Sona.kz

Автор: Дана Альсеитова

  • ҚМДБ жасанды интеллектке негізделген IMAM AI қосымшасын іске қоспақ

    ҚМДБ жасанды интеллектке негізделген IMAM AI қосымшасын іске қоспақ

    Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы (ҚМДБ) жасанды интеллект негізінде жұмыс істейтін IMAM AI атты жаңа цифрлық қосымшаны іске қосуды жоспарлап отыр, деп хабарлайды Sona.kz.

    Бұл туралы Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлы 2026 жылға арналған бағдарлық баяндамасында мәлімдеді.

    Діни басқарманың мәліметінше, жобаның негізгі мақсаты – дін саласына заманауи технологияларды енгізу арқылы имамдардың жүктемесін азайту және жамағаттың сенімді, жүйеленген діни ақпаратқа қолжетімділігін арттыру.

    Жоспарға сәйкес, IMAM AI күнделікті өмірде туындайтын діни сұрақтарға нақты уақыт режимінде жауап беріп, шариғат нормаларын түсіндіруде бірыңғай әрі дұрыс ұстанымды қалыптастыруға көмектеседі. Сондай-ақ қосымша дін мәселелері бойынша қате ақпараттың таралуының алдын алуға бағытталмақ.

    ҚМДБ өкілдері аталған бастама имамдардың қызметін толық алмастырмайтынын, керісінше, олардың жұмысын жеңілдететін қосымша құрал ретінде қолданылатынын атап өтті.

  • В Талдыкоргане молодая семья первой в регионе запустила производство бал кумыса

    В Талдыкоргане молодая семья первой в регионе запустила производство бал кумыса

    В области Жетісу молодая семья предпринимателей первой в регионе наладила производство бал кумыса. Предприятие расположено в Талдыкоргане и на данный момент выпускает до 600 литров продукции в сутки. В дальнейшем планируется увеличение объемов и экспорт напитка в Китай и Узбекистан.

    Основатель предприятия Мадияр Туйебаев вместе с супругой решил заняться производством натуральных национальных напитков после возвращения на родину. В течение восьми лет он обучался за рубежом и работал финансовым аналитиком, после чего принял решение развивать собственный бизнес в Жетісу.

    По словам предпринимателя, природные особенности региона разнообразие трав и высокое качество молока  создают благоприятные условия для производства кумыса. Работа над проектом началась в мае прошлого года, а уже в сентябре производство было запущено. В реализацию вложено около 40 млн тенге собственных средств.

    Бал кумыс изготавливается из натуральных ингредиентов на основе коровьего и кобыльего молока с добавлением медовой закваски и содержит полезные лактобактерии. Помимо этого, на предприятии производят напиток «Тан», айран и реутери-йогурт.

    В настоящее время на производстве трудятся пять человек. Предприниматели планируют расширение бизнеса, создание новых рабочих мест и выход на рынки других регионов Казахстана. Первый экспортный объем продукции в Китай планируется отправить уже весной.

    Супруги воспитывают двоих дочерей и отмечают, что уважение к национальным традициям, взаимная поддержка и трудолюбие стали основой успешной реализации их общего дела.

  • Талдықорғанда жас отбасы өңірде алғаш рет бал қымыз өндірісін бастады

    Талдықорғанда жас отбасы өңірде алғаш рет бал қымыз өндірісін бастады

    Жетісу облысында жас кәсіпкерлер өңірде алғаш болып бал қымыз өндірісін жолға қойды. Талдықорған қаласында орналасқан шағын кәсіпорында қазіргі таңда күніне 600 литрге дейін ұлттық сусын өндіріледі. Алдағы уақытта өндіріс көлемін ұлғайтып, өнімді Қытай мен Өзбекстан нарығына шығару жоспарланып отыр.

    Кәсіпорынның негізін қалаушы Мадияр Түйебаев жұбайымен бірге отандық, табиғи өнім өндіруді мақсат еткен. Ол сегіз жыл шетелде білім алып, қаржылық сарапшы ретінде жұмыс істегеннен кейін туған өлкесіне оралып, жеке бизнес ашуға бел буған. Таңдау ұлттық сусындар өндірісіне түскен.

    Кәсіпкердің айтуынша, Жетісу өңірінің табиғи ерекшеліктері шөптің алуан түрлілігі мен сүт сапасының жоғары болуы бал қымыз өндіруге қолайлы. Жоба жұмыстары 2025 жылдың мамыр айында басталып, қыркүйекте өндіріс іске қосылған. Жеке қаражат есебінен шамамен 40 млн теңге инвестиция салынған.

    Бал қымыз табиғи ингредиенттерден дайындалады. Негізгі шикізат сиыр және бие сүті. Өнімнің құрамында пайдалы лактобактериялар бар, ал бал ашытқысы сусынның ерекше дәмі мен емдік қасиетін арттырады. Сонымен қатар кәсіпорында «Таң» сусыны, айран және реутери йогурты да өндіріледі.

    Қазіргі таңда кәсіпорында 5 адам жұмыс істейді. Алдағы уақытта өндірісті кеңейтіп, жаңа жұмыс орындарын ашу көзделген. Өнім әзірге тек Жетісу облысында сатылуда. Кәсіпкерлер көктем айларында бал қымыздың алғашқы партиясын Қытайға экспорттауды жоспарлап отыр.

    Екі қыз тәрбиелеп отырған жас отбасы адал еңбек пен ұлттық дәстүрге құрмет олардың ортақ ісін дамытуға негіз болғанын айтады. Алдағы мақсат  отандық өнім көлемін арттырып, ұлттық сусынды шетелдік нарыққа шығару.

  • Алматы облысынан шыққан 12 сыныптас бір әскери бөлімде бірге қызмет атқарып жүр

    Алматы облысынан шыққан 12 сыныптас бір әскери бөлімде бірге қызмет атқарып жүр

    Алматы облысында бір мектепті тәмамдаған 12 түлек Шымкент қаласындағы бір әскери бөлімге бірге бөлінді. Жігіттер мектеп қабырғасында жүргенде-ақ оқу бітірген соң бірден жан-жаққа тарап кетпей, әскер қатарында бірге қызмет етеміз деп уәде берген. Бүгінде сол армандары орындалып отыр.

    Әскери бөлім командирінің айтуынша, мұндай жағдай өте сирек кездеседі. Әдетте сарбаздар әртүрлі өңірлер мен әскери бөлімдерге бөлінеді, ал бір ауданнан шыққан түлектердің түгелдей бір бөлімге түсуі  ерекше жағдай.

    Қызмет пен бейімделу

    Қазіргі таңда сыныптастар әскери бөлімде бірлесе қызмет атқарып, әскери тәртіпке машықтанып, оқу-жаттығуларға қатысып жүр. Командир олардың бірін-бірі бұрыннан тануы мен өзара сенімі армия өміріне тезірек бейімделуіне, психологиялық қысымды азайтуға оң әсер етіп отырғанын атап өтті.

    Әскери бөлімде әлімжеттікке жол бермеу, тәртіп пен өзара құрметке негізделген орта қалыптастыру мәселесіне ерекше көңіл бөлінеді. Жас сарбаздарға арнайы тәлімгерлер бекітіліп, олар ішкі тәртіп ережелерін түсіндіріп, қызметке бейімделуге көмектеседі.

    Біз әскердегі қызметтің қауіпсіз әрі ұйымдасқан бола алатынын көрсеткіміз келеді. Ол үшін ережелерді сақтау, командирлерге сену және жолдастарыңды қолдау өте маңызды, — деді әскери бөлім командирі.

  • 12 одноклассников из Алматинской области вместе служат в армии

    12 одноклассников из Алматинской области вместе служат в армии

    В Алматинской области 12 выпускников одной школы распределены в одну воинскую часть в Шымкенте. Ребята ещё во время учёбы обещали друг другу после окончания школы служить вместе, и теперь их желание осуществилось.

    По словам командира части, такая ситуация  большая редкость. Обычно военнослужащие распределяются по разным частям, а собрать всех из одного района удаётся крайне редко.

    Служба и адаптация
    В воинской части выпускники проходят совместную службу, осваивают военную дисциплину и участвуют в учениях. Командир отмечает, что знакомство и доверие между ребятами помогают им быстрее адаптироваться к армейской жизни и снижает психологическое напряжение.

    Особое внимание уделяется вопросам противодействия дедовщине и формированию здоровой дисциплины. Для новичков предусмотрены наставники, которые помогают адаптироваться и разъясняют правила внутреннего распорядка.

    Мы хотим показать, что служба может быть безопасной и организованной, если соблюдать правила, доверять старшим и поддерживать товарищей, — отметил командир части.

  • FlyArystan компаниясының бұрынғы қызметкерлеріне ірі көлемде ұрлық және ақша заң бойынша сот үкімі шықты

    FlyArystan компаниясының бұрынғы қызметкерлеріне ірі көлемде ұрлық және ақша заң бойынша сот үкімі шықты

    Оларға аса ірі көлемде ұрлық жасау және ақшаны заңдастыру (жуу) айыптары тағылған еді.
    Сот олардың бәрін Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 189-бабы, 4-бөлімі, 2-тармағы («Аса ірі көлемде ұрлық») және 218-бабы, 3-бөлімі, 3-тармағы («Ақшаны заңдастыру (жуу)») бойынша кінәлі деп таныды.
    Сот үкімі бойынша:
    •Еркін Исанов пен Ренат Абулхановқа 8 жыл 6 ай бас бостандығынан айыру және мүлкін тәркілеу, сондай-ақ бес жыл бойы коммерциялық ұйымдарда басқарушы қызметтер атқаруға тыйым салынды.
    •Даур Еркенұлы 9 жылға бас бостандығынан айырылды, мүлкі тәркіленіп, коммерциялық ұйымдарда бес жыл бойы басқарушы қызметтерге кіруге тыйым салынды.
    Барлық сотталғандар орта қауіпсіздік режиміндегі түзету мекемелерінде жазасын өтейтін болады. Бас бостандығынан айыру мерзімі сот үкімі күшіне енген күннен бастап есептеледі.
    Сот қамаудағы уақытты есепке алды: Даур Еркенұлы мен Еркін Исанов үшін  2024 жылғы 18 желтоқсаннан бастап, Ренат Абулханов үшін  2024 жылғы 24 желтоқсаннан бастап. Есептеу формуласы: бір күн қамауда  бір жарым күн жазаның қысқаруы.
    Сот үкімі бойынша Даур Еркенұлы мен оның туыстарына тіркелген мүлікті тәркілеу де қарастырылды: Toyota Land Cruiser 200 2017 ж., Toyota Camry 2021 ж., Mercedes-AMG және Zikr автокөліктері.
    Үкім әлі заңды күшіне енген жоқ және аппеляциялық тәртіппен шағымдануға болады.
    Сот барысында қорғау тарапы кінәлілікті терістеді. Олар шығындардың есептеу негізінде алынғанын, нақты ақша берілгені дәлелденбегенін, сондай-ақ рейстерді тіркеу мен билет операцияларының кейбірі бұрыннан қолданылған корпоративтік тәжірибелер екенін айтты. Бұл дәлелдер іс материалдарына қосылды.
  • Суд вынес приговор бывшим сотрудникам FlyArystan за крупное хищение и отмывание денег

    Суд вынес приговор бывшим сотрудникам FlyArystan за крупное хищение и отмывание денег

    Суд признал всех троих виновными по статьям 189 ч.4 п.2 УК РК («Хищение в особо крупном размере») и 218 ч.3 п.3 УК РК («Легализация (отмывание) денег»), передаёт Sona.kz со ссылкой на Halyqstan.
    По итогам частичного сложения наказаний:
    •Еркин Исанов и Ренат Абулханов получили по 8 лет 6 месяцев лишения свободы с конфискацией имущества и запретом занимать управленческие должности в коммерческих организациях на пять лет.
    •Даур Еркенулы приговорен к девяти годам лишения свободы с конфискацией имущества и запретом занимать руководящие должности в коммерческих структурах на пять лет.
    Осужденные будут отбывать наказание в учреждениях уголовно-исполнительной системы средней безопасности. Срок лишения свободы исчисляется со дня вступления приговора в законную силу.
    Суд зачел время содержания под стражей: для Даура Еркенулы и Еркина Исанова  с 18 декабря 2024 года, для Рената Абулханова  с 24 декабря 2024 года. Пересчет произведен по формуле один день под стражей за полтора дня лишения свободы.
    В резолютивной части приговора предусмотрена конфискация имущества, зарегистрированного на Даура Еркенулы и его родственников, включая автомобили Toyota Land Cruiser 200 2017 года, Toyota Camry 2021 года, Mercedes-AMG и Zikr.
    Приговор суда еще не вступил в законную силу и может быть обжалован в апелляционном порядке.
    Защита подсудимых на судебных заседаниях оспаривала обвинения, отмечая, что ущерб был расчетным, основанным на данных внутренних систем авиакомпании, факты прямой передачи денег не установлены. Также под сомнение ставилась методика формирования доказательств и квалификация ряда операций с авиабилетами как противоправных. Эти доводы были приобщены к материалам дела.
  • Алматыда үндістандық студент студент қыздарға қатысты қудалау ісінде айыпталуда

    Алматыда үндістандық студент студент қыздарға қатысты қудалау ісінде айыпталуда

    Алматыда қала университетінің бір студентімен байланысты дау туындады. Құқық қорғаушы Дина Тансари мәліметінше, оған зардап шеккендердің бірінің анасы жүгінген, деп хабарлайды Sona.kz CHEKC-POINT.KZ-ке сілтеме жасап.

    Оқиға 2025 жылғы 24 желтоқсанда болған. Мүгедектігі бар, кәмелетке толмаған колледж студенті үйіне қайтып келе жатқан. Сол кезде шетелдік азамат оған телефондағы хабарламаны оқып беруін сұраған: «Менің қызым қайтыс болды, маған құшақ керек». Қыз хабарламаны оқып тұрған кезде ер адам оған қол тигізе бастаған.

    Қыз қашып кете алған, туыстары полиция шақырған. Студенттің әрекеті әкімшілік құқық бұзушылық  «шағын хулигандық» деп бағаланды. Қылмыстық іс қозғалмаған.

    Содан кейін басқа да зардап шеккендер туралы ақпарат пайда болды, олардың арасында әйелдер мен кәмелетке толмаған қала тұрғыны бар.

    Студент  Үндістан азаматтығына ие. Жергілікті құқық қорғау органдары оқиғаның барлық мән-жайын тексеруді жалғастырып жатыр.

  • Студент из Индии обвиняется в домогательствах к студенткам в Алматы

    Студент из Индии обвиняется в домогательствах к студенткам в Алматы

    В Алматы разгорается скандал с участием иностранного студента одного из вузов города. По информации правозащитницы Дины Тансари, к ней обратилась мать одной из пострадавших, Sona.kz CHECK-POINT.KZ

    По данным инцидента, 24 декабря 2025 года несовершеннолетняя студентка колледжа с инвалидностью возвращалась домой. Иностранец подошёл к девушке и попросил прочитать сообщение на экране своего телефона: «Моя девушка умерла, мне нужны объятия». Пока девушка читала текст, мужчина начал прикасаться к ней.

    Пострадавшей удалось убежать, её родственники вызвали полицию. Действия студента квалифицированы как административное нарушение  «мелкое хулиганство». Уголовное дело не возбуждалось.

    Позднее появились сведения о других пострадавших, включая женщин и несовершеннолетнюю жительницу города.

    Студент является гражданином Индии. Местные правоохранительные органы продолжают проверку обстоятельств происшествия.

  • Toyota Alphard қарсы жолаққа шығып, полиция көлігімен соқтығыса жаздады

    Toyota Alphard қарсы жолаққа шығып, полиция көлігімен соқтығыса жаздады

    Оқиға Шығыс Қазақстан облысындағы Өскемен – Риддер автожолында тіркелді. Toyota Alphard жүргізушісі алда келе жатқан көлікті басып озу кезінде қарсы жолаққа шыққан. Алайда қарсы бағыттағы жолдың бос екеніне көз жеткізбеген, деп хабарлайды Sona.kz ШҚО ПД-не сілтеме жасап.

    Қарсы жолақта патрульдік полиция көлігі келе жатқан. Абырой болғанда, жол-көлік оқиғасының алдын алу мүмкін болды.

    Тексеру барысында жүргізушінің соңғы бір жыл ішінде жол қозғалысы ережелерін бірнеше рет бұзғаны анықталды. Ол әкімшілік жауапкершілікке тартылды.