыс ауданында мемлекеттік субсидияларды жымқыру дерегі бойынша сот үкімі шықты. «Ы» ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативінің төрайымы ақпараттық жүйені пайдалана отырып, аса ірі көлемде алаяқтық жасағаны үшін кінәлі деп танылды.
Қылмыс қалай жасалды?
2021 жылдың сәуірінде күдікті жүйеге кооперативте 2470 бас ірі қара және селекциялық жұмыстар үшін 120 асыл тұқымды бұқа бар деген жалған мәлімет енгізген. Соның негізінде бюджеттен 24,7 млн теңге аударылған. Алайда тексеру барысында селекциялық жұмыстардың іс жүзінде тек 18 бұқа мен 450 аналық басқа қатысты жүргізілгені анықталды. Заңсыз алынған сома 20,2 млн теңгені құрады.
Сот шешімі (2026 жылғы 20 ақпан):
Жаза: 4 жылға бас бостандығынан айыру.
Шектеу: 5 жыл бойы коммерциялық ұйымдарда басшылық қызмет атқару құқығынан айыру.
Шығынды өтеу: Заңсыз алынған барлық қаражат мемлекетке толық қайтарылды.
Сот үкімі заңды күшіне енген жоқ.
Метка: субсидия
-
Арыстағы миллиондық афера: Субсидия жымқырған кооператив төрайымы сотталды
-
Көкшетауда 152 млн теңге субсидия жымқыру ісі бойынша үкім шықты
Көкшетау қаласында агроөнеркәсіп кешеніне бөлінген мемлекеттік субсидияларды жымқыру ісі бойынша үкім шығарылды. Тергеуді Қаржылық мониторинг агенттігінің Ақмола облысы бойынша департаменті жүргізді, деп хабарлайды Sona.kz afm_rk-ға сілтеме жасап.
Тергеу мәліметінше, екі жыл бойы «МолПродЖаркаин» СПК директоры Ефимкина А.С. және «Рассвет» шаруа қожалығының басшысы Маслов А.В. сүт және оны терең өңдеу өнімдерінің өндірісін арзандатуға арналған субсидияларды заңсыз алған.
«Рассвет» шаруа қожалығында мәлімделген көлемде сүт өндіруге қажетті мал басы болмағаны анықталды. Соған қарамастан электрондық шот-фактуралар ақпараттық жүйесінде 3 млн килограмнан астам шикі сүтті жеткізу туралы жалған құжаттар рәсімделген.
Осы құжаттардың негізінде сүтті сары май мен қатты ірімшікке өңдеу жөнінде есептілік жасалған. Уәкілетті орган өтінімдерді мақұлдағаннан кейін қаражат кәсіпорынның есепшотына аударылған.
Мемлекетке келтірілген жалпы шығын 152 млн теңгені құрады. Сонымен қатар алынған субсидиялардың бір бөлігі Ефимкинаның туысының депозиттік шотына аударылған. Кейін бұл қаражатқа жалға берілген мобильді ғимарат сатып алынған.
Тергеу барысында 6 жер учаскесіне, 4 пәтерге, 11 автокөлікке, мобильді ғимаратқа және өндірістік нысанға тыйым салынды. Сот үкімімен Маслов А.В. мен Ефимкина А.С. 6 жыл 4 айға бас бостандығынан айырылды. Мобильді ғимарат мемлекет кірісіне тәркіленді. Өзге мүлікке салынған тыйым азаматтық талап толық орындалғанға дейін сақталады. Үкім заңды күшіне енді.
-
Қостанайда 100 млн теңге субсидия ұрлағандар сотталды
Қостанай облысында ауыл шаруашылығын дамытуға бөлінген мемлекеттік қаражатты иемденген топтың қылмысы әшкереленді. Облыстық соттың баспасөз қызметінің хабарлауынша, ветеринар Ербол Смағұл және шаруалар Натиғ Әлиев пен Мейраман Сейітқалиев бюджет қаржысын заңсыз иемденгені үшін жауапқа тартылды.
Тергеу мәліметінше, 2020–2023 жылдар аралығында айыпталушылар жалған мәліметтер енгізу арқылы субсидия алу схемасын іске асырған. Олар электронды базаға жоқ ірі қара мал мен пайдаланылмаған ауыл шаруашылық жер телімдері туралы жалған ақпарат енгізіп, құжаттарды рәсімдеген. Осылайша мемлекеттік қолдау ретінде бөлінген қомақты қаражат бірнеше рет олардың қолына түскен. Ал бұл қаржы агробизнесті дамытуға емес, жеке қажеттіліктеріне жұмсалған.
Сотта қылмыстық топтың әрекеттері толық дәлелденді. Ербол Смағұл 5 жыл 6 айға бас бостандығынан айырылды. Натиғ Әлиевке 5 жыл, ал Мейраман Сейітқалиевке 3 жыл 4 ай жаза тағайындалды. Сонымен бірге мемлекетке келтірілген шығынды өтеу үшін олардан 96,5 млн теңге өндіріледі.
- Сот үкімі қысқартылған тәртіппен қаралды, себебі айыпталушылар өз кінәсін мойындаған. Қостанай облыстық соты мұндай істердің ауыл шаруашылығына бөлінетін мемлекеттік қолдау қаржысын қатаң бақылау қажеттігін көрсеткенін атап өтті.
-
Қаржылық мониторинг: 164 млрд теңге бюджет қаржысы мен 11 млрд теңге субсидия тиімсіз жұмсалған
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қаржылық мониторинг агенттігінің төрағасы Жанат Элимановты қабылдап, ведомство қызметінің негізгі нәтижелері мен алдағы міндеттері жөнінде ақпарат алды, деп хабарлайды Sona.kz Azattyq Rýhy-на сілтеме жасап.
Агенттік 164 млрд теңгеге бағаланған 63 инфрақұрылымдық жобадағы бюджет қаржысының мақсатсыз жұмсалғанын, ауыл шаруашылығында 11 млрд теңге субсидияның тиімсіз пайдаланылғанын анықтады.
Сонымен қатар, 24 млрд теңгеден астам қаражатты қолма-қол ақшаға айналдырған жалған компаниялар әшкереленіп, 20 заңсыз криптобиржа тоқтатылды. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан жалған стоматологиялық қызмет көрсету арқылы 200 млрд теңге заңсыз шығарылған.
ҚМА 720 қылмыстық істі тергеп, 15 ұйымдасқан топты, оның ішінде 3 трансұлттық топты жойды. Сондай-ақ, 45 қаржы пирамидасы тоқтатылып, 31,5 мың алаяқтық сайт пен сілтеме бұғатталды.
23 тергеу ісі заңсыз микронесие беру бойынша басталып, оның шығыны 71 млрд теңгені құрайды. Мемлекет басшысы ведомствоға бірқатар нақты тапсырмалар берді.
-
Солтүстік Қазақстанда кооператив басшысы 50 млн теңге субсидияны заңсыз алған
Қаржылық мониторинг агенттігі Солтүстік Қазақстан облысы бойынша департаменті ауыл шаруашылық өндірістік кооперативі басшысының 50 миллион теңгеден астам субсидияны заңсыз алу схемасын анықтады, деп хабарлайды агенттіктің баспасөз қызметі.
Мемлекет жоғары сапалы сүт өндірісін арттыру және импортқа тәуелділікті төмендету үшін сүт-тауар фермаларын ашуды белсенді түрде қолдап, ынталандыруда.
Алайда өндірістік кооперативінің басшысы 2019 жылдың мамырынан 2020 жылдың наурызына дейінгі аралықта жалған құжаттарды пайдаланып, сүт өнімдерін өңдеуге бөлінген 50 миллион теңгеден астам субсидияны заңсыз алған.
Өндірістік шығындарды растау үшін ауыл шаруашылығы басқармасына жеке кәсіпкерлерден шикі сүт сатып алғаны үшін өзара есеп айырысу туралы жалған құжаттар және май өндірісі туралы қасақана жалған ақпараттар беріп келген.
Нәтижесінде сот сүт жеткізу мәмілелерін заңсыз деп таныды. Қаржылық тергеу нәтижесінде, заңсыз алынған субсидияларға күдікті «TOYOTA LAND CRUISER PRADO 150» маркалы автокөлік сатып алғаны анықталды, ол мүмкін болатын тәркілеуден жасыру мақсатында сенімді адамға рәсімделген.
Соттың санкциясымен аталған автокөлікке тыйым салынды. Күдіктіге қатысты сот 2 айға «қамауға алу» түрінде бұлтартпау шарасын тағайындады.
-
Түркістан облысында 200 млн теңге субсидияны жымқырған
Түркістан облысында мал шаруашылығын дамытуға субсидия ретінде бөлінген 200 млн теңгеден астам қаржы жымқырылған.
Сауран ауданының тұрғыны 20 тұлғаның электронды цифрлық қолтаңбасын пайдаланып жалған мәліметтерді көрсетіп, жоқ ірі қара малдарға мемлекеттен субсидия алған.
«Облыс прокуратурасы қаражатты жымқыру фактісі бойынша құжаттарды СДТБТ-не тіркеп (Қылмыстық кодекстің 189-бабы 4–тармағы «Сенiп тапсырылған бөтен мүлiктi иемденiп алу немесе талан-таражға салу») сотқа дейінгі тергеп-тексеру арнайы прокурорларға (облыс прокуратурасының қылмыстық қудалау басқармасы) жүктелген»,- делінген хабарламада.
Күдікті 2 ай мерзімге қамауға алынды.
-
Мемлекет қостанайлық шаруаларға 40 млрд теңге қарыз
Қостанай облысында ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілерге мемлекет 40 млрд теңге қарыз. Бұл соманың көлемі күн сайын өсіп жатыр. Шаруарлар 24 пайызбен алған кредиттің үстемақысының 17 пайызын мемлекет субсидиялауы тиіс. Алайда, олар сол 24 пайызбен толық өтеп жатыр. Қиналған фермерлер «ҚазАгроҚаржы» корпорациясынан лизингке алған техникаларын қайтарып беруге мәжбүрміз дейді. Немесе мемлекет субсидияны толық өтеп болғанша банктерден алған кредиттерінің үстемақысын «қатырып» қоюды, яғни тоқтата тұруды сұрайды. Ал, ауыл шаруашылығы саласының шенеуніктері Премьер Министрдің тапсырмасы бойынша барлық қарыздар өтеледі деп уәде беруден жаңылар емес.
«Уәде беріп жатыр. Алайда, әзірге не министрлік, не ауыл шаруашылығы басқармасы қашан төленетіні туралы нақты айта алмайды. Сондай-ақ шаруалар өтінімдерді қараудың мерзімін 10 күнге дейін ұзартуды сұрайды. Біз олардың өтініштерін ұлттық палатамен бірігіп хатқа түсіріп жоғары жаққа жолдадық», — деді Қостанай облыстық кәсіпкерлер палатасының бөлім бастығы Анастасия Кудрина.
-
Субсидиядан арзан несиеге көшу 2028 жылдың соңына дейін жүргізіледі
Мемлекет басшысы өз Жолдауында атап өткендей, агроөнеркәсіп кешенін тікелей субсидиялау тәсілінен арзан несие беру тәсіліне біртіндеп көшу – аса маңызды міндет. Ол үшін нақты іс-шаралар мен мерзімдері бар Жол картасы бекітілді.
«Жалпы алғанда, тауарлық-спецификалық субсидиялардан (ет, сүт, жабық топырақтағы көкөністерге арналған субсидиялар) жеңілдікті несие беруге толық көшу “Экономиканы ырықтандыру туралы» Жарлықта қарастырылған және 2028 жылдың соңына дейін қамтамасыз етілетін болады», — деді Премьер-Министрдің орынбасары Серік Жұманғарин Үкімет отырысында. -
Қасым-Жомарт Тоқаев: субсидия алуда көзбояушылықпен айналысатындарды жауапкершілікке тарту керек
Қасым-Жомарт Тоқаев субсидия алуда көзбояушылықпен айналысатындарды жауапкершілікке тарту керектігін қатаң ескертті.
«Агроөнеркәсіп кешенін тікелей субсидиялау тәсілінен арзан несие беру тәсіліне біртіндеп көшу – аса маңызды міндет. Бөлінген қаражаттың бәрі тиімді жұмсалуға тиіс. Алайда шындыққа жанаспайтын ақпарат беру, басқаша айтқанда, мәліметтерді бұрмалау ауыл шаруашылығындағы шынайы ахуалды бағалауға кедергі келтіріп отыр»,- деді Мемлекет Басшысы.
Қасым-Жомарт Тоқаев көзбояушылықпен айналысатындардың нақты дәлелдерін де келтірді.
«Арнайы комиссия 2 миллион ірі қара және 3 миллионнан астам уақ мал санда бар, санатта жоқ екенін анықтады. Егін шаруашылығы саласында да осындай жайттар бар екені белгілі болды. Шын мәнінде, мұның бәрі – мемлекеттен субсидия алу үшін жасалған көзбояушылық. Ондай қылмыстық әрекеттерге тосқауыл қою қажет. Ал мұндай іспен айналысқан адамдарды жауапкершілікке тарту керек», -деп талап қойды Президент Қасым-Жомарт Тоқаев.
Мемлекет басышысы, жер – ауыл шаруашылығы саласына инвестиция тартудың басты кепіл болатынын жеткізді.
«Жер телімдерін қайтару жөніндегі арнайы комиссия әкімдіктердің ауыл шаруашылығы алқаптарын конкурс өткізбей-ақ беру туралы екі мыңнан астам заңсыз шешім қабылдағанын анықтады. Бұл мәселе қатысты екіұшты ұстаным болмауы қажет. Заңсыз алынып, пайдаланылмай жатқан жер оңтайландырылған рәсім бойынша мемлекетке қайтарылуға тиіс. Ал жерді пайдаланушы оған инвестиция салып, адал еңбек етіп жатса, жұмысқа бөгет жасамау керек. Сондай-ақ оның ауылды көркейтіп, тұрғындарға тұрақты жұмыс беріп отырғанын да ескерген жөн», -деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
-
Алматы облысында 5 миллиард теңгеге жуық субсидия қаржысы ұрланған
Алматы облысының прокуратурасы ауыл шаруашылығы басқармасын тексеру нәтижелері бойынша бюджеттік субсидияларды ұрлаудың, оларды заңсыз төлеудің және шаруаларға “таңдау әдісімен” төленген жүйелі схемаларын анықтады, деп хабарлайды Sona.kz тілшісі.
Бүгінде бюджетке 110 млн. теңге қайтарылды.
“Селекциялық жұмыстарға арналған 1,2 миллиард теңге субсидия ұрланған. Аталған қаржыны әлеуметтік-өндірістік кооперативтер асыл тұқымды жануарлардың басын көбейту мақсатында алмақ болған. Іс жүзінде бұл жұмыстар орындалмаған. Құжаттары рәсімделгенімен, асыл тұқымды мал саны ұлғайтылмаған”, – делінген хабарламада.
Облыс әкімдігінің есебінше, асыл тұқымды қой саны 4 жылда 1,9 миллионға өскен. Бірақ, прокуратура қойдың нақты басы 367 мың ғана екенін анықтаған.
Келесі факті Ұйғыр ауданында болған. Мұндағы кооператив селекция үшін 45,2 миллион теңге субсидия алған. Шындығында, шаруа жеке ауласы ретінде аудандағы төрт түлік малды тіркеген.
Прокуратура әкімдік мал басының нақты сақталуына мониторинг жүргізбегендіктен, мемлекеттік бюджетке залал келіп жатқанын алға тартты. Қаржыны ұрлау дерегі бойынша 5 іс қаралуда, сотқа дейінгі тергеу жүріп жатыр. Ал заңсыз төленген субсидияларды қайтаруға 3 ұсыным енгізілді.