Қостанай облысында заңсыз микрокаржылық қызметпен айналысқан 58 жастағы Серік Қалиевке үкім шықты. Ол азаматтарға жоғары пайызбен қарыз беріп, кепілге жылжымайтын мүлік алған. Заңсыз қаржы қызметінің айналымы бір миллиард теңгеден асқан, деп хабарлайды Sona.kz Kozachkov offside-қа сілтеме жасап.
Іс материалдарына сәйкес, Қалиев 2018 жылдан бастап қайтадан жеке тұлғаларға қарыз бере бастаған.
Ол клиенттерді әлеуметтік желілер арқылы тауып, ақшаны айына 8–10 пайыздық мөлшерлемемен ұсынған. Ай сайынғы 10 пайыздық мөлшерлеме бойынша бір жылда есептелетін пайыз бастапқы қарыз сомасының 120 пайызына жеткен.
Мәмілелер нотариус арқылы рәсімделген. Алайда келісімшарттарға қарыз алушылардың қолына нақты берілген ақшадан әлдеқайда жоғары сома жазылған.
10 миллион алып, 15 миллион қайтаруға міндеттелген
Сотта анықталған жағдайлардың бірінде Қалиев азаматқа шамамен 10 миллион теңге берген. Бірақ нотариалды келісімшартта қайтарылатын сома 15 миллион теңгеге жуық деп көрсетілген.
Қарызды төрт айдың ішінде өтеу талап етілген. Кепіл ретінде жылжымайтын мүлік пайдаланылған.
Белгіленген мерзімде қарызын қайтара алмаған адамдар қосымша ақша алып немесе келісім мерзімін ұзартып, одан сайын берешекке батқан.
Мәселен, жәбірленушілердің бірі шамамен 13 миллион теңге алған. Кейін пайыздарын төлеп жүргеніне қарамастан, оның берешегі 26 миллион теңгеге жеткен.
Қылмыстық істе барлығы 46 қарыз алушы бар.
Төрт пәтер, жер телімдері және көліктер
Тергеу барысында Қалиевтің заңсыз қаржы қызметінен түскен жалпы айналымы бір миллиард теңгеден асқаны анықталды.
Ол төрт пәтер, үш жер телімі, жеке тұрғын үй және үш автокөлік сатып алған.
Іс материалдары бойынша мүліктің бір бөлігі басқа адамдардың атына рәсімделген.
Экономикалық тергеп-тексеру департаменті оның әрекеттерін заңсыз микрокаржылық қызмет және қылмыстық жолмен алынған мүлікті заңдастыру ретінде саралаған.
Сот қандай жаза тағайындады?
Серік Қалиев сотта кінәсін мойындамаған.
Сот оған бастапқыда төрт жыл бас бостандығынан айыру жазасын тағайындады. Рақымшылық қолданылғаннан кейін түпкілікті жаза екі жыл сегіз ай болып белгіленді.
Сотталған адамның жылжымайтын мүлкі мен автокөліктері тәркіленді.
Сонымен қатар сот мәмілелерді рәсімдеуге қатысқан төрт нотариустың әрекетін тексеру үшін құқық қорғау органдарына жеке қаулы жолдады.
Үкім 2026 жылғы 15 қазанда заңды күшіне енді.
Бұған дейін де сотталған
Серік Қалиевтің есімі Қостанайда шамамен 17 жыл бұрын да қылмыстық істерге байланысты аталған.
Сол кезде ол алаяқтық, заңсыз кәсіпкерлік және салық төлеуден жалтару бойынша жауапқа тартылған.
Бұрынғы іс материалдарында жылжымайтын мүлікті кепілге алып қарыз беру, борышкерлерді баспанасынан айырумен қорқыту және қарыз алушылардың біріне травматикалық тапаншадан оқ ату дерегі де айтылған.
Ол кезде Қалиев шартты жаза алған.
Ал қазіргі үкім оның кейінгі жылдардағы заңсыз қаржылық қызметіне байланысты шығарылды.
