Сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев кәсіпкерлерге электронды сауда алаңдарын қазақшалау талабы қойылғанын хабарлады.
Мәжілістің 3-ші сессиясының отырысында депутаттар «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» заң жобасы қарады. Сауда министрінің сөзінше, электронды сауда алаңдары қазақшаланып, тұтынушыларға ана тілімізде қызмет көрсетуге міндеттеледі.
«Депутаттардың көмегімен заңға жаңа новеллалар енгіздік. Ол электронды сауда алаңдарына қатысты. Біз бақылау шараларын өткізетін кезде платформаларды тексеретін боламыз. Тағы бір маңызды тұсы қазақ тілі мәселесі. Ақпарат ретінде айта кетейін, бізде 6 ірі электронды сауда алаңы бар. Kaspi, Ozon, Wildberries, Alibaba сияқты ірі маркетплейстер мен басқа да 41 электронды сауда алаңдарын жинап, оларға қазақ тілінде қызмет көрсету туралы талап қойдық. Қазір байқасаңыздар Kaspi, Wildberries, Колесо болсын қазақ тілді қызмет тетігін іске қосқан»,– деді министр.
Сондай-ақ ол кемшіліктер мен шағымдардың көп екеніне де тоқталды. 2023 жылы маркетплейстерге түскен шағымдар 15%-ға, ал биыл небәрі 6 ай ішінде 25%-ға күрт өскен.
Министр төрт жыл бұрын енгізілген тұтынушылар құқығы туралы қолданыстағы заң қазіргі жағдайға сай емес екенін алға тартты. Ал бұл заң жобасын әзірлеу барысында ТМД елдерінің, Германия, Польша, Түркия және басқа да елдердің тәжірибесі зерттелген.
Заңға мынадай негізгі өзгерістер ұсынылды:
1. Дауларды шешу тәртібін жеңілдету. Азаматтық-құқұқтық тұтұнушылық дауларды шешу тәртібі көп сатыдан екі сатыға дейін жеңілдетіледі.
2. Заңның қолданылу аясын кеңейту. «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау» туралы заңның базалық қағидаттары салалық реттеу мен осы салалардағы тиісті мемлекеттік органдардың құзыретін сақтай отырып, қаржылық қызметтерден басқа, барлық қызмет көрсету салаларына қолданылатын болады.
3. Тұтұнушылардың белгіленген және белгіленбеген тобы туралы ұғымдар. Омбудсмен мен тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі қоғамдық бірлестіктер тұтынушылардың белгіленбеген тобына қатысты, сотқа талап қою құқығына ие болады.
4. Кәсіпкерлердің азаматтық-құқықтық жауапкершілігі. Егер тұтынушының бұзылған құқықтары қалпына келтірілмесе, тұтынушының пайдасына азаматтық процесте сот өндіріп алатын айыппұл түрінде кәсіпкердің азаматтық құқықтық жауапкершілігі енгізіледі.
5. Онлайн саудада тұтынушылардың құқықтарын қорғауды күшейту бойынша түзетулер ұсынылады.
6. Институционалды нығайту. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі омбудсмен институты енгізілуде. Ол мемлекеттік органдардың стратегиялық серіктесіне айналады және тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласындағы жүйелі проблемаларды анықтауға көмектеседі.
Мәжіліс «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау» туралы заң жобасының жаңа редакциясын және оған ілеспе заң жобасын мақұлдады.
