Метка: Зорлық-зомбылық

  • Павлодарда туысқан қарындасын зорлаған 17 жастағы бала он жылға сотталды

    Павлодарда туысқан қарындасын зорлаған 17 жастағы бала он жылға сотталды

    Былтыр жазда Павлодар облысы Шарбақты ауданындағы ауылдардың бірінде туысқан ағасы зорлап, артынан жүкті болған қыз босанған еді. Бүгін Павлодар облысында осы іске қатысты сот өтті.

    Күдікті болған 17 жастағы бала кәмелет жасына толмағандықтан, сот оны 10 жылға бас бостандығынан айырды. Соттың бүгінгі шешімі әзірге заңды күшіне енген жоқ.

    Жазда оқушы қыздың босанғаны белгілі болған соң Павлодао облысындағы бала құқықтары жөніндегі уәкіл Сәуле Шәкенова 12 жасар қыздың ауылына барған. Қыз бала отбасымен Павлодар облысы Шарбақты ауданы Галкино ауылында өмір сүріп жатыр. Атажұртқа көшіп келген қандастарды Қазақстанға ерте көшіп келген туыстары осы ауылға қоныстандырған көрінеді.

    Бала құқықтары жөніндегі уәкіл оқушы қыздың отбасы адам шошырлық жағдайда өмір сүріп жатқанын көрсеткен болатын. Қыздың әкесі тек алтыншы сынып бітірген, ал анасы хат танымайды.

  • Елімізде жылына 200-ден аса оқушы қызға жыныстық зорлық жасалады

    Елімізде жылына 200-ден аса оқушы қызға жыныстық зорлық жасалады

    Оқу-ағарту вице-министрі Еділ Оспан соңғы бес жылда оқушылар арасындағы ерте жүктілік 43 пайызға төмендегенін айтты.

    Еділ Оспанның сөзінше, жасөспірімдер арасындағы ерте жүктілік немесе қажетсіз қарым-қатынастарға байланысты проблемалар бар.

    «Сондықтан да білім беру саласында оның алдын алу үшін бірқатар жұмыс жүргізіліп жатыр. Жалпы бұл статистиканы денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган жүргізеді. Жүргізілген жұмыстардың нәтижесінде соңғы 5 жылда ерте жүктіліктіктің 43%-ға төмендегені туралы ақпарат бар. Денсаулық сақтау министрлігі сондай ақпарат беріп отыр. Енді бұл ненің нәтижесі деген мәселеге талдау жүргізіп көрдік. Халықтың арасында, оның ішінде ата-аналар мен жасөспірімдер арасындағы жүргізілген түсіндіру жұмыстарының осындай нәтижеге әкелгенін көріп отырмыз. Бұл проблеманың түпкі себебі қыз балаларға қатысты зорлық екенін ашық айтуымыз керек», – деді Еділ Оспан.

    Вице-министр жылына 200-ден астам зорлық қылмысы болатынын айтты.

    «Әлеуметтік желілер арқылы қыз балалар бейтаныс адамдармен танысып, олардың бопсалауына, құрығына түсу фактілері де аз емес. Сондықтан екі бағыттағы жұмысты күшейтуіміз керек. Біріншіден, зорлық-зомбылықпен күресуіміз керек. Екіншіден, әлеуметтік желіге ата-аналардың бақылауын күшейткен жөн. Білім беру ұйымдарындағы жұмысқа келер болсақ, әрине, оқу бағдарламаларының ішінде міндетті түрде жасөспірімдерге қатысты ақпараттар беріліп отырады. Оның ішінде репродуктивті денсаулық, гигиена, жеке қауіпсіздік мәселелері бар», – деді Оқу-ағарту вице-министрі.

  • Соңғы бес жылда әйелдерге қатысты қылмыс саны екі есеге азайды – Үкімет

    Соңғы бес жылда әйелдерге қатысты қылмыс саны екі есеге азайды – Үкімет

    Елімізде тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу және әйелдер құқығын қорғау шаралары күшейтілуде, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметі.

    2024 жылы ішкі істер органдарына отбасындағы зорлық-зомбылық жағдайлары туралы 100 мыңға жуық хабарлама келіп түсті. ІІМ 72 мың шектейтін қорғаныс ұйғарымдарын берді.

    Елімізде зардап шеккен әйелдер мен балаларға көмек көрсететін 69 дағдарыс орталығы жұмыс істейді. Жыл басынан бері осындай орталықтарға 5,5 мың әйел жүгінді, оның 3,7 мыңы балалы әйел.

    «Жүйелі жұмыс қазірдің өзінде нәтиже беруде. Соңғы бес жылда әйелдерге қатысты қылмыстар саны екі есеге қысқарды, оның ішінде зорлық-зомбылық қылмыстары 37,9%-ға, кісі өлтіру – 49,3%-ға, ауыр дене жарақатын келтіру – 8,7%-ға азайған. Бұл зардап шеккендерді қорғауға және қолдауға бағытталған кешенді шаралардың тиімділігін айғақтайды», – делінген хабарламада.

  • Қазақстанда бір жылда 99 мың тұрмыстық зорлық-зомбылық фактісі тіркелген

    Қазақстанда бір жылда 99 мың тұрмыстық зорлық-зомбылық фактісі тіркелген

    2023 жылы Қазақстанда 99 мың тұрмыстық зорлық-зомбылық фактісі тіркелген. Бұл туралы «Орталық Азиядағы тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы әрекет ету жүйесі: агрессорларды түзету бағдарламалары» конференциясында белгілі болды.

    Сарапшылардың айтуынша, 2024 жылы сәуірде қабылданған әйелдер мен балаларды зорлық-зомбылықтан қорғау туралы заңнан кейін жағдай біртіндеп өзгеруі тиіс. Қазақстандағы Фридрих Эберт қорының өкілдігі аймақтағы гендерлік теңдік мәселелерін талқылау үшін Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан мен Тәжікстан сарапшыларын жинады.

    Қазақстандағы Дағдарыс орталықтары бірлестіктерінің жетекшісі Зульфия Байсақованың айтуынша, қазір елде 19 ұйым тіркеліп, 48 дағдарыс орталығы ашылған. Бір ғана «Жансая» дағдарыс орталығын 1 қарашаға дейін 433 адам, оның ішінде 142 әйел, 285 бала паналаған. Бұл 2023 жылдың осы кезеңіндегі жағдайдан жоғары.

    «Зорлық-зомбылықпен күрестегі басты мәселелердің бірі қоғамның оны қалыпты жағдай ретінде қабылдауы болып отыр. Бұл үшін үлкен қоғамдық жұмыс қажет. Барлық қоғам қол көтеруді қылмыс деп тануы қажет», – деді Байсақова.

    Оның сөзін Тәжікстан Үкіметі жанындағы әйелдер және отбасы комитетінің төрағасы Джавохир Акобирова да қолдады.

    «Біздің аймақтағы әйелдердің зорлық-зомбылық көргені үшін өзін кінәлауы және мұны «ұят» деп көруі басты мәселе деп ойлаймын. Қазір тәжік қоғамында зәбір көрген адамның арыз жазуы қалыпты жағдай екенін түсіндіруге тырысып келеміз», – деді Акобирова.

    Ал қазақстандық заңгер Әйгерім Құсайынқызының сөзінше, қазір елдегі антигендерлік қозғалыстың күшеюі гендерлік теңдік орнатуда қиындықтар тудырып келеді.

    «2016 жылы гендерлік теңдік деген сөзді отбасы деген сөзге ауыстырып, «Әйелдер және отбасы ісі» деп қарайтын болдық. Себебі қоғамда гендерлік теңдік ұғымы отбасы құндылықтарына қарама-қайшы деген ой пайда болды», – дейді заңгер.

  • Туған әкесі екі баласын айуандықпен өлтірген

    Туған әкесі екі баласын айуандықпен өлтірген

    Әкесі ұлдарын жалға алынған пәтерге апарып, екеуін де аяусыз өлтіріп, кейін өз-өзіне қол жұмсауға әрекеттенді. Бұл туралы Дина Таңсәрі мәлімдеді. Қанды оқиға Алматы қаласында болған.

    Күдікті әйелімен 17 жыл некеде тұрған. Алайда ер адам соңғы жылдары әйеліне қызғаныштың салдарынан жиі тұрмыстық зорлық-зомбылық көрсеткен. Қанды оқиғадан кейін ол зайыбына «Енді осымен өмір сүр! Сен оларды өлтірдің!» деп хат жазып қалдырмақ болған.

    «Марқұм балалардың анасының туыстарының айтуынша, қатыгез ер адам тіпті қарт әжелеріне де күш қолданған. Еш жерде жұмыс істемей, әйелін аңдумен болған. Тіпті үйге камералар орнатқан екен. Осылайша, отбасы мүшелерінің өмірін бақылауда ұстауға тырысыпты», — делінген жазбада.

    Қазіргі таңда, қылмыстық іс ҚР Қылмыстық кодексінің 99-бабының 3-бөлігі бойынша тергеліп жатыр. Мұндай баппен айыпталған адам 20 жылға дейін немесе өмір бойына бас бостандығынан айырылуы мүмкін. Алайда, егер ол психикалық ауруға шалдыққан деп танылса, онда ол жазадан босатылып, мәжбүрлеп емдеуге жіберілуі мүмкін.

    «Ең қорқыныштысы – әкесі бұл әрекетке дайындалған. Ол пәтерді алдын-ала жалға алып, балаларды сол жерге әкеліп, қанды қылмыс жасайды. Оқиғаны видеоға түсіріп, кейін сол видеоны балалардың анасына жіберген. Бұған қоса, өзінің осы әрекетке барғысы келгенін және оның себебі анасы екенін хабарлаған. Бұған дейін оның психикалық ауытқулары немесе өзге де тәуелділіктері туралы мәліметтер болмаған», – деп жазады автор.

    Марқұм балалардың анасы соттың әділ шешімін күтіп отыр. Әділдік орнап, қылмыскер жазасын алады деп үміттенеді. Алайда, егер бұл адам «психикалық ауруға шалдыққан» деп танылса, ол балаларының өліміне жауапкершілік арқаламай, жазадан құтылып кетуі мүмкін.

    Қазіргі таңда бұл іс бойынша психиатриялық сараптама жүргізілуде. Балалардың анасы мен жақындары құқық қорғау органдарына бұл сараптаманы қатаң бақылауға алып, қажет болған жағдайда қосымша сараптамалар тағайындауды талап етуде.

    «Бұл жағдай тек бір отбасының трагедиясы ғана емес, бүкіл қоғамның жан жарасы. Әкесінің өз балаларына осындай айуандыққа баруы адамзаттың қасіреті. Егер ол психикалық ауру ретінде танылып, жазадан құтылса, әділдік пен заң үстемдігіне деген сенімімізге нұқсан келеді. Әрбір жанұяның қауіпсіздігі мен бақытты болашағы үшін мұндай қылмыскерлер жазадан қашпауы тиіс», – деп жазды автор.