Sona.kz

Рубрика: Жаңалықтар

  • 2026 жылы Қазақстанда ең төменгі зейнетақы қалай өзгереді

    2026 жылы Қазақстанда ең төменгі зейнетақы қалай өзгереді

    2026 жылы Қазақстанда ең төменгі зейнетақы өседі. Бұл өзгерістер 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заңда бекітілді. Құжатқа Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойды. Бюджет үш жылға арналған зейнетақы мөлшерін және оның индексациясын айқындайды.

    Бюджетке сәйкес, 2026 жылы ең төменгі зейнетақы 69 049 теңге болады. Бұл қазіргі мөлшерден (62 771 теңге) 6 278 теңгеге жоғары. Сонымен қатар, базалық зейнетақы да өседі: 2025 жылғы 32 360 теңгеден 2026 жылы 35 596 теңгеге дейін көтерілмек. Өсім – 3 236 теңге.

    2018 жылдан бері базалық зейнетақы әр азаматтың еңбек және сақтандыру өтіліне қарай жеке есептеледі. 2026 жылы индексациядан кейін ең төменгі зейнетақы 104 645 теңге, ең жоғарысы 238 412 теңге болады.

    Қазақстанда зейнетақы жүйесі үш бөлікке негізделген: 1998 жылға дейін жұмыс істегендерге арналған ынтымақты зейнетақы; барлық зейнеткерлерге тиесілі базалық зейнетақы; және ЕБЖЗҚ-ға ай сайын еңбекақының 10%-ы аударылатын жинақтаушы зейнетақы. Зейнеткерлік жас ерлер үшін 63 жас, әйелдер үшін 2028 жылға дейін 61 жас болып белгіленген.

    Бюджет жобасында орташа көрсеткіштер де жарияланған. 2026 жылы орташа зейнетақы 103 687 теңге, 2027 жылы — 108 940 теңге, 2028 жылы — 113 995 теңге болады деп болжанған. Орташа базалық зейнетақы тиісінше 54 082, 58 276 және 61 527 теңге деңгейінде белгіленеді.

    8 желтоқсанда қол қойылған республикалық бюджет мемлекет кірістері мен шығыстарының негізгі параметрлерін айқындайды және әлеуметтік саясатты, оның ішінде зейнетақы төлемдерін арттыруды қаржыландыруға мүмкіндік береді.

  • Астанада 3 жасар қыздың қазасынан кейін Минздрав 622 стоматологияны тексеруді бастады

    Астанада 3 жасар қыздың қазасынан кейін Минздрав 622 стоматологияны тексеруді бастады

    Қазақстанның Денсаулық сақтау министрлігі елордадағы стоматологиялық ұйымдарға кең көлемді тексеріс жүргізіп жатыр. Бұған 2024 жылы 3 жасар қыздың 18 тісін наркозбен емдегеннен кейін көз жұмуы себеп болды. Аталған іс бойынша сот процесі жалғасуда, деп хабарлайды Sona.kz Hola.news-ке сілтеме жасап.

    Министрлік мәліметінше, Астанадағы 622 стоматологиялық клиника мен кабинет аудиттен өтуде. Тексеру барысында медициналық стандарттардың сақталуы, мамандардың біліктілігі, лицензиялардың бар-жоғы, сондай-ақ балаларға анестезия жасау тәртібі қаралады.

    Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова ұзақ уақытқа созылған наркоз бен ауқымды емдеу балалар үшін қауіпті болуы мүмкін екенін еске салды. Оның айтуынша, күрделі стоматологиялық манипуляциялар тек нақты медициналық көрсеткіштер бойынша және қауіпсіздік талаптарына сай жабдықталған жағдайда ғана жасалуы тиіс.

    Сонымен қатар, министрлік клиникалардың жабдықталуын, наркоз кезіндегі мониторинг құралдарының болуын, анестезиологиялық карталарды толтыру сапасын және алдын ала тексеру талаптарының орындалуын зерттеп жатыр.

    Тексеріске қорытынды жасалғаннан кейін анықталған бұзушылықтарға байланысты тиісті шаралар қабылданады. Министрлік балалар стоматологиясы саласында ашықтықты күшейтуді және жеке медициналық орталықтардағы анестезия үдерісіне бақылауды арттыруды жоспарлап отыр.

  • Ақтаудағы өрттен бала қаза тапты

    Ақтаудағы өрттен бала қаза тапты

    8 желтоқсан күні таңертең Ақтаудың 28-шағын ауданында болған өрт салдарынан кәмелетке толмаған бала көз жұмды. Маңғыстау облыстық ТЖД мәліметінше, өрт туралы хабар «112» пультіне сағат 09:04-те түскен, деп хабарлайды Sona.kz Halyqstan-ға сілтеме жасап.

    Оқиға орнына жеткен өрт сөндірушілер пәтердің төртінші қабатында шыққан өртті шамамен 20 шаршы метр аумақта өшірді. Құтқарушылар ішкі бөлмелерді қарап шыққан кезде ес-түссіз жатқан баланы тауып, жедел жәрдем бригадасына тапсырған.

    Дәрігерлердің барлық реанимациялық шараларына қарамастан, баланы аман алып қалу мүмкін болмады. Марқұм жедел жәрдем көлігінде жан тапсырған. Медициналық қызмет өкілдері оның жағдайы бастапқыда өте ауыр болғанын айтты.

    ТЖД өкілдері өрттің шығу себебі мен мән-жайын анықтау жұмыстары жүргізіліп жатқанын хабарлады. Зертханалық сараптама мамандары өрт орнын қарап, қажетті материалдарды жинап жатыр.

    Қаза тапқан баланың жасы мен жеке деректері ресми түрде нақтыланып жатыр. Қосымша ақпарат тексеру аяқталғаннан кейін беріледі.

  • Қазақстанда 200 адамнан асатын іс-шараларда фонограмма қолдануға тыйым салынды

    Қазақстанда 200 адамнан асатын іс-шараларда фонограмма қолдануға тыйым салынды

    Қазақстанның Мәдениет және ақпарат министрлігі көпшілік шараларда фонограмма қолдану тәртібіне қатысты жаңа түсіндірме жариялады. Ережеге сәйкес, көрермен саны 200 адамнан асатын концерттер мен бұқаралық іс-шараларда орындаушының алдын ала жазылған даусын қолдануға тыйым салынады, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.

    Фонограмманы пайдалану тек ашық ауадағы алаңдарда рұқсат етіледі. Саябақтарда, көшелерде, ипподромдарда және осыған ұқсас орындарда. Сондай-ақ, тележобаларда, музыкалық бағдарламаларда және концерт жазбаларын жасау барысында фонограмма қолдануға болады.

    Министрлік бұл талаптардың концерттердің сапасын арттыруға және тірі орындау деңгейін көтеруге бағытталғанын атап өтті. Егер фонограмма қолданылса, ұйымдастырушылар бұл туралы көрерменді алдын ала хабардар етуге міндетті. Ақпарат билеттерде, афишаларда немесе хабарландыруларда көрсетілуі тиіс.

    Ережені бұзу әкімшілік жауапкершілікке әкеледі. Айыппұл мөлшері 1000 айлық есептік көрсеткішке дейін жетуі мүмкін. Жауапкершілік іс-шара ұйымдастырушыларына, орындаушыларға және шығармашылық ұжымдарға бірдей қолданылады.

    Талаптар жабық ғимараттарда өтетін және ауқымды аудиторияға арналған барлық концерттерге қатысты. Ерекшелік тек ашық алаңдардағы техникалық жағдайлар мен телевизиялық өндіріс үшін қарастырылған.

    Министрлік аталған нормалар мәдениет саласындағы заңнаманы жаңарту шеңберінде енгізілгенін және кәсіби орындаушыларды қолдау мақсатында қабылданғанын мәлімдеді.

  • Лицензиясыз жұмыс істеген сұлулық салоны клиентке 1,2 млн теңгені қайтарды

    Лицензиясыз жұмыс істеген сұлулық салоны клиентке 1,2 млн теңгені қайтарды

    Қостанай облысында лицензиясыз жұмыс істеген сұлулық салоны сот шешімімен клиентке 1,2 миллион теңге қайтарып берді, деп хабарлайды Sona.kz Azattyq Rýhy-на сілтеме жасап.

    Сауда және интеграция министрлігінің мәліметінше, Қостанай тұрғыны биыл жазда консультативтік-диагностикалық және дерматокосметологиялық қызмет алу үшін салонға 1 200 000 теңге төлеген. Алайда уәде етілген нәтижеге қол жеткізбегендіктен, ол келісімді бұзып, ақшаны толық қайтаруды талап еткен. Салон оның талап-арызына жауап бермеген соң, азаматша Тұтынушылар құқығын қорғау және сауда департаментіне шағымданған.

    Тексеру нәтижесінде департамент салонды әкімшілік жауапкершілікке тартып, келісімшарттан тұтынушылардың құқығын шектейтін талаптарды, оның ішінде қаражатты қайтармау туралы ережені алып тастау жөнінде нұсқама берген. Әйелге сотқа жүгіну ұсынылған.

    Сот салонның медициналық қызметтер қатарына жататын дерматокосметологиялық процедураларды лицензиясыз өткізгенін анықтады. Осыған байланысты сұлулық салоны тұтынушыға ақшасын толық қайтаруға міндеттелді.

    Министрлікке биылдың басынан бері 1452 өтініш түскен. 360 азамат мамандардан жеке қабылдауда кеңес алған. Тұтынушыларға қайтарылған қаражат көлемі 62,7 млн теңгеден асты.

    Мемлекеттік бақылау аясында 73 тексеріс жүргізіліп, жоспардан тыс тексерулер нәтижесінде 16 кәсіпкерге ескерту берілген, 44 кәсіпкерге жалпы сомасы 1 397 000 теңге айыппұл салынған.

  • Иманбек «Құрмет» орденімен марапатталды

    Иманбек «Құрмет» орденімен марапатталды

    «Грэмми» жүлдесінің иегері Иманбек Зейкенов «Құрмет» орденімен марапатталды. Бұл туралы Премьер-Министрдің орынбасары, Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева хабарлады. Оның айтуынша, Мемлекет басшысының Жарлығымен түрлі сала өкілдері елдің қоғамдық және экономикалық дамуына қосқан еңбегі үшін марапатталды.

    Марапатталғандар қатарында Халықаралық конфессияаралық және дінаралық диалог орталығы Съезі бастамаларын іске асыру департаментінің бұрынғы басшысы Қарлығаш Қалилаханова және «Грэмми» жүлдесін алған алғашқы қазақстандық музыкант Иманбек бар.

    Сондай-ақ актер Еркебулан Тоқтар «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» атағына ие болды.

    Аида Балаева өз сөзінде ел дамуына үлес қосқан азаматтарды марапаттау – олардың еңбегін жоғары бағалау екенін атап өтті.

  • Шерзат Полат ісі бойынша прокурор «Үздік мемлекеттік айыптаушы» атанды

    Шерзат Полат ісі бойынша прокурор «Үздік мемлекеттік айыптаушы» атанды

    Шерзат Полаттың өліміне қатысты істің мемлекеттік айыптаушысы болған прокурор Дана Сәрсенбай «Үздік мемлекеттік айыптаушы» төсбелгісімен марапатталды. Бұл туралы Бас прокуратураның бұйрығымен белгілі болды.

    Сот процесі кезінде Дана Сәрсенбайдың сөйлеу мәнері, кәсібилігі және айғақтарды жүйелі түрде жеткізуі әлеуметтік желі қолданушылары тарапынан жоғары бағаланған еді.

    Прокурор айыпталушылардың әрқайсысының әрекетіне қарай 1,5 жылдан 23 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасын сұраған.

    Шерзат Полаттың қазасына қатысты іс қоғамда үлкен резонанс тудырып, құқық қорғау органдарының жұмысына ерекше назар аудартқан болатын.

  • ШҚО-дағы Шнайдер көпірінің құлауынан кейін басқарма басшысы қызметінен босатылды

    ШҚО-дағы Шнайдер көпірінің құлауынан кейін басқарма басшысы қызметінен босатылды

    1 қыркүйекте Өскемен қаласында Үлбі өзені арқылы өтетін Шнайдер көпірінің орталық бөлігі опырылып түскен еді. Қызметтік тексерістің нәтижесінде бірқатар кадрлық шешім қабылданды, деп хабарлайды Sona.kz Halyqstan-ға сілтеме жасап.

    Шығыс Қазақстан облысында Шнайдер көпірінің құлауына байланысты жүргізілген тексеріс аяқталды. Нәтижесінде жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының басшысы Данияр Уахитов қызметінен кетті.

    Көпір өткен жылы жөнделген болатын. Соған қарамастан, 1 қыркүйекте оның орталық өткелі құлады. Бұл нысан бұған дейін де бірнеше рет апатты жағдайға түскен — 2021, 2023 және 2025 жылдары бөлек бөліктері опырылған. Жөндеу жұмыстарына жалпы 600 млн теңге жұмсалған.

    Бүгін Уахитовтың өтініші бойынша жұмыстан шыққаны белгілі болды. Алайда әкімдік оның кетуі тек ерікті шешім емес екенін хабарлады.

    ВКО әкімінің баспасөз қызметінің мәліметінше, бұл шешім аймақтағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендету шаралары аясында қабылданған. Тексеру аким Нұрымбет Сақтағановтың тапсырмасы бойынша құқық қорғау органдарының қатысуымен жүргізілді.

    «Тексеру нәтижесінде Уахитовтың заңға қайшы әрекеттері анықталды. Оларға түпкілікті құқықтық бағаны уәкілетті органдар береді. ШҚО әкімдігі мемлекеттік қызметшілердің жауапкершілігін арттыру, ашықтық пен тәртіпті күшейту бағытындағы жұмыстарды жалғастырады», — деді әкімнің баспасөз хатшысы Лаура Жақыпова.

    Уахитовтың орнына оның орынбасары Нариман Алмасұлы уақытша басшы болып тағайындалды.

    Бұған дейін Өскемен әкімдігі құлаған көпірді қалпына келтіру тиімсіз екенін мәлімдеген болатын. Құрылымды толық бұзып, орнына жаңа көпір салу жоспарланып отыр.

    Оқиға қоғамда үлкен резонанс туғызды. Себебі көпір бірнеше рет жөнделгеніне қарамастан, қайта-қайта апатты жағдай қайталанған.

  • Мемлекеттік сатып алуда ҚҚС есептеу тәртібі өзгереді: 1 қаңтардан бастап жаңа ереже күшіне енеді

    Мемлекеттік сатып алуда ҚҚС есептеу тәртібі өзгереді: 1 қаңтардан бастап жаңа ереже күшіне енеді

    Қазақстанда мемлекеттік сатып алуды жоспарлау және орындау кезінде қосылған құн салығын есептеу тәртібі жаңартылады. Қаржы министрлігі 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енетін жаңа Салық кодексіне орай ресми түсіндірме жариялады, деп хабарлайды Sona.kz Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап

    Министрліктің мәліметінше, 2024 жылғы 1 шілдеде қабылданған «Мемлекеттік сатып алу туралы» заңға сәйкес, жылдық жоспарлар бекітілген бюджеттер мен қаржыландыру жоспарлары негізінде жасалады. Бұл жоспарлар ҚҚС-сыз қалыптастырылады, алдын ала жылдық жоспар мен аванс сомалары да салықты қамтымайды. Ал ҚҚС пен акциздерді төлеу шарттары сатып алу нәтижесі бойынша жасалатын шартта көрсетіледі.

    Жаңа Салық кодексі тауарлар, жұмыстар және қызметтер бойынша ҚҚС-ты тауарды жеткізу немесе атқарылған жұмыстар актісіне қол қою сәтінде есептеуді көздейді. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ҚҚС мөлшерлемесі 16% болып белгіленеді және шарттың жасалған уақытына қарамастан барлық салық салынатын айналымдарға қолданылады.

    ҚҚС төлеуші болып табылатын жеткізушілер шот-фактураларды Кодекс талаптарына сәйкес рәсімдеуі тиіс. Егер жеткізуші шарт жасалғаннан кейін ҚҚС төлеуші мәртебесін өзгертсе, заңнама шарт сомасын салық мөлшеріне қарай түзетуге мүмкіндік береді. Бұл ретте жеткізілімнің сапасы мен шарттары өзгермейді.

    Қаржы министрлігі мемлекеттік сатып алудың веб-порталы техникалық тұрғыда жаңартылғанын хабарлады. Жүйе енді жеткізушінің мәртебесін автоматты түрде анықтап, ҚҚС сомасын шартта дұрыс көрсетеді. Сонымен қатар жүйе бағаларды ҚҚС салынатын және салынбайтын позицияларға бөлуге мүмкіндік береді.

    2026 жылғы 1 қаңтардан бастап 16% ҚҚС мөлшерлемесі барлық шарттарды орындау кезінде қолданылады, егер жеткізуші сол сәтте ҚҚС төлеуші болып есептелсе. Министрлік бұл жаңашылдықтар салық заңнамасын біркелкі қолдануды қамтамасыз етіп, даулар санын азайтуға бағытталғанын атап өтті.

  • Қостанайда пациентті ұрып-соққан санитар 4 жылға бас бостандығынан айырылды

    Қостанайда пациентті ұрып-соққан санитар 4 жылға бас бостандығынан айырылды

    Қостанайда детоксикация орталығында 61 жастағы ер адамды аяусыз ұрып-соққан санитарға үкім шығарылды. Оқиға видеожазбаның жариялануынан кейін қоғамда үлкен резонанс тудырған еді. Онда қызметкердің науқасқа бірнеше рет соққы жасағаны анық көрінеді, деп хабарлайды Sona.kz Qumash-қа сілтеме жасап.

    Іс материалдарына сәйкес, сот санитарды кінәлі деп танып, 4 жылға бас бостандығынан айыру жазасын тағайындады. Сонымен бірге оған алдағы 5 жыл ішінде медицина және күтім көрсету саласында жұмыс істеуге тыйым салынды.

    Айыпталушы сотта кінәсін мойындаған жоқ. Қорғаушылары оның әрекеттері «қызметтік міндеттер шеңберінде» болғанын алға тартты. Алайда тергеу және сот бұл уәждерді негізсіз деп танып, видеодағы көріністер мен зардап шегушіге келтірілген ауыр жарақаттарға назар аудартты.

    Жәбірленуші ер адам оқиға кезінде ес-түссіз күйде болып, медициналық-әлеуметтік көмек көрсету мекемесінде жатқан. Оның жағдайы дәрігерлер мен құқық қорғаушылардың алаңдаушылығын тудырды.

    Соттың мәлімдеуінше, бұл үкім пациенттердің құқықтарын қорғау және медициналық ұйымдарда осындай жағдайлардың алдын алу мақсатында шығарылған. Детоксикация орталығы қызметкердің жұмыстан босатылғанын және мекемеде қызметтік тексеріс жүріп жатқанын хабарлады.