Sona.kz

Рубрика: Әлем жаңалықтары

  • Түркиядағы мектептегі атыс: 16 адам жараланып, шабуылдаушы өзіне қол жұмсады

    Түркиядағы мектептегі атыс: 16 адам жараланып, шабуылдаушы өзіне қол жұмсады

    Түркияның Сиверек қаласындағы мектептердің бірінде жантүршігерлік оқиға орын алды, деп хабарлайды Sona.kz 24KZ-ке сілтеме жасап.

    Жергілікті билік өкілдерінің хабарлауынша, осы білім ордасының 19 жастағы бұрынғы түлегі мектеп ғимаратына басып кіріп, бейберекет оқ жаудырған. Шабуыл салдарынан кем дегенде 16 адам түрлі дәрежедегі жарақат алды, олардың арасында кәмелетке толмаған оқушылар мен ұстаздар бар. Барлық зардап шеккендер жедел түрде қалалық ауруханаларға жеткізілді, дәрігерлер олардың бір бөлігінің жағдайы тұрақты екенін, алайда кейбірінің әлі де бақылауда екенін мәлімдеді.

    Құқық қорғау органдары шабуылдаушыны құрықтау кезінде күдіктінің өзіне қол жұмсағанын растады. Ол полиция қолына түспес үшін оқиға орнында атып өлген. Қазіргі уақытта Сиверек полициясы бұл қылмыстың себебін және 19 жастағы жігіттің мұндай қадамға неліктен барғанын анықтау үшін тергеу амалдарын жүргізіп жатыр. Мектеп айналасы қоршауға алынып, қауіпсіздік шаралары күшейтілді. Бұл оқиға 2026 жылдың 14 сәуірінде бүкіл әлемдік БАҚ-тың назарына ілігіп, Түркиядағы мектептердегі қауіпсіздік жүйесінің осалдығы туралы пікірталастарды қайта жандандырды.

  • Аңыз адам бақилық болды: Экшн-фильмдердің жұлдызы Чак Норрис 86 жасында өмірден озды

    Аңыз адам бақилық болды: Экшн-фильмдердің жұлдызы Чак Норрис 86 жасында өмірден озды

    Әлемдік БАҚ пен «The Sun» басылымы экшн-жанрының аңызы, жекпе-жек өнерінің халықаралық шебері Чак Норристің 86 жасқа қараған шағында қайтыс болғанын хабарлады. Актердің Гавай аралдарындағы резиденциясында кенеттен денсаулығы сыр беріп, медициналық көмек көрсетілгенімен, оны аман алып қалу мүмкін болмады. Жұлдыздың ресми парақшасында жарияланған мәлімдемеде оның соңғы сәттерінде жанында жақындары мен отбасы мүшелері болғаны айтылған. Туыстары оның өліміне себеп болған нақты жағдайларды құпия сақтауды өтініп, актердің тыныштықта аттанғанын жеткізді.

    Чак Норрис — «Айдаһар жолы», «Уокер, Техас рейнджері» және «Дельта отряды» сияқты жобалары арқылы тұтас бір дәуірдің символына айналған тұлға. Оның экрандағы бейнесі ерлік пен жеңілмейтін күштің нышаны ретінде қабылданды. Соңғы онжылдықтарда актердің есімі поп-мәдениетте «ерекше адамдық күш» туралы мейірімді әзілдер мен мемдердің арқасында кеңінен танымал болды. Норристің өзі бұл әзілдерді әрқашан жоғары парасаттылықпен және юмормен қабылдайтын. Оның қазасы тек кино әлемі үшін емес, оның образымен өскен миллиондаған жанкүйерлері үшін орны толмас қаза болып отыр.

  • «Оскар-2026»: «Шайқастан соң шайқас» фильмі басты жүлдені иеленді

    «Оскар-2026»: «Шайқастан соң шайқас» фильмі басты жүлдені иеленді

    Лос-Анджелесте 16 наурызға қараған түні 98-ші «Оскар» марапаттау рәсімі өтті. Биылғы кино маусымының басты фавориті — Пол Томас Андерсонның «Шайқастан соң шайқас» (Битва за битвой) туындысы болды. Фильм «Үздік фильм», «Үздік режиссура» және тағы басқа маңызды төрт номинацияны қоса алғанда, барлығы алты мүсіншені жеңіп алды.

    Актерлік шеберлік санаттарында да тартыс аз болған жоқ. Майкл Б. Джордан «Күнәһарлар» (Грешники) фильміндегі рөлі үшін «Үздік актер» атанса, «Гамнет» туындысында ойнаған Джесси Бакли «Үздік актриса» жүлдесіне ие болды. Анимация саласында «Кей-поп — жындарды аулаушылар» фильмі дара шығып, үздік деп танылды. Салтанатты кеш барысында Marvel жұлдыздары Роберт Дауни-кіші мен Крис Эванстың сахнаға бірге шығуы көрермендердің ерекше ықыласына бөленді.

    Негізгі жеңімпаздар тізімі:
    Үздік фильм: «Шайқастан соң шайқас»
    Үздік актер: Майкл Б. Джордан («Күнәһарлар»)
    Үздік актриса: Джесси Бакли («Гамнет»)
    Үздік халықаралық фильм: «Сентиментальды құндылық» (Норвегия)
    Үздік анимация: «Кей-поп — жындарды аулаушылар»

  • Сахарада қар жауды: Әлемдегі ең үлкен шөл даланы ақ ұлпа басты

    Сахарада қар жауды: Әлемдегі ең үлкен шөл даланы ақ ұлпа басты

    Әлемдегі ең ірі шөл — Сахарада сирек кездесетін табиғат құбылысы орын алды. 11 наурызда аймақта қар жауды, мұндай жағдай бұл жерде шамамен он жылда бір рет қана қайталанады.
    Құбылыстың себептері:
    Ауа райының өзгеруі: Пиреней түбегінен Солтүстік Африкаға қарай жылжыған төмен қысымды аймақ өзімен бірге ылғалды ауа әкелді. Ылғалды ауа массалары биіктіктегі суық ағымдармен соқтығысып, соңы қарға ұласқан.
    Аумағы: Қар негізінен Атлас таулары мен биік таулы аймақтарда, сондай-ақ шөл даланың жиегінде жауған. Ол жерлерде ауа температурасы минусқа дейін төмендеген.

    Алайда шөлдегі қар ұзақ жатқан жоқ. Келесі күні-ақ Солтүстік Африкада күн қайта шығып, ауа температурасы бірден көтерілді. Синоптиктердің болжамынша, жақын арада Сахарада мұндай қысқы ауа райы қайталанбайды.

  • Green Card-2026: Өтінім беру уақыты ұзартылып, талаптар күшейтіледі

    Green Card-2026: Өтінім беру уақыты ұзартылып, талаптар күшейтіледі

    АҚШ-тың Diversity Visa (Грин-карта) бағдарламасына қатысу ережелеріне маңызды өзгерістер енгізілмек. Бұл шаралар DV-2025 ұтысы кезінде анықталған 2,5 миллион күмәнді өтінімнен кейін қолға алынып отыр.
    Негізгі өзгерістер:
    * Шетелдік төлқұжат (загранпаспорт): Енді қатысушылардан жарамды төлқұжат талап етіледі және оның көшірмесін сауалнамаға тіркеу міндетті болады.
    * Тіркелу жарнасы: Өтінім бергені үшін 1 доллар көлемінде символикалық ақы енгізілуі мүмкін. Бұл бір адамның бірнеше рет тіркелуіне тосқауыл қоймақ.
    * Уақыт лимиті: Сауалнама толтыру уақыты 30 минуттан 90 минутқа дейін ұзартылады.
    * Ұғымдардың нақтылануы: Құжаттарда «гендер» сөзінің орнына «биологиялық жыныс» термині қолданылады. Ал консулдық қызметкерлерге деректерді өте қатаң тексеру міндеттеледі.
    Мемлекеттік департаменттің пайымдауынша, бұл қадамдар бағдарламаның ашықтығын арттырып, алаяқтық жолмен берілетін өтінімдер санын азайтуға көмектеседі.

  • АҚШ пен Испания арасындағы сауда соғысы: Трамп Иран үшін экономикалық байланысты үзді

    АҚШ пен Испания арасындағы сауда соғысы: Трамп Иран үшін экономикалық байланысты үзді

    Вашингтон мен Мадрид арасындағы қарым-қатынас тарихи төменгі деңгейге түсті. АҚШ Президенті Дональд Трамп Испаниямен барлық сауда қатынастарын тоқтататынын ресми түрде жариялады. Бұған Испания билігінің Иранға соққы беру үшін Рота және Морон әскери базаларын пайдалануға тыйым салуы және АҚШ Әскери-әуе күштерінің танкерлерін елден шығарып жіберуі себеп болды.
    Ақ үйде Германия канцлері Фридрих Мерцпен кездесу барысында Трамп Испанияны «сұмдық одақтас» деп атап, Қаржы министрі Скотт Бессентке бұл елмен «барлық істі тоқтатуды» тапсырды. Сондай-ақ, Америка лидері Испанияның әскери бюджетінің өзі талап еткен ЖІӨ-нің 5%-нан төмен екеніне наразылық білдірді.
    Мадрид өз кезегінде қатаң ұстаным танытты. Премьер-министр Педро Санчес АҚШ-тың Иранға қарсы әрекеттерін БҰҰ Жарғысын бұзатын «негізсіз әрі қауіпті интервенция» деп атады. Сауда саласындағы қоқан-лоқыға жауап ретінде Испания үкіметі жеткізу тізбегін әртараптандыруға және экономиканың зардап шеккен секторларын қорғауға ресурстары жеткілікті екенін мәлімдеді.
    Еуропалық сарапшылар АҚШ-тың ЕО-ның бір еліне қарсы сауда санкцияларын енгізу әрекеті Франция мен Германияны қоса алғанда, бүкіл одақпен қақтығысқа әкелетінін айтуда. Мадрид саудадағы кез келген өзгеріс біржақты тәртіппен емес, халықаралық құқық пен ЕО және АҚШ арасындағы келісімдерге сәйкес болуы керек екенін атап өтті.

  • Таяу Шығыстағы дағдарыс: кемелерді сақтандыру құны 50%-ға қымбаттауы мүмкін

    Таяу Шығыстағы дағдарыс: кемелерді сақтандыру құны 50%-ға қымбаттауы мүмкін

    Таяу Шығыстағы жағдай шегіне жетті: әлемдік мұнай тасымалының 20%-ы өтетін негізгі бағыт — Ормуз бұғазына қауіп төнді. Иран Ислам революциясы сақшылар корпусының қолбасшылығы бұғаздың жабылғанын жариялап, оған кірген кез келген кемені өртеп жіберетінін айтып сес көрсетті, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.
    Бұғазды техникалық тұрғыдан толық жабу қиын болғанымен, бұл қоқан-лоқының өзі нарықты дүрліктіруге жеткілікті болды. Maersk, MSC және Hapag-Lloyd сияқты ірі логистикалық алпауыттар аймақ арқылы тасымалдауды шектеді немесе тоқтатты. Енді кемелер Африканы айналып, Қайырлы үміт мүйісі арқылы жүруге мәжбүр.
    Бағыттың өзгеруі тауар жеткізу мерзімін бірнеше аптаға ұзартады. Сарапшылар әуежайлар мен порттарда кептеліс болып, «дәл уақытында» басқару жүйесі істен шығады деп болжап отыр. Тек шикізат емес, автокөлік, электроника және дәрі-дәрмек жеткізілімі де тоқтап қалуы мүмкін.
    Геосаяси шиеленіс логистика құнына әсер етіп үлгерді. Marsh сақтандыру брокері жақын күндері кемелерді сақтандыру бағасы 50%-ға өсетінін болжауда. Тасымалдаудың қымбаттауы мен ресурстардың тапшылығы жаһандық инфляцияның өсуіне әкеп соғады.
    Энергия ресурстары бағасының өсуі ерекше алаңдаушылық туғызады. Қымбат мұнай бензин мен дизель отынының бағасын көтеріп, тұтынушылардың шығынын азайтады. Бұл өз кезегінде әлемдік экономикалық өсімді баяулатады.
    Жоғары инфляция мен өндірістің тоқырауы «стагфляция» сценарийін тудырады. Бұл АҚШ-тың Федералды резервтік жүйесі сияқты орталық банктерді тығырыққа тірейді. Ұзаққа созылған қақтығыстың экономикалық салдары өте ауыр болуы мүмкін.
    Бұғаз арқылы мұнайдан бөлек алюминий, тыңайтқыш пен қант тасымалданады. Бұл тізбектің үзілуі көптеген елдердің, соның ішінде жаһандық хабтарға тәуелді Қазақстанның да ауыл шаруашылығы мен өнеркәсібіне соққы болады.
    Қазіргі уақытта халықаралық қауымдастық Иранның әрекетін жіті бақылап отыр. Бұғазды нақты жабу әрекеті Таяу Шығыс шикізатына тәуелді ірі экономикалар тарапынан қатаң жауап қайтаруға түрткі болуы мүмкін.

  • Дональд Трамп Иранға қарсы операция мерзімін атады

    Дональд Трамп Иранға қарсы операция мерзімін атады

    АҚШ президенті Дональд Трамп Иранға қарсы әскери операция төрт-бес аптаға созылуы мүмкін екенін мәлімдеді. Оның айтуынша, белсенді кезең бастапқыда төрт апталық процесс ретінде жоспарланған және бір ай ішінде немесе одан да ертерек аяқталуы ықтимал.

    Трамптың сөзінше, америкалық күштер жүздеген нысанаға, соның ішінде әскери объектілерге, әуе қорғанысы жүйелеріне, тоғыз кемеге және әскери-теңіз күштерінің штабтарына соққы жасаған. Ол Иранның әскери басшылығы жойылды деп те мәлімдеді.

    АҚШ басшысы Ислам революциясы сақшылары корпусы мен күштік құрылымдарды қару-жарақты тапсыруға шақырып, талаптар орындалмаған жағдайда шабуылдар жалғасатынын ескертті. Сонымен қатар АҚШ-тың әлем бойынша жеткілікті оқ-дәрісі бар екенін айтты.

    Трамп Иран басшылығының орнына үш кандидат қарастырылып жатқанын жеткізді, алайда олардың есімдерін атаудан бас тартты. «Идеал сценарий» ретінде ол Венесуэлаға қатысты жағдайды мысалға келтірді.

    Сонымен бірге АҚШ президенті жаңа басшылық өзін прагматикалық әріптес ретінде танытса, санкцияларды алып тастау мүмкіндігін жоққа шығармады. Иран халқын қорғау мәселесіне қатысты нақты жауап берілген жоқ.

    Ал ЦАХАЛ жоғары ирандық басшылықтың жойылғаны туралы хабарлады. Ресми сайтта Али Хаменеи бастаған 15 ирандық шенеуніктің тізімі жарияланған.

  • Қытайда қызметкерлерге ерекше сыйақы: қолы жеткенше ақша алуға мүмкіндік берілді

    Қытайда қызметкерлерге ерекше сыйақы: қолы жеткенше ақша алуға мүмкіндік берілді

    Қытайдағы өндірістік компания Henan Kuangshan Crane жыл сайынғы сыйақы акциясын өткізді. Биыл бонусқа шамамен 26 млн доллар бөлінген  бұл өткен жылмен салыстырғанда үш есе көп.

    Ақпаратқа сәйкес, қолма-қол ақша 800-ге жуық үстелге жайылып қойылған. Қызметкерлерге өздері қалаған мөлшерде ақша алуға рұқсат берілді. Қанша көтере алса, сонша. Акцияға компанияның шамамен 7000 қызметкері қатысты.

    Мұндай сыйақы беру компанияда жыл сайын ұйымдастырылады, бірақ 2026 жылы төлем көлемі айтарлықтай ұлғайған. Кәсіпорын басшылығы бонус мөлшерінің артуына қатысты ресми түсініктеме бермеді.

    Қытайда қызметкерлерді ынталандыру үшін ірі сыйақылар төлеу тәжірибесі бар. Дегенмен мұндай акциялар қоғам назарын аударып, төлемдердің ауқымына байланысты талқыланады.

    Сарапшылардың пікірінше, қосымша төлемдер компанияның қаржылық нәтижелерімен немесе білікті мамандарды ұстап қалу стратегиясымен байланысты болуы мүмкін.

    Құқық бұзушылық немесе шағымдар туралы ақпарат жарияланған жоқ.

  • АҚШ Украинаға Қазақстандағы инвестицияларға әсер ететін әрекеттерден сақтандырды

    АҚШ Украинаға Қазақстандағы инвестицияларға әсер ететін әрекеттерден сақтандырды

    АҚШ Новороссийск маңындағы инфрақұрылымға жасалған шабуылдардан кейін Украинаға америкалық экономикалық мүдделерді ескеру қажеттігін ескертті. Бұл туралы АҚШ-тағы Украина елшісі Ольга Стефанишина CNN арнасына берген сұхбатында мәлімдеді.

    Оның айтуынша, мемлекеттік департамент дипломатиялық демарш жолдап, АҚШ инвестицияларына зиян келтіретін әрекеттерден бас тартуды сұраған. Ескерту Каспий құбыр консорциумы жобасына да қатысты. Консорциум Қазақстан мұнайын Қара теңіз арқылы экспортқа тасымалдайды.

    Стефанишина АҚШ Украинаға Ресейдің әскери нысандарына соққы беруді тоқтату талабын қоймағанын атап өтті. Алайда Вашингтон шабуылдардың салдары америкалық экономикалық мүдделерге әсер еткенін білдірді. Бұл ретте Chevron компаниясы да консорциум акционерлерінің бірі болып табылады.

    CNN мәліметінше, 2025 жылдың соңында жасалған дрон соққылары Новороссийск портындағы объектілерге зиян келтіріп, мұнай экспорты көлемін азайтты. Бұл Қазақстан мұнайын тасымалдайтын құбыр жүйесінің жұмысына әсер еткен.

    Украина елшісі АҚШ пен Қазақстан арасындағы экономикалық байланыстардың ауқымын мысалға келтіріп, Вашингтонның бұл бағыттағы мүдделері жоғары деңгейде екенін атап өтті. Оның пікірінше, Украина мұндай инвестициялық деңгейге әлі қол жеткізе алмаған.

    Дипломат АҚШ-тың қолдауына алғыс білдіре отырып, әскери көмекке қатысты кейбір шектеулерді сынға алды. Оның айтуынша, ауыр қару-жарақ жеткізудегі кідірістер Ресейдің әскери әлеуетін күшейтуге мүмкіндік берген.

    АҚШ пен Украина арасындағы келіссөздер жалғасуда. Вашингтон ресми түрде Госдепартамент мәлімдемесіне қатысты қосымша түсініктеме берген жоқ.