Қазақстандық шахматшы Бибісара Асаубаева блиц шахматынан үшінші рет әлем чемпионы атанып, отандық спорт тарихында ерекше жетістікке қол жеткізді. Бұл жеңіс Қазақстанның әлемдік шахмат кеңістігіндегі беделін арттыра түсті, деп хабарлайды Sona.kz.
Бұған дейін Бибісара Асаубаева 2021 және 2022 жылдары блиц шахматынан әлем чемпионы атанған. Сонымен қатар, ол рапид бойынша әлем чемпионатының күміс жүлдегері. 2025 жылы қазақстандық спортшы ФИДЕ ұйымдастырған беделді «Үлкен швейцарка» турнирінде қола жүлдеге ие болып, халықаралық гроссмейстер атағын алды.
Спортшының жоғары жетістіктері мемлекет тарапынан лайықты бағаланды. Қазақстан Республикасының Президенті Бибісара Асаубаеваны кезекті жеңісімен құттықтап, оны II дәрежелі «Барыс» орденімен марапаттады.
Құттықтау сөзінде Мемлекет басшысы Бибісара Асаубаеваның әлемдік шахмат тарихына Қазақстаннан шыққан үш дүркін блиц чемпионы ретінде енгенін атап өтті. Сондай-ақ оның елдегі шахмат спортын дамыту мен насихаттауға қосқан елеулі үлесі ерекше айтылды.
Қазақстанда білім беру деректерінің жаңа архитектурасы енгізілді. Бұл «QazTech» бұлтты платформасының базасында біртұтас орталықтандырылған деректер қоймасын құруды көздейді, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.
Үкіметтің қорытынды баспасөз конференциясында бұл туралы білім министрлігінің вице-министрі Асылбек Ахметжанов мәлімдеді.
Вице-министрдің айтуынша, Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, білім беру саласын терең цифрландыру мақсатында 2026 жылдың соңына дейін барлық оқу процесін басқару жүйелері (LMS) жаңартылған Ұлттық білім беру деректер базасымен (НОБД) интеграцияланады.
— «Жеке LMS жүйелерінде жылдар бойы жиналған деректерді мемлекеттік базаға біріктіреміз. Бұл, мысалы, әртүрлі LMS қолданылатын аймақтарда оқушыларды бір мектептен екінші мектепке ауыстыру процесін жеңілдетеді», — деді Ахметжанов.
2025 жылдың қорытындысы бойынша еліміздегі мектептердің 99%-ы интернетке қол жеткізген. Қала мен ауыл арасындағы цифрлық алшақтықты жою жөніндегі Президент тапсырмасын орындау мақсатында 1 608 шалғай мектеп Starlink спутниктік желісіне қосылды.
Білім беру деректерін біріктіру тек оқушылар мен оқу процесі туралы ақпаратты орталықтандыруға ғана емес, сонымен қатар білім саласында аналитика мен мониторинг тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Төтенше жағдай салдарынан бір отбасының сегіз мүшесі зардап шекті, деп Sona.kz Otyrar.kz-ке сілтеме жасап хабарлайды.
Ведомствоның мәліметінше, оқиға туралы хабар түскен бойда оқиға орнына құтқарушылар, сондай-ақ қалалық орта сапасы мен бақылау басқармасының өкілдері жедел түрде жеткен. Тексеру нәтижесінде зардап шеккендердің барлығы табиғи газдан уланғаны анықталды.
Алдын ала мәлімет бойынша, оқиғаға тұрғын үйдегі түтін мұржасының қауіпсіздік талаптарына сәйкес келмеуі себеп болған. Атап айтқанда, түтін шығару жүйесінің дұрыс орнатылмауы немесе техникалық ақаулар иіс газының үй ішіне таралуына әкеп соққан.
Қазіргі уақытта зардап шеккендердің жағдайы қанағаттанарлық деп бағаланып отыр. Барлығы дәрігерлердің бақылауында, тиісті медициналық көмек көрсетілуде.
Оқиғаға байланысты Шымкент қаласының Төтенше жағдайлар департаменті тұрғындарға арнайы ескерту жасады. Мамандар газбен жұмыс істейтін жабдықтарды уақытылы тексеріп отыруға, түтін мұржаларының дұрыс орнатылғанына және олардың жарамды күйде болуына ерекше назар аударуға шақырады. Сонымен қатар, газ құрылғыларына техникалық қызмет көрсету үшін лицензиясы бар ұйымдармен келісімшарт жасау қажеттігі еске салынды.
Құтқарушылардың айтуынша, иіс газы түссіз әрі иіссіз болғандықтан, адам өмірі мен денсаулығына аса қауіпті. Сондықтан тұрғындарды қауіпсіздік талаптарын қатаң сақтауға, профилактикалық шараларды елемеуге және күмәнді жағдайлар туындаған кезде дереу тиісті қызметтерге хабар беруге шақырды.
Бұл мәліметтер ресми мерекелер мен демалыс күндерінің ауысуын ескере отырып жасалған өндірістік күнтізбеде көрсетілген.
2026 жылғы ресми мерекелер
фото: Sona.kz/ Ян Серкин
Келесі жылы қазақстандықтар бірнеше ұзақ демалысқа ие болады:
•Жаңа жыл — 1–2 қаңтар. Демалыс күндерін қоса есептегенде, 1–4 қаңтар аралығы толық демалыс болады.
•Православ Рождествосы — 7 қаңтар (сәрсенбі).
•Халықаралық әйелдер күні — 8 наурыз (жексенбі), демалыс күні 9 наурызға ауыстырылады.
•Наурыз мейрамы — 21–23 наурыз. Демалыс күндерінің ауысуына байланысты қазақстандықтар 21–25 наурыз аралығында бес күн қатарынан демалады.
•Қазақстан халқының бірлігі күні — 1 мамыр (жұма).
•Отан қорғаушылар күні — 7 мамыр (бейсенбі).
•Жеңіс күні — 9 мамыр (сенбі), демалыс күні 11 мамырға ауыстырылады.
•Құрбан айт — 27 мамыр (алдын ала белгіленген күн, ай күнтізбесіне байланысты өзгеруі мүмкін).
•Астана күні — 6 шілде (дүйсенбі).
•Конституция күні — 30 тамыз (жексенбі), демалыс 31 тамызға ауыстырылады.
•Республика күні — 25 қазан (жексенбі), үш күндік демалыс қарастырылған.
•Тәуелсіздік күні — 16 желтоқсан (сәрсенбі).
Айлар бойынша демалыс тәртібі
•Қаңтар — Жаңа жыл демалыстары және 7 қаңтардағы қосымша демалыс.
•Наурыз — 9 наурыздағы демалыс және Наурыз мейрамына байланысты ұзақ демалыс.
•Мамыр — 2026 жылғы ең аз жұмыс күні бар ай: 17 жұмыс күні және 14 демалыс күні.
•Шілде — Астана күніне байланысты қосымша демалыс.
•Тамыз — Конституция күніне байланысты демалыс ауыстырылады.
•Қазан — Республика күніне арналған үш күндік демалыс.
•Желтоқсан — 16 желтоқсанда қосымша демалыс күні бар.
Өндірістік күнтізбе (бес күндік жұмыс аптасы)
•Қаңтар — 19 жұмыс / 12 демалыс
•Ақпан — 20 / 8
•Наурыз — 18 / 13
•Сәуір — 22 / 8
•Мамыр — 17 / 14
•Маусым — 22 / 8
•Шілде — 22 / 9
•Тамыз — 20 / 11
•Қыркүйек — 22 / 8
•Қазан — 21 / 10
•Қараша — 21 / 9
•Желтоқсан — 22 / 9
Маңызды деректер
•Ең ұзақ демалыс — 21–25 наурыз аралығы.
•Ең көп жұмыс күні — сәуір, маусым, шілде, қыркүйек және желтоқсан айларына тиесілі.
•Ең аз демалыс күні — ақпан, сәуір, маусым және қыркүйек айларында.
2026 жылға арналған өндірістік күнтізбе қазақстандықтарға еңбек демалысын, саяхаттарды және жұмыс жоспарын алдын ала тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік береді.
Алматы қаласында сот қаржы полициясының бұрынғы тергеушісі Жандос Әріпті кінәлі деп таныды. Ол «Хоргос ісі» бойынша материалдарды бұрмалағаны үшін айыпталды, алайда ескі мерзім өтіп кеткендіктен, жаза қолданылмады, деп хабарлайды Sona.kz Nege.kz-ке сілтеме жасап.
Басылым мәліметінше, Әріп бейнежазбаны бұрмалап, кәсіпкер Талғат Қайырбаевпен Қауіпсіздік комитетінің жоғары лауазымды қызметкерлерінің кездескендей көрініс жасауға әрекет жасаған. Тергеу оны ұйымдасқан қылмыстық топтың басшысы ретінде көрсетті.
Алайда сотта жазбада басқа адамдар түскені анықталды. Олар өз айғақтарында бұл мәліметті растап берді.
Экс-министр Қуандық Бишімбаевтың бұрынғы жұбайы Назым Қахарман алимент төлеуге қатысты өткен сот процестері туралы айтты. Бұл туралы Sona.kz Azattyq Rýhy-на сілтеме жасап хабарлайды.
Оның айтуынша, Жоғарғы сот Бишімбаевты ата-ана құқығынан айыру туралы шағымды қараудан бас тартқаннан кейін, 24 жылға сотталған бұрынғы күйеуі алимент мөлшерін азайту туралы талап арызбен сотқа жүгінген.
Сот талқылауы барысында Қуандық Бишімбаевтың кәмелетке толмаған балаларына алимент төлеу мүмкіндігі кемінде алдағы 15 жыл бойы сақталатыны дәлелденген.
«Өз активтерін жасыру үшін ол сотқа дейін мүлкін үлкен ұлының атына рәсімдеп үлгерген. Әрине, баласына қамқор болғаны дұрыс, бірақ кәмелетке толмаған балаларға алимент төлемеу мақсатында байлығын кәмелетке толған баласының атына жазу дұрыс емес деп есептеймін», — деді Назым Қахарман.
Оның сөзінше, сот шешімі оның пайдасына шыққан. Алимент мөлшерін азайту туралы талап арыз қанағаттандырылмай, Қуандық Бишімбаев бұрын бекітілген алименттік келісімге сәйкес төлем жасауды жалғастырады. Бұл шешімге қатысты апелляциялық шағым түсірілмеген.
«Олар апелляцияға бермеді, өйткені бұл іс бойынша ол толық жеңіліске ұшырады. Алимент төлеуге шамам жоқ дейді, бірақ қымбат адвокаттарға қаражат табылып отыр», — деп атап өтті ол.
Еске салайық, бұған дейін Назым Қахарман туған күнінде бұрынғы күйеуінен «сыйлық ретінде» екі сот арызын алғанын айтқан болатын. Қуандық Бишімбаев пен Назым Қахарманның ортақ үш баласы бар: ұлдары Мансұр (2009 ж.т.), Карим (2011 ж.т.) және қызы Рания (2013 ж.т.).
2024 жылдың жазында Қуандық Бишімбаевты ата-ана құқығынан айыру туралы сот процесі басталғанымен, сот оның құқықтарын сақтап қалды. Апелляциялық сот та бұл шешімді өзгертпеді.
Қуандық Бишімбаев азаматтық некедегі жұбайы Салтанат Нүкенованы өлтіргені үшін 24 жылға бас бостандығынан айырылған.
Қазақстанда 1991–2021 жылдар аралығында қызметтік міндетін атқару кезінде қаза тапқан құқық қорғау органдары қызметкерлерінің отбасыларына қатысты маңызды әлеуметтік шешім қабылданды. Бұл туралы Мәжілістің бір жылдық жұмысын қорытындылау барысында палата төрағасы Ерлан Қошанов мәлімдеді, деп хабарлайды Sona.kz Azattyq Rýhy-на сілтеме жасап..
Оның айтуынша, депутаттар әлеуметтік әділеттілікті нығайтуға бағытталған заңнамалық түзетулерді қабылдап, бұрын жәрдемақы алу құқығынан тыс қалған азаматтарды әлеуметтік қамту мәселесін шешкен.
«Қызметтік борышын өтеу кезінде асыраушысынан айырылған құқық қорғау органдары қызметкерлерінің отбасыларына қолдау көрсету – әлеуметтік әділеттілікті қалпына келтіру жолындағы маңызды қадам. 1991–2021 жылдар аралығында асыраушысы қайтыс болған 500-ден астам отбасыға ай сайынғы жәрдемақы төлеу мәселесі шешімін тапты», – деді Ерлан Қошанов.
Аталған өзгерістер әлеуметтік саладағы заңнамалық бастамалар аясында қабылданған. Бұған дейін бұл санаттағы отбасылар қолданыстағы нормаларға сәйкес мемлекеттік қолдаудан тыс қалған болатын.
Айта кетейік, бүгін Мәжіліс төрағасы депутаттардың бір жыл ішінде атқарған жұмысының қорытындысын жариялады.
Шығыс Қазақстан облысы бойынша Қаржылық мониторинг агенттігінің департаменті жер қойнауын пайдаланушылардан заңсыз ақша алу схемасын ұйымдастырған екі азаматқа қатысты алаяқтық фактісі бойынша тергеуді аяқтады, деп хабарлайды Sona.kz Afm_rk-ға сілтеме жасап.
Агенттік мәліметінше, 2025 жылдың қыркүйек айында Самар ауданының «Кенкарын» учаскесінде бағалы металдарды заңсыз өндірумен айналысқан адамдар тобының әрекеті тоқтатылған. Күдіктілер Құлынжон өзенінің арнасын өз бетінше өзгерткен, соның салдарынан қоршаған ортаға келтірілген залал 54 млн теңгеден асқан.
Осы жағдайды пайдаланған айыпталушылар қылмыстық іске тартылған тұлғалардың бірін қамауда ұстау түріндегі бұлтартпау шарасын жеңілдетуге көмектесеміз деп сендіріп, одан 10 мың АҚШ долларын алған.
Күдіктілер ақша алу кезінде ұсталды. Сот үкімімен оларға 2 жыл 6 ай мерзімге бас бостандығын шектеу жазасы тағайындалды.
Құқық қорғау органдарының мәліметінше, күдікті жәбірленушілердің отбасындағы келін болып шыққан. Тергеу барысында әйелдің ағымдағы жылдың мамыр айынан бастап үйден алтын әшекейлер мен қолма-қол ақшаны жүйелі түрде ұрлап отырғаны белгілі болды, деп хабарлайды Sona.kz Tengrinews.kz -ке сілтеме жасап.
Алынған қаражаттың құмар ойындарға жұмсалғаны анықталды. Қылмыстың барлық мән-жайын анықтау мақсатында жедел-тергеу тобы құрылып, жүргізілген шаралар нәтижесінде күдіктінің жеке басы анықталып, ол ұсталды.
Қылмыстық іс сотқа жолданды. Қазіргі уақытта заңнамаға сәйкес жауапкершілік мәселесі қаралуда.
Мәжіліс туризм саласын және балалар мен жасөспірімдер спортын қолдауға бағытталған түзетулерді екінші оқылымда мақұлдады. Құжатқа сәйкес, Қазақстан бойынша тур сатып алу кезінде балаларға арналған ішкі рейстердің әуе билеттері субсидияланады, деп хабарлайды Sona.kz Tengri Travel-ге сілтеме жасап.
Депутат Никита Шаталов заңға қосымша қолдау шаралары талаптарын анықтау жөніндегі уәкілетті органның өкілеттілігін бекітетінін атап өтті. Әсіресе, туристік өнімде балалардың ішкі рейстердегі әуе билеттерінің құны субсидияланатын болады.
Түзетулерге сәйкес, әрбір шетелдік турист үшін туроператорлардың шығындарын субсидиялау да қарастырылған. Бұл қолдауды нақты нәтиже мен экономикалық әсерге бағыттауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, жергілікті атқарушы органдардың рөлі күшейеді: әкімдіктер басым туристік аймақтарды анықтап, мемлекеттік қолдау арқылы жасалған немесе жаңартылған нысандардың мақсатты пайдаланылуын бақылауға алатын болады. Бұл жергілікті деңгейде жауапкершілікті арттырады және инвестицияларды қорғауға ықпал етеді.
Заң жобасының екінші бөлігі балалар мен бұқаралық спортқа қатысты. Спорт мектептері үшін әр спортшыға нормативтік қаржыландыру енгізіледі, сондай-ақ E-Sport сандық платформасы іске қосылады, ол саланы есепке алу, басқару және талдауға мүмкіндік береді. Бір спортшыға бөлінетін шығындар жылына 415 мың теңгеге дейін артатын болады, ал жаттықтырушылардың жалақысы біліктілікке қосымша төлемдер арқылы көбейеді.
