Sona.kz

Метка: Басты жаңалықтар

  • ҚМДБ жасанды интеллектке негізделген IMAM AI қосымшасын іске қоспақ

    ҚМДБ жасанды интеллектке негізделген IMAM AI қосымшасын іске қоспақ

    Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы (ҚМДБ) жасанды интеллект негізінде жұмыс істейтін IMAM AI атты жаңа цифрлық қосымшаны іске қосуды жоспарлап отыр, деп хабарлайды Sona.kz.

    Бұл туралы Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлы 2026 жылға арналған бағдарлық баяндамасында мәлімдеді.

    Діни басқарманың мәліметінше, жобаның негізгі мақсаты – дін саласына заманауи технологияларды енгізу арқылы имамдардың жүктемесін азайту және жамағаттың сенімді, жүйеленген діни ақпаратқа қолжетімділігін арттыру.

    Жоспарға сәйкес, IMAM AI күнделікті өмірде туындайтын діни сұрақтарға нақты уақыт режимінде жауап беріп, шариғат нормаларын түсіндіруде бірыңғай әрі дұрыс ұстанымды қалыптастыруға көмектеседі. Сондай-ақ қосымша дін мәселелері бойынша қате ақпараттың таралуының алдын алуға бағытталмақ.

    ҚМДБ өкілдері аталған бастама имамдардың қызметін толық алмастырмайтынын, керісінше, олардың жұмысын жеңілдететін қосымша құрал ретінде қолданылатынын атап өтті.

  • Талдықорғанда жас отбасы өңірде алғаш рет бал қымыз өндірісін бастады

    Талдықорғанда жас отбасы өңірде алғаш рет бал қымыз өндірісін бастады

    Жетісу облысында жас кәсіпкерлер өңірде алғаш болып бал қымыз өндірісін жолға қойды. Талдықорған қаласында орналасқан шағын кәсіпорында қазіргі таңда күніне 600 литрге дейін ұлттық сусын өндіріледі. Алдағы уақытта өндіріс көлемін ұлғайтып, өнімді Қытай мен Өзбекстан нарығына шығару жоспарланып отыр.

    Кәсіпорынның негізін қалаушы Мадияр Түйебаев жұбайымен бірге отандық, табиғи өнім өндіруді мақсат еткен. Ол сегіз жыл шетелде білім алып, қаржылық сарапшы ретінде жұмыс істегеннен кейін туған өлкесіне оралып, жеке бизнес ашуға бел буған. Таңдау ұлттық сусындар өндірісіне түскен.

    Кәсіпкердің айтуынша, Жетісу өңірінің табиғи ерекшеліктері шөптің алуан түрлілігі мен сүт сапасының жоғары болуы бал қымыз өндіруге қолайлы. Жоба жұмыстары 2025 жылдың мамыр айында басталып, қыркүйекте өндіріс іске қосылған. Жеке қаражат есебінен шамамен 40 млн теңге инвестиция салынған.

    Бал қымыз табиғи ингредиенттерден дайындалады. Негізгі шикізат сиыр және бие сүті. Өнімнің құрамында пайдалы лактобактериялар бар, ал бал ашытқысы сусынның ерекше дәмі мен емдік қасиетін арттырады. Сонымен қатар кәсіпорында «Таң» сусыны, айран және реутери йогурты да өндіріледі.

    Қазіргі таңда кәсіпорында 5 адам жұмыс істейді. Алдағы уақытта өндірісті кеңейтіп, жаңа жұмыс орындарын ашу көзделген. Өнім әзірге тек Жетісу облысында сатылуда. Кәсіпкерлер көктем айларында бал қымыздың алғашқы партиясын Қытайға экспорттауды жоспарлап отыр.

    Екі қыз тәрбиелеп отырған жас отбасы адал еңбек пен ұлттық дәстүрге құрмет олардың ортақ ісін дамытуға негіз болғанын айтады. Алдағы мақсат  отандық өнім көлемін арттырып, ұлттық сусынды шетелдік нарыққа шығару.

  • Алматы облысынан шыққан 12 сыныптас бір әскери бөлімде бірге қызмет атқарып жүр

    Алматы облысынан шыққан 12 сыныптас бір әскери бөлімде бірге қызмет атқарып жүр

    Алматы облысында бір мектепті тәмамдаған 12 түлек Шымкент қаласындағы бір әскери бөлімге бірге бөлінді. Жігіттер мектеп қабырғасында жүргенде-ақ оқу бітірген соң бірден жан-жаққа тарап кетпей, әскер қатарында бірге қызмет етеміз деп уәде берген. Бүгінде сол армандары орындалып отыр.

    Әскери бөлім командирінің айтуынша, мұндай жағдай өте сирек кездеседі. Әдетте сарбаздар әртүрлі өңірлер мен әскери бөлімдерге бөлінеді, ал бір ауданнан шыққан түлектердің түгелдей бір бөлімге түсуі  ерекше жағдай.

    Қызмет пен бейімделу

    Қазіргі таңда сыныптастар әскери бөлімде бірлесе қызмет атқарып, әскери тәртіпке машықтанып, оқу-жаттығуларға қатысып жүр. Командир олардың бірін-бірі бұрыннан тануы мен өзара сенімі армия өміріне тезірек бейімделуіне, психологиялық қысымды азайтуға оң әсер етіп отырғанын атап өтті.

    Әскери бөлімде әлімжеттікке жол бермеу, тәртіп пен өзара құрметке негізделген орта қалыптастыру мәселесіне ерекше көңіл бөлінеді. Жас сарбаздарға арнайы тәлімгерлер бекітіліп, олар ішкі тәртіп ережелерін түсіндіріп, қызметке бейімделуге көмектеседі.

    Біз әскердегі қызметтің қауіпсіз әрі ұйымдасқан бола алатынын көрсеткіміз келеді. Ол үшін ережелерді сақтау, командирлерге сену және жолдастарыңды қолдау өте маңызды, — деді әскери бөлім командирі.

  • FlyArystan компаниясының бұрынғы қызметкерлеріне ірі көлемде ұрлық және ақша заң бойынша сот үкімі шықты

    FlyArystan компаниясының бұрынғы қызметкерлеріне ірі көлемде ұрлық және ақша заң бойынша сот үкімі шықты

    Оларға аса ірі көлемде ұрлық жасау және ақшаны заңдастыру (жуу) айыптары тағылған еді.
    Сот олардың бәрін Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 189-бабы, 4-бөлімі, 2-тармағы («Аса ірі көлемде ұрлық») және 218-бабы, 3-бөлімі, 3-тармағы («Ақшаны заңдастыру (жуу)») бойынша кінәлі деп таныды.
    Сот үкімі бойынша:
    •Еркін Исанов пен Ренат Абулхановқа 8 жыл 6 ай бас бостандығынан айыру және мүлкін тәркілеу, сондай-ақ бес жыл бойы коммерциялық ұйымдарда басқарушы қызметтер атқаруға тыйым салынды.
    •Даур Еркенұлы 9 жылға бас бостандығынан айырылды, мүлкі тәркіленіп, коммерциялық ұйымдарда бес жыл бойы басқарушы қызметтерге кіруге тыйым салынды.
    Барлық сотталғандар орта қауіпсіздік режиміндегі түзету мекемелерінде жазасын өтейтін болады. Бас бостандығынан айыру мерзімі сот үкімі күшіне енген күннен бастап есептеледі.
    Сот қамаудағы уақытты есепке алды: Даур Еркенұлы мен Еркін Исанов үшін  2024 жылғы 18 желтоқсаннан бастап, Ренат Абулханов үшін  2024 жылғы 24 желтоқсаннан бастап. Есептеу формуласы: бір күн қамауда  бір жарым күн жазаның қысқаруы.
    Сот үкімі бойынша Даур Еркенұлы мен оның туыстарына тіркелген мүлікті тәркілеу де қарастырылды: Toyota Land Cruiser 200 2017 ж., Toyota Camry 2021 ж., Mercedes-AMG және Zikr автокөліктері.
    Үкім әлі заңды күшіне енген жоқ және аппеляциялық тәртіппен шағымдануға болады.
    Сот барысында қорғау тарапы кінәлілікті терістеді. Олар шығындардың есептеу негізінде алынғанын, нақты ақша берілгені дәлелденбегенін, сондай-ақ рейстерді тіркеу мен билет операцияларының кейбірі бұрыннан қолданылған корпоративтік тәжірибелер екенін айтты. Бұл дәлелдер іс материалдарына қосылды.
  • Алматыда үндістандық студент студент қыздарға қатысты қудалау ісінде айыпталуда

    Алматыда үндістандық студент студент қыздарға қатысты қудалау ісінде айыпталуда

    Алматыда қала университетінің бір студентімен байланысты дау туындады. Құқық қорғаушы Дина Тансари мәліметінше, оған зардап шеккендердің бірінің анасы жүгінген, деп хабарлайды Sona.kz CHEKC-POINT.KZ-ке сілтеме жасап.

    Оқиға 2025 жылғы 24 желтоқсанда болған. Мүгедектігі бар, кәмелетке толмаған колледж студенті үйіне қайтып келе жатқан. Сол кезде шетелдік азамат оған телефондағы хабарламаны оқып беруін сұраған: «Менің қызым қайтыс болды, маған құшақ керек». Қыз хабарламаны оқып тұрған кезде ер адам оған қол тигізе бастаған.

    Қыз қашып кете алған, туыстары полиция шақырған. Студенттің әрекеті әкімшілік құқық бұзушылық  «шағын хулигандық» деп бағаланды. Қылмыстық іс қозғалмаған.

    Содан кейін басқа да зардап шеккендер туралы ақпарат пайда болды, олардың арасында әйелдер мен кәмелетке толмаған қала тұрғыны бар.

    Студент  Үндістан азаматтығына ие. Жергілікті құқық қорғау органдары оқиғаның барлық мән-жайын тексеруді жалғастырып жатыр.

  • Toyota Alphard қарсы жолаққа шығып, полиция көлігімен соқтығыса жаздады

    Toyota Alphard қарсы жолаққа шығып, полиция көлігімен соқтығыса жаздады

    Оқиға Шығыс Қазақстан облысындағы Өскемен – Риддер автожолында тіркелді. Toyota Alphard жүргізушісі алда келе жатқан көлікті басып озу кезінде қарсы жолаққа шыққан. Алайда қарсы бағыттағы жолдың бос екеніне көз жеткізбеген, деп хабарлайды Sona.kz ШҚО ПД-не сілтеме жасап.

    Қарсы жолақта патрульдік полиция көлігі келе жатқан. Абырой болғанда, жол-көлік оқиғасының алдын алу мүмкін болды.

    Тексеру барысында жүргізушінің соңғы бір жыл ішінде жол қозғалысы ережелерін бірнеше рет бұзғаны анықталды. Ол әкімшілік жауапкершілікке тартылды.

  • Жетісу облысында полицейлер зейнеткерді алаяқтан құтқарып қалды

    Жетісу облысында полицейлер зейнеткерді алаяқтан құтқарып қалды

    Оқиға қалай болды
    Полиция қызметкерлері телефонмен абыржып сөйлеп тұрған зейнеткерге назар аударды. Белгілі болғандай, алаяқтар әйелдің атына 5 миллион теңге несие рәсімдеуге тырысқан. Банк тек 2 миллион теңгені мақұлдап, дәл осы қаражатты алаяқтарға аударуға итермелеген, деп хабарлайды Sona.kz Policia.kz-ке сілтеме жасап.

    Тәртіп сақшылары дереу араласып, алаяқтық әрекетті тоқтатып, материалдық шығынның алдын алды.

    Ұсыныстар
    Полиция азаматтарға телефон арқылы белгісіз адамдардың нұсқауларын орындамауға, әсіресе қаржылық операциялар кезінде сақ болуға кеңес берді.

  • «Каспий» және «Жетісу» командасының бұрынғы футболшысы қайтыс болды

    «Каспий» және «Жетісу» командасының бұрынғы футболшысы қайтыс болды

    СМИ мәліметінше, Қазақстанда ұзақ уақыт өнер көрсеткен 31 жасар ресейлік-нигериялық футболшы Лайонел Адамс қайтыс болды, деп хабарлайды Sona.kz Tengri Sport- қа сілтеме жасап.

    Оқиға жағдайы
    Футболшы Мәскеу маңындағы Звенигород қаласындағы үйлердің бірінің ауласында мерт табылды. Бастапқыда мәліметтерде оның «жоғарғы қабаттан құлап, дәрігерлер келгенге дейін қайтыс болғаны» айтылды.

    Содан кейін футболшының анасы бұл оқиғаны кездейсоқтық емес, кісі өлтіру деп есептейтінін мәлімдеді: «Лайонелдің қыз досы жоқ еді, соңғы рет олар Жаңа жылға дейін сөйлескен. Алдыңғы күні ол маған қоңырау шалмақ болды  мен жауап бермедім. Босап шыққанда кеш болды  ұлым қоңырауға жауап бермеді», — деп жазады Mash.

    Ресми нұсқа әзірге жарияланған жоқ.

    Футболшының мансабы
    Лайонел Адамс  Мәскеудің ЦСКА клубының түлегі. Қазақстанда ол «Жетісу», «Каспий», «Туран» және Қарағандық «Шахтёр» клубтарында ойнаған. Соңғы клубы  Қырғызстанның «Алга» командасы, келісімшарты 1 қаңтарда аяқталған.

    Жаңа жылға бірнеше күн қалғанда футболшыға Мәскеу маңындағы мекемелердің бірінде шабуыл жасалып, тіпті жамбасына оқ атылған. Лайонел полицияға арыз беруден бас тартқан.

    Еске салайық, бұған дейін 22 жасар француз футболшысы Алексис Вергос Тайландтағы сарқырамаға селфи жасау кезінде қайтыс болған. Қазақстанда 65 жасында «Қайрат», «Қайсар» және ұлттық құраманың бұрынғы ойыншысы Марат Есмуратов қайтыс болған.

  • Астанада ақылы автотұрақтарға үш тариф енгізіледі

    Астанада ақылы автотұрақтарға үш тариф енгізіледі

    Астанада ақылы автотұрақтарды басқару жүйесін жаңарту жоспарланып отыр, онда үш тариф түрі енгізіледі: резиденттік, абонементтік және корпоративтік. Бұл туралы Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.
    Ведомство мәліметінше, жақын арада автотұрақтарды ұйымдастыру және пайдалану тәртібіне өзгерістер енгізіледі. Негізгі жаңалықтар:
    •Арнайы санаттағы тұрғындар үшін ақылы коммуналдық автотұрақтарда тегін көлік қою құқығын кеңейту.
    •Электромобильдерге нормативтік анықтама енгізу және олардың иелеріне жеңілдіктер беру.
    •Автотұрақтарды қоршалған және қоршаусыз типтерге бөлу, әр типке сәйкес жұмыс режимін белгілеу.
    •Автотұрақ инфрақұрылымы мен техникалық құралдардың құрамын нақтылау.
    •Төлем тәртібін жаңарту және төлемнен босатылатын санаттарды анықтау.
    •Резиденттік, абонементтік және корпоративтік тарифтерден басқа жеке автотұрақтарды пайдалану ерекше режимдерін енгізу.
    Еске сала кетейік, ақылы автотұрақтар қазір қалалық акиматтың қарамағына өтті, ал Астана әкімі Женис Қасымбек ОКҚ брифингінде олардың жаңа жұмыс жүйесі туралы айтып өтті.
    Жаңартулар тұрғындардың ыңғайлылығын арттыруға, ақылы автотұрақтардың тиімділігін жоғарылатуға және электромобильдер инфрақұрылымын дамытуға бағытталған.
  • Астанада Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының 682 млн теңгесін ұрлады деген күдікпен тергеу жүргізілуде

    Астанада Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының 682 млн теңгесін ұрлады деген күдікпен тергеу жүргізілуде

    Астана қаласының Қаржы мониторингі агенттігінің (ҚМА) департаменті прокуратурамен бірлесіп екі жеке клиниканың басшысын тергеуде. Ол Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының қаражатын ұрлады деген күдікке ілінген, деп хабарлайды Sona.kz afm.kz-ке сілтеме жасап.

    Тергеу мәліметінше, 2022 жылы Қор мен клиникалар арасында жалпы сомасы 2,4 млрд теңге болатын медициналық қызметтер көрсету келісімшарттары жасалған, оның ішінде мобильді медициналық пойыз қызметтері де бар.

    Жобаны іске қосқаннан кейін күдікті алаяқтық схемасын ұйымдастырған: ақпараттық жүйеге нақты медициналық көмек алмаған пациенттер туралы жалған мәліметтер енгізілген, жалған диагноздар мен көрсетілген қызметтер көрсетілген. Күніне 90–150 «пациент» тіркелген.

    Нәтижесінде клиникалар Қор қаражаты есебінен 682 млн теңге заңсыз алған. 2024 жылғы қаңтарда оның 364 млн теңгесі күдіктінің және жұбайының жеке шоттарына аударылған.

    Сот санкциясымен күдіктінің мүлкіне арест салынды: Испаниядағы елді мекен үйі, Астана қаласындағы пәтер және автокөлік. Күдікті қамауға алынды.

    Тергеу жұмыстары жалғасуда, және ҚР ҚПК-ның 201-бабына сәйкес басқа ақпарат жарияланбайды.