Рубрика: Қазақстан жаңалықтары
-

«Қазақстан балалары» тұжырымдамасы таныстырылды: 1,3 трлн теңге қажет
Білім министрі Жұлдыз Сүлейменова Үкімет отырысында «Қазақстан балалары» тұжырымдамасын таныстырды. Құжат балалардың құқықтарын қорғау шараларының тиімділігін арттыруға бағытталған және құқық қорғау органдары, министрліктермен бірлесіп дайындалған, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.Тұжырымдамада балалардың қауіпсіздігі, білім, денсаулық, отбасы және әлеуметтік қорғау бағыттары қамтылған. Нәтижелілікті бағалау үшін 10 индикатор, ал іске асыруға 158 іс-шара белгіленген. Жалпы қаржыландыру көлемі — 1,3 трлн теңге.Жоспарда:•«Заң мен тәртіп» идеологиясын кеңейту;•мектептерде педагог-психолог сағаттарын енгізу;•«Адал азамат» тәрбиесін күшейту;•зорлық көрген балаларға арналған көмек кабинеттерін ашу;•психологиялық диагностика үшін бірегей цифрлық платформаны құру;•менторлар арқылы 100% қамту.Сонымен қатар ИИ технологияларын видеобақылау камераларына енгізіп, буллингті анықтау, интернет платформалардың құқыққа қарсы контентті өшірмеуі үшін жауапкершілікті күшейту жоспарланған.Алдын ала білім министрі алгебра мен геометрияны біріктіру пилоттық жобасының тоқтатылғанын мәлімдеген. -

Президенттің өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтаған жағдайда билік қалай беріледі
Оның айтуынша, вице-президент институтын енгізудің негізгі артықшылығы мемлекеттік биліктің тұрақтылығы мен үздіксіздігін қамтамасыз ету, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.
Сәрсембаевтың сөзінше, президенттің өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтаған жағдайда елді басқаруды уақытша вице-президент атқарады. Бұл барлық мемлекеттік институттардың үйлесімді жұмысын қамтамасыз етеді.
Егер вице-президент президенттің өкілеттігін өзіне ала алмаса, олар Кұрылтай төрағасына өтеді. Ал оның да мүмкіндігі болмаса премьер-министірге беріледі. Сонымен бірге президенттік өкілеттікті қабылдаған тұлға өзіне тиесілі бұрынғы лауазымынан (вице-президент, Кұрылтай төрағасы немесе премьер-министрі) босатылады. Бос орындарды толтыру Конституцияда белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.
Сәрсембаев бұл механизм қоғамға мемлекеттің заң аясында, біртіндеп және болжамды түрде жұмыс істейтіндігіне сенімділік береді деп есептейді. Ол әлеуметтік міндеттемелер орындалып, экономикалық үрдістер жалғасып, халықаралық міндеттемелер сақталатынын атап өтті.
Сонымен қатар министр вице-президенттің уақытша президенттік міндеттерді орындауға қажетті легитимдікке ие қоғамдық қызметкер екенін жеткізді.
-

Астанада Конституциялық реформаны талқылайтын екінші комиссия отырысы өтті
Сейсенбі күні Астанада Конституциялық реформа бойынша Конституциялық комиссияның екінші отырысы өтті. Күн тәртібінде халықтан келіп түскен ұсыныстарды талқылау болды. Отырыстың барлық кезеңдері ашық форматта өтеді және онлайн режимде көрсетілуде, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.
Отырыстың модераторы, Конституциялық соттың төрағасы Эльвира Азимова комиссияға екі мыңнан астам ұсыныс түскенін атап өтті. Олар біріктіріліп, сводты кестеге енгізілген. Азимова қоғамның белсенді қатысуы реформаның маңыздылығын және халықтың өзгерістерге деген қызығушылығын көрсететінін айтты.
Отырыс барысында үш негізгі спикер сөз сөйледі: әділет министрі Ерлан Сарсембаев, сенатор Нұрлан Бекназаров және Мәжіліс депутаты Снежанна Имашева. Олар 2025 жылдың қазан айынан бері түскен ұсыныстар негізінде әзірленген құқықтық тәсілдер мен түзетулерді таныстырды.
Әділет министрі Ерлан Сәрсембаев Конституцияда кадрлық тағайындаулар тәртібін жаңа форматта бекіту ұсынылып жатқанын айтты. Президент Құрылтайдың келісімімен (депутаттардың жалпы санының көпшілігінің даусымен) вице-президентті, премьер-министрді, Конституциялық соттың судьяларын, Орталық сайлау комиссиясының мүшелерін және Жоғарғы аудит палатасының мүшелерін тағайындайтын болады. Егер Құрылтай бірнеше рет келісім бермесе, Президент Құрылтайды тарата алатын құқыққа ие болады.
Сенатор Нұрлан Бекназаров бір палаталы парламент — Құрылтайға көшуге байланысты Конституцияның «Парламент» бөліміне өзгерістер енгізу жоспарланып отырғанын айтты. Жоба бойынша Құрылтай заң шығарушы жоғары орган болып, 145 депутаттан құралады және олар біртұтас жалпыұлттық округ бойынша пропорционалды жүйемен сайланады. Депутаттардың мандат мерзімі 5 жылға ұсынылып отыр. Сондай-ақ сайлау мерзімдері, дауыс беру тәртібі, төрағаны сайлау, кандидаттарға қойылатын талаптар мен шектеулер талқыланды.
Сонымен қатар Президент жаңа консультативтік орган. Халық кеңесін құруды ұсынды. Ол қоғамдық-саяси бірлестіктер мен белсенді азаматтарды біріктіріп, қоғамды дамытуға және ел бірлігін нығайтуға қызмет етеді. Халық кеңесінің құрамы, өкілеттігі және жұмыс тәртібі конституциялық заңмен бекітіледі.
Талқылауда коррупциялық қылмыс жасаған азаматтардың сайлау құқығын шектеу, әкімшілік соттардың конституциялық мәртебесін бекіту, вице-президенттің қызметіне қойылатын шектеулер, Президенттің өкілеттігі уақытынан бұрын тоқтатылған жағдайда сайлау өткізу тәртібі, Жоғарғы сот төрағасының мәртебесі, ант қабылдау тәртібі және Құрылтайдың Үкімет қызметіне бақылау және депутаттардың мандатын тоқтату жөніндегі жаңа өкілеттіктері сияқты ұсыныстар қаралды.
-

ІІМ әлеуметтік желілердегі алаяқтардың жаңа схемасы туралы ескертті
Қазақстанның Ішкі істер министрлігі әлеуметтік желілерде, әсіресе Threads платформасында таралып жатқан интернет-алаяқтықтың жаңа түрі туралы хабарлады. Соңғы кезде «күйеу іздеймін», «жар іздеймін», «байыпты қарым-қатынас қалаймын» деген мазмұндағы жазбалар жиі кездесіп жүр. Ведомствоның мәліметінше, мұндай хабарландырулардың артында алаяқтар тұруы мүмкін, деп хабарлайды Sona.kz.
ІІМ дерегінше, алаяқтар өздерін тартымды, ашық мінезді адамдар ретінде таныстырып, белсенді сөйлесіп, қысқа уақыт ішінде сенімге кіреді. Біраз уақыттан кейін олар «өмірдегі қиын жағдайға», денсаулығына немесе басқа да ойдан шығарылған себептерге сілтеме жасап, ақша сұрай бастайды.
Әдетте қаражатты криптокошелёкке немесе үшінші тұлғалардың банктік шоттарына аударуды өтінеді. Бұл кейінгі тергеу жұмыстарын қиындатады.
Ведомство өкілдері келесі белгілерге назар аударуға кеңес береді: бейнеқоңыраудан және жеке кездесуден бас тарту, ақша аударуды сұрау, сондай-ақ өзге адамдарға тиесілі болуы мүмкін фотосуреттерді пайдалану.
Ішкі істер министрлігі қазақстандықтарды интернеттегі бейтаныс адамдарға ақша аудармауға, жеке деректерін бөліспеуге және алаяқтыққа тап болған жағдайда полицияға жүгінуге шақырады.
-

AMANAT партиясы «TURGYNDAR AMANATY» жобасын өңірлерде іске қосты
AMANAT партиясы ел өңірлерінде кезең-кезеңімен жүзеге асырылатын «TURGYNDAR AMANATY» атты жаңа республикалық жобаның іске қосылғанын мәлімдеді. Бастама тұрғын үйді басқару саласындағы тиімділікті арттыру арқылы қауіпсіз, қолайлы және заманауи қалалық ортаны дамытуға бағытталған, деп хабарлайды Sona.kz Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап.
Жобаның негізгі мақсаты бірлестік мүлік иелері (ПИБ), төрағалары мен белсенді тұрғындардың құқықтық және басқарушылық біліктілігін арттыру. Заң жүзінде тұрғындар үйлер мен аулаларды басқаруға қатысу құқығына ие болғанымен, тәжірибеде білім мен тәжірибенің жетіспеуі көптеген мәселелердің тиімді шешілуіне кедергі келтіріп отыр.
«TURGYNDAR AMANATY» жобасы қатысушыларға тұрғын үй заңнамасын түсінуге, басқарудың ашық жүйесін қалыптастыруға, сондай-ақ коммуналдық және жауапты мемлекеттік органдармен тиімді диалог орнатуға көмектеседі.
Жобаның пилоттық кезеңі Астана қаласында сәтті жүзеге асырылды. Елордада ПИБ пен КСК төрағаларына арналған оқыту семинарлары өтіп, тұрғын үйді басқару, қаржылық есептілік және меншік иелерінің құқықтарын қорғау мәселелері талқыланды.
Қазіргі таңда жоба Қарағанды облысында бастау алды. Бұл Астанадан кейін жобаны алғаш болып қабылдаған өңір. Алдағы уақытта «TURGYNDAR AMANATY» жобасын Қазақстанның барлық аймақтарында кезең-кезеңімен іске қосу жоспарланып отыр.
-

Жаңа Құрылыс кодексі: сейсмикалық қауіпсіздік пен бақылау күшейтіледі
2026 жылдың 1 шілдесінен бастап Қазақстанда Президент қол қойған жаңа Құрылыс кодексі күшіне енеді. Құжат құрылыс саласының қауіпсіздігін, ашықтығын және цифрландыруын арттыруға бағытталған негізгі өзгерістерді енгізеді. Жаңа нормалар жобаларды міндетті сараптаудан бастап, сейсмикалық қауіпсіздік талаптарын күшейтуге, сондай-ақ бақылау мен жауапкершілікті арттыруға дейінгі шараларды қамтиды, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.
Ең басты жаңалықтардың бірі барлық әзірленетін және түзетілетін қала құрылыстық жобаларға, соның ішінде егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларына міндетті сараптама енгізу. Бұл кезеңде қателіктерді анықтап, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтуға мүмкіндік береді. Сонымен бірге ПДП түзетулеріне шектеу қойылып, олар екі жылда бір реттен артық жасалмайды.
Жобалардың орындалуын бақылау және бастапқы рұқсат құжаттарын беру тәртібін реттеу үшін мемлекеттік градостроительный кадастрдың автоматтандырылған ақпараттық жүйесі (Градкадастр) енгізіледі. Бұл жүйе градостроительство құжаттарының сәйкестігін тексеріп, бұзушылық болған жағдайда рұқсат беруді шектейді. Әр объектіге бірегей нөмір беріледі, бұл деректерді барлық кезеңде біріздендіруге мүмкіндік береді.
Сейсмикалық қауіпсіздікке ерекше назар аударылады. Құрылыс кодексінде сейсмикалық тәуекелдерді азайтуға міндетті талаптар бекітіледі: сейсмоизоляциялық жүйелерді қолдану, құрылыс кезеңдерінде қауіп-қатер мен тәуекелді бағалау, конструктивті жүйелердің сейсмостойкость сынақтары, сейсмикалық қауіпті өңірлердегі тұрғын және қоғамдық қорды паспортизациялау. Сондай-ақ I дәрежелі жауапкершілік объектілерінде инженерлік-сейсмометриялық станциялар орнату және микрозонирлеу деректерін ескере отырып, қауіпсіз алаңдарды таңдау қарастырылған.
Саланың қатысушыларына қойылатын талаптар күшейтіліп, мемлекеттік ақпараттық жүйелермен интеграцияланған электронды лицензияланғандар тізілімі енгізіледі. Бұл жалған қатысушыларды жоюға, талаптарға сәйкестікті автоматты түрде тексеруге және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтуға мүмкіндік береді. 2028 жылдан бастап халықаралық тәжірибеге сәйкес инженерлерді сертификаттау енгізіледі.
Құрылыс саласының техникалық нормативтік талаптарын ғылыми негізде әзірлеу және жаңарту үшін Ұлттық техникалық нормалау институты құрылады. Бұл институт халықаралық стандарттарға үйлестірілген талаптарды әзірлеудің бір орталығына айналады. Әр бағыт бойынша (конструкция, сәулет, қала құрылысы, көлік, құбырлар, су жабдықтау және т.б.) профильді техникалық комитеттер құрылады.
Сонымен қатар Құрылыс кодексі құрылысқа бақылауды күшейтіп, жауапкершілікті арттырады. ГАСК органдары құрылыс кезеңдерінің барлық сатыларында объектілерді жоспарлы тексеріп, оперативті түрде бақылау жүргізеді; қашықтан (камералдық) бақылау есептер мен мониторинг негізінде жүзеге асырылады. Бұзушылықтар туралы ақпарат әділет органдарына жіберіліп, заңсыз салынған объектілерге обременение қою мүмкіндігі қарастырылады. ГАСК пен ТЖ органдары нысандарды пайдалануға қабылдау кезеңінде де қатысады.
-

Қазақстан Бейбітшілік кеңесіне қаржылық міндеттемесіз кірді
Қазақстан Бейбітшілік кеңесіне 1 млрд АҚШ доллары көлеміндегі ерікті жарнаны төлемей кірді. Ақорда мәлімдеуінше, бұл шешім ұйымның жарғысына толық сәйкес келеді.
Ведомствоның хабарлауынша, Бейбітшілік кеңесіне мүше болу үшін мемлекеттің дербес, егемен шешімі жеткілікті. Қаржылық міндеттемелер мүшелікке қойылатын міндетті талаптардың қатарына кірмейді.
Кеңеске мүшелік мерзімі — ел ұйымға кірген күннен бастап үш жыл.
Жарғыда көрсетілген 1 млрд доллар көлеміндегі жарна ерікті болып табылады. Егер бұл қаражат мүшеліктің алғашқы жылы ішінде енгізілсе, мемлекетке Бейбітшілік кеңесіне қатысу мерзімін үш жылдан ұзарту мүмкіндігі беріледі.
-

Қазақстан әскери қызметкерлеріне пойызбен тегін жүру мүмкіндігі беріледі
Қазақстанның әскери қызметкерлері мен олардың отбасы мүшелері ел аумағында жолаушылар пойызымен тегін жүру құқығына ие болады. Бұл туралы Ұлттық ұлан хабарлады, деп хабарлайды Sona.kz Syrmedia.kz-ке сілтеме жасап.
Мәліметке сәйкес, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап барлық күштік құрылымдардың әскери қызметшілері жылына бір рет Қазақстан аумағында жолаушылар пойызымен тегін жол жүре алады. Аталған шара әскери қызметшілер мен олардың отбасыларын әлеуметтік қолдауға бағытталған.
Жеңілдік тек ел ішіндегі жолаушылар пойыздарына қатысты және халықаралық бағыттарға қолданылмайды.
Тегін жол жүруге байланысты шығындарды «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы өтейтін болады.
-

Тоқаев Бейбітшілік кеңесінің Жарғысына қол қойды
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев АҚШ Президенті Дональд Трамптың бастамасымен құрылған Бейбітшілік кеңесінің Жарғысына қол қойды. Қол қою рәсімі Давос қаласындағы Конгресс-орталықта өтті, деп хабардайды Sona.kz Ақ ордаға сілтеме жасап.
Рәсімге Қазақстан Президентінен бөлек 18 елдің басшылары мен өкілдері қатысты. Бұл халықаралық деңгейдегі маңызды бастама ретінде бағаланып отыр.
-

Тоқаев Давос қаласындағы Конгресс-орталыққа келді
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Давос қаласындағы Конгресс-орталыққа келді. Мұнда жақын арада АҚШ Президенті Дональд Трамп бастамасымен құрылған Тыныштық кеңесінің Жарғысын қол қою рәсімі өтеді, деп хабарлайды Sona.kz Ақордаға сілтеме жасап.
Ақорданың мәліметінше, Қазақстанның қатысуы елдің халықаралық қауіпсіздік пен тұрақтылықты нығайтуға бағытталған ұстанымын көрсетеді. Сондай-ақ бұл жаңа платформада әлемдік серіктестермен өзара әрекеттестікті кеңейтеді.