Sona.kz

Рубрика: Қазақстан жаңалықтары

  • Қазақстанда жастарды мемлекеттік қызметке мектептен бастап дайындайтын жүйе енгізіледі

    Қазақстанда жастарды мемлекеттік қызметке мектептен бастап дайындайтын жүйе енгізіледі

    Қазақстанда мемлекеттік қызметке кадрларды даярлау жүйесі жаңартылып, оны мектеп қабырғасынан бастау көзделуде. Бұл туралы Агенттік басшысы Дархан Жазыкбай мәлімдеді. Қазіргі таңда елдегі мемлекеттік қызметте 27 534 жас маман жұмыс істеп жатыр.

    – Сіз білесіздер, 2019 жылдан бастап Мемлекет басшысы жастарды мемлекеттік қызметке тарту бағытында жұмыстар жүргізді. Біздің жастар резервіміз бар. 2023 жылдан бастап GPI нәтижелері бойынша ауылдық аймақтарға жетекші қызметтерге жастарды іріктеу бағдарламасы жүргізіледі. Біз Сингапур үлгісін пайдаланып, 10–11 сынып оқушыларын, яғни болашақта мемлекеттік қызметте еңбек еткісі келетіндерді тартуды жоспарлап отырмыз. Оларды білім беру гранттары арқылы қабылдаймыз, — деді Дархан Жазыкбай.

    Іріктеу мемлекеттік қызметке қажетті мамандықтар бойынша жүзеге асырылады. Оқушылар ауылдық жерлерде 2–3 жыл жұмыс істеген соң, Академияда біліктілігін арттырып, аймақтық, қалалық деңгейде жұмыс істей алады, содан кейін жетекші қызметтерге тағайындалуы мүмкін.

    – Осылайша біз жастарды мемлекеттік қызметке тартуды қамтамасыз етеміз, — деп толықтырды АДГС басшысы.

  • Қазақстанда 1 шілдеден бастап электросамокаттарға нөмір беріледі

    Қазақстанда 1 шілдеден бастап электросамокаттарға нөмір беріледі

    Қазақстанда 2026 жылғы 1 шілдеден бастап жалға берілетін электросамокаттарды тіркеудің жаңа ережелері күшіне енеді. Тиісті талаптарды Ішкі істер министрлігі бекітті.

    Жаңа нормаларға сәйкес, әрбір электросамокатқа жеке нөмір беріледі. Бұл нөмірді самокаттарды жалға беру қызметін ұсынатын операторлар өздері тағайындайды.

    Тіркеу нөмірі бір латын әрпінен және бес цифрдан тұрады. Әріп белгілі бір компанияға бекітіледі, ал цифрлар нақты самокатты айқындайды.

    Ережеге сәйкес, операторлар өздерінің барлық самокаттарының есебін жүргізуге міндетті. Бұл тізімге модель, сериялық нөмір, техникалық қызмет көрсету және жөндеу туралы мәліметтер енгізіледі.

    Сондай-ақ әрбір компания өзіне бірегей латын әрпін бекітуі тиіс. Бұл туралы басқа операторларды хабардар ету қажет.

    Егер бес жұмыс күні ішінде басқа компаниялар тарапынан қарсылық болмаса, таңдалған әріп ресми түрде бекітіледі.

    Нөмірлік белгілер самокаттың артқы бөлігінде, дөңгелек үстінде және руль тірегінің екі жағында орналастырылады.

    Ережеге сәйкес, тіркеу нөмірін басқа самокатқа беруге болмайды. Құрылғы істен шыққан жағдайда ол ауыстырылғанымен, нөмір комбинациясы өзгеріссіз қалады.

  • Астана мен Алатауға жеке конституциялық заңдар әзірленеді

    Астана мен Алатауға жеке конституциялық заңдар әзірленеді

    Қазақстанда Астана және Алатау қалалары үшін жеке конституциялық заңдар әзірлеу жоспарланып отыр. Бұл туралы вице-премьер Серік Жұманғарин мәлімдеді.

    Оның айтуынша, жаңа заңдар аталған қалалардың ерекше мәртебесін айқындап, олардың дамуына қосымша құқықтық негіз қалыптастыруға бағытталған.

    Алатау қаласы үшін «жедел даму қаласы» режимін енгізу ұсынылуда. Бұл режим аясында арнайы салық шарттары қарастырылып, инвестицияларды қорғау тетіктері күшейтіледі.

    Сондай-ақ Алатауда жаңа технологияларды енгізу көзделген. Атап айтқанда, пилотсыз көлік жүйелері мен цифрлық активтерді дамыту жоспарланып отыр.

    Ал Астана қаласы үшін басқарудың жеке тетіктері әзірленбек. Олар қала құрылысы, көші-қон және көлік салаларын қамтиды.

    Үкімет өкілдерінің пікірінше, қабылданатын заңдар инвестиция тартуға және басқару тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

    Серік Жұманғариннің мәліметінше, Алатау қаласына қатысты заң жобасы 27 наурызда екінші оқылымда қаралады. Ал Астана мәртебесіне қатысты құжат сәуір айының соңына дейін Мәжіліске енгізіледі.

  • Жанабыловтар соты: Дархан Жолшыбеков пен Нұрбек Нұртаза куәгер ретінде шақырылды

    Жанабыловтар соты: Дархан Жолшыбеков пен Нұрбек Нұртаза куәгер ретінде шақырылды

    Астанада өтіп жатқан Ерболат Жанабылов пен Эльмира Төлегенованың сотында жаңа күтпеген жағдай орын алды. Сот залына куәгер ретінде елімізге танымал өзге де инфлюенсерлер — Дархан Жолшыбеков пен Нұрбек Нұртаза шақырылды. Подсудимый Эльмира Төлегенованың айтуынша, бұл блогерлер де Жанабыловтармен бір мезгілде немесе олардан кейін ұқсас ұтыс ойындарын өткізген, деп хабарлайды Sona.kz Orda.kz-ке сілтеме жасап.

    Бастапқыда тараптар бұл куәгерлер Алматыда болғандықтан отырысқа онлайн форматта қатысады деп жоспарлаған еді, бірақ адвокат Гаухар Айтжанова бұл ұсынысқа үзілді-кесілді қарсы шықты. Қорғаушы елорда мен Алматы арасында ұшақтардың жиі қатынайтынын алға тартып, блогерлердің сот залында тікелей қатысуын талап етті.

    Дегенмен, Дархан Жолшыбековтің сотқа денсаулығына байланысты анықтама жолдағаны белгілі болды. Осыған қарамастан, адвокат Айтжанова куәгердің жазылуын қанша қажет болса, сонша күтуге дайын екенін және оның бетпе-бет жауап бергені маңызды екенін баса айтты. Бұл жағдай сот процесінің бұрынғыдан да ұзаққа созылуы мүмкін екенін көрсетіп отыр. Қазіргі уақытта судья куәгерлерді шақыру тәртібіне қатысты шешім қабылдау үшін кеңесу бөлмесіне кетті. Бұл эпизод блогерлер арасындағы ұтыс ойындарының заңдылығын анықтауда шешуші рөл атқаруы мүмкін.

  • Қазақстан мұнайы қымбаттады: Еуропадағы тапшылық CPC Blend сұранысын арттырды

    Қазақстан мұнайы қымбаттады: Еуропадағы тапшылық CPC Blend сұранысын арттырды

    Қазақстандық CPC Blend мұнай сұрпы наурыз айында Еуропадағы шикізат тапшылығы аясында айтарлықтай қымбаттады. Таяу Шығыстағы тұрақсыздық пен жеткізілімдегі іркілістер еуропалық және Жерорта теңізі аймағындағы мұнай өңдеу зауыттарын баламалы нұсқалар іздеуге мәжбүр етті. Трейдерлердің мәліметінше, наурыз-сәуір айларында жөнелтілетін CPC Blend партиялары өткен аптада Brent маркасына қатысты 1–2 доллар сыйлықақымен саудаланған. Айта кетерлігі, бұған дейін қазақстандық мұнай әлемдік эталоннан 5 долларға дейін арзан бағамен сатылып келген болатын.

    Сұраныстың артуына қарамастан, Каспий құбыр консиорциумы (КҚК) арқылы экспорттау процесі әлі де тұрақсыз болып қалуда. Жеткізілімге қолайсыз ауа райы жағдайлары, дрондардың шабуылдары және Теңіз кенішіндегі өндіріс көлеміне қатысты мәселелер өз әсерін тигізіп отыр. Нарық қатысушылары CPC Blend сұрпының Жерорта теңізі өңдеушілері үшін негізгі шикізат екенін, бірақ оның экспорты геосаяси тәуекелдерге тығыз байланысты екенін атап өтті. Сарапшылардың болжамынша, Таяу Шығыстағы жағдай тұрақталғанша қазақстандық мұнайға деген жоғары сұраныс пен бағаның құбылмалылығы сақталады.

  • Тегін медициналық көмек көлемі қысқармайды: Қаржыландырудың жаңа көздері тартылады

    Тегін медициналық көмек көлемі қысқармайды: Қаржыландырудың жаңа көздері тартылады

    Қазақстанда мемлекет тарапынан көрсетілетін тегін медициналық көмектің көлемі азаймайды, керісінше, оны сапалы түрде нығайту жоспарлануда. Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаеваның айтуынша, бұл саланы қаржыландыру тетіктері айтарлықтай кеңейтіледі.

    Ендігі кезекте медициналық қызметтер тек мемлекеттік бюджет есебінен ғана емес, сонымен қатар халықаралық ұйымдар мен отандық ұлттық компаниялардың қаражаты есебінен де қолдау таппақ. Бұл қадам медициналық мекемелердің материалдық-техникалық базасын жақсартуға және халыққа көрсетілетін қызметтердің қолжетімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

    Министр өз сөзінде Мәндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесінің рөліне де ерекше тоқталды. МӘМС жүйесі жоспарлы және жоғары технологиялық медициналық көмек алудың негізгі құралы болып қала береді. Билік өкілдері азаматтардың тегін медициналық көмек алуға деген конституциялық құқықтары толық сақталатынын және бұл бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта қосымша ресурстар есебінен күшейтілетінін баса айтты.

    Осылайша, денсаулық сақтау саласындағы реформалар халықтың әлеуметтік қорғалу деңгейін төмендетпей, керісінше медициналық қызметтің сапасын жаңа деңгейге көтеруді көздейді.

  • Жұлдыз Сүлейменова: 2027 жылдан бастап мектептерде жаңа оқулықтар пайда болады

    Жұлдыз Сүлейменова: 2027 жылдан бастап мектептерде жаңа оқулықтар пайда болады

    Қазақстанның орта білім беру жүйесінде мектеп оқулықтарын кезең-кезеңімен жаңарту жоспарлануда. Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменованың айтуынша, бұл шара білім сапасын арттыруға және оқушылардың талдау қабілетін дамытуға бағытталған.

    Жоспар бойынша 2026 жылы 3, 4, 7, 8 және 9-сыныптардың оқулықтары қайта қаралады. Ал 2027 жылы 1 және 5-сыныптар үшін мүлдем жаңа оқулықтар шығарылып, 10-11 сыныптардың материалдары жаңартылмақ. Оқулықтарды жаңартудың қорытынды кезеңі 2028 жылға жоспарланған, сол уақытта 2 және 6-сынып оқушылары жаңа басылымдармен қамтамасыз етіледі.

    Министрлік тек оқулықтарды жаңартып қана қоймай, оқу бағдарламасының мазмұнына да өзгерістер енгізуді көздеп отыр. Атап айтқанда, техникалық білім беруді күшейту және жасөспірімдердің құқықтық сауаттылығын арттыру мақсатында «Конституция негіздері» мен «Заң және тәртіп» сияқты жаңа курстарды енгізу жоспарлануда.

    Бұл қадам жас ұрпақтың бойында мемлекеттің негізгі заңдарын құрметтеу және қоғамдық тәртіпті сақтау мәдениетін қалыптастыруға септігін тигізеді. Министрдің пікірінше, заманауи талаптарға сай оқулықтар мектеп білімін жаңа деңгейге көтерудің басты құралы болмақ.

  • Тергеу изоляторынан ауруханаға: 16 жасар қызды зорлады деп айыпталған мемлекеттік қызметкер өліміне қатысты тергеу басталды

    Тергеу изоляторынан ауруханаға: 16 жасар қызды зорлады деп айыпталған мемлекеттік қызметкер өліміне қатысты тергеу басталды

    Батыс Қазақстан облысында 16 жастағы жасөспірімді зорлады деген күдікпен ұсталған мемлекеттік қызметкер Орал қаласындағы облыстық көпбейінді ауруханада қайтыс болды.

    Күдіктінің денсаулығы 11 наурызда күрт нашарлап, ол тергеу изоляторынан тікелей реанимация бөліміне жеткізілген болатын. Дәрігерлер оған бауырдың улануы салдарынан болған некроз және қант диабетінің ауыр түрі — кетоацидоз диагнозын қойды. Бес күн бойы өмірі үшін күрескен мамандардың әрекетіне қарамастан, 16 наурыз күні кешкі сағат 18:10-да ер адам есін жимастан көз жұмды.

    Қазіргі уақытта құқық қорғау органдары осы өлім фактісі бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру амалдарын бастады. Арнайы тексеріс барысында күдіктінің денсаулығының нашарлау себептері мен оған көрсетілген медициналық көмектің сапасы зерттелмек.

    Айта кетерлігі, бұл іс өңірде үлкен қоғамдық резонанс тудырған болатын, себебі ұсталған азамат жоғары лауазымды шенеуніктердің бірі ретінде танылған еді. Ендігі кезекте негізгі қылмыстық істің тағдыры және күдіктінің қазасына қатысты тергеу қорытындылары қоғам назарында болмақ.

  • Президент Қасым-Жомарт Тоқаев: 15 наурыз — Конституция күні мемлекеттік мереке болып жарияланды

    Президент Қасым-Жомарт Тоқаев: 15 наурыз — Конституция күні мемлекеттік мереке болып жарияланды

    Ақордада өткен салтанатты рәсімнен кейін Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жиналған қауым мен барша отандастарына арнап сөз сөйледі. Мемлекет басшысы бүгінгі шараны ел өміріне зор ықпал ететін шын мәніндегі дәуірлік оқиға деп атады. Президент бүкіл халықтың атынан Қазақстанның негізгі заңына және оны іске асыру шаралары туралы Жарлыққа қол қойғанын ресми түрде жария етті. Өз сөзінде Қасым-Жомарт Тоқаев «Халықтық Конституция» деп айдарланған жаңа Ата заңның биылғы 1 шілдеден бастап ресми түрде күшіне енетінін нақтылады.

    Мемлекет басшысының үндеуіндегі ең маңызды жаңалықтардың бірі — мерекелер күнтізбесіндегі өзгерістер болды. Енді елімізде Конституция күні жыл сайын 15 наурызда жалпыұлттық деңгейдегі мемлекеттік мереке ретінде атап өтілетін болады. Президент барша қазақстандықтарды жаңа Негізгі заңның қабылдануымен шын жүректен құттықтап, бұл құжаттың елдің болашақ бағытын айқындаушы темірқазық болатынына сенім білдірді. Ақордадағы бұл тарихи сәт Қазақстанның жаңа саяси дәуірге қадам басқанын ресми түрде бекітті.

  • Валюта нарығындағы өзгеріс: Доллар сату 480 теңгеге дейін түсті

    Валюта нарығындағы өзгеріс: Доллар сату 480 теңгеге дейін түсті

    Қазақстанның валюта нарығында теңге позициясын нығайтып келеді. Бүгін, 17 наурызда, еліміздің ірі қалаларындағы ақша айырбастау пункттерінде доллар бағамының айтарлықтай төмендеуі байқалды.

    Ақша айырбастау орындарындағы қазіргі бағам:
    Астана: Сату — 485 теңге, сатып алу — 478-479 теңге.
    Алматы: Сату — 480-481 теңге, сатып алу — 477-478 теңге.

    Сарапшылар теңгенің нығаюын әлемдік нарықтағы мұнай бағасының өсуімен (Brent маркалы мұнай барреліне 102-103 долларға дейін көтерілді) және референдумнан кейінгі ішкі тұрақтылықпен байланыстырады. Кешегі сауда-саттық қорытындысы бойынша доллар 4,49 теңгеге арзандап, ресми бағам 486,20 теңгені құрады.

    Айта кетейік, кейбір жекеменшік айырбастау нүктелерінде доллар бағасы тіпті 480 теңгеден де төмен түсуі мүмкін.