Sona.kz

Рубрика: Жаңалықтар

  • Қазақстанда балалардың әлеуметтік желілерге кіру жасын шектеу ұсынылды

    Қазақстанда балалардың әлеуметтік желілерге кіру жасын шектеу ұсынылды

    Мәжілісте Цифрлық кодекс жобасы қаралды, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.
    Депутат Асхат Аймағамбетов балалардың әлеуметтік желілерге тіркелу жасын шектеуді ұсынды. Оның айтуынша, бүгінде көптеген балалар 5–6 жастан бастап TikTok немесе Instagram-да өз бетінше аккаунт ашып жүр — ата-анасының рұқсатынсыз және ешқандай растаусыз.

    Аймағамбетов басқа елдердің тәжірибесін мысалға келтірді. Мәселен, Дания мен Австралияда тек 15–16 жастан бастап тіркелуге болады, ал АҚШ, Ұлыбритания және Ирландияда — тек ата-ананың келісімімен және жеке тұлғаны тексеру арқылы.

    Сонымен қатар депутат мектептерде смартфон қолдануға қатысты мәселені де қозғады. Оның айтуынша, еліміздегі кейбір алдыңғы қатарлы мектептерде телефонға тыйым салу оң нәтиже беріп отыр — балалар өзара көп сөйлесіп, үлгерім жақсарған.

    Өз кезегінде жасанды интеллект және цифрлық даму вице-министрі Дмитрий Мун Цифрлық кодексте телефондарға тыйым қарастырылмағанын айтты. Дегенмен министрлік балалар мен ата-аналар арасында цифрлық сауаттылықты арттыруға бағытталған шараларды жалғастырады.

  • Келесі жылдан бастап зейнетақы жарналарының төлем тәртібі өзгереді

    Келесі жылдан бастап зейнетақы жарналарының төлем тәртібі өзгереді

    2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда міндетті және кәсіби зейнетақы жарналарын есептеу мен аударудың жаңа тәртібі күшіне енеді, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.

    Жаңа қаулыға сәйкес, міндетті кәсіби зейнетақы жарналары барлық айлық табыстардан (Салық кодексінде көрсетілген) есептеледі. Алайда салықтан босатылған төлемдер есепке алынбайды.

    Өзгерістер өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға, жеке кәсіпкерлерге және интернет-платформалар арқылы қызмет көрсететін тұлғаларға да қатысты. Олар есептік айдан кейінгі айдың 25-іне дейін Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына (БЖЗҚ) жарналарды аударуға міндетті.

    Сонымен қатар, уақтылы төлемді бақылаудың жаңа тетіктері енгізілді.
    Егер қарыз көлемі алты айлық есептік көрсеткіштен (АЕК) асып кетсе, мемлекеттік кірістер органдары 5 жұмыс күні ішінде борышкерге хабарлама жібереді.
    Қарыз өтелмеген жағдайда, 10 жұмыс күнінен кейін борышкердің банктік шоттары мен кассалық операциялары тоқтатылуы мүмкін.

    Зиянды еңбек жағдайында жұмыс істейтін қызметкерлер үшін жұмыс берушілер кәсіби зейнетақы жарналарын өз қаражаты есебінен ай сайын төлеуге міндетті.

    Бұған дейін елде базалық зейнетақының 2027 жылға дейін кезең-кезеңімен өсетіні хабарланған болатын.

  • Түркістанда 15 жастағы оқушыны сыныптастары ұрып өлтірді

    Түркістанда 15 жастағы оқушыны сыныптастары ұрып өлтірді

    Түркістан қаласында 15 жастағы мектеп оқушысы сыныптастарының соққысынан көз жұмды, деп хабарлайды Sona.kz Telegram-канал Jagdai — ға сілтеме жасап.

    Jagdai Telegram арнасының мәліметінше, жасөспірімді зират маңына алдап шақырып, аяусыз ұрған. Ол алған жарақаттарынан оқиға орнында көз жұмған. Марқұмның ағасының айтуынша, шабуылдағандар төртеу болған.

    «Олар кезек-кезек сегіз соққы жасады, барлығы жүрек тұсына тиген. Жүрегі жарылып, бірден қайтыс болды», — деді туысы.

    Жасөспірім әкесіз өскен, физикаға қызығып, болашақта КНБ қызметкері болуды армандаған.

    Түркістан облыстық полиция департаменті оқиғаға қатысты сотқа дейінгі тергеу басталғанын хабарлады.
    «3 қарашада Түркістан қаласындағы мектептердің бірінде 9-сынып оқушысы көз жұмды. Тергеу тобы барлық қажетті шараларды жүргізді. Алдын ала мәлімет бойынша, жанжал кезінде бір оқушы екіншісіне кеуде тұсына соққы жасаған, соның салдарынан ол сол жерде қайтыс болған», — делінген хабарламада.

    Күдікті және оқиға куәгерлері ұсталды. Тергеу барысы департамент басшылығының ерекше бақылауында.

    Сонымен қатар ата-аналар балаларын дұрыс тәрбиелемеу дерегі бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Іс материалдары кәмелетке толмағандар ісі жөніндегі комиссияға жолданды.

    Полиция өкілдері осындай қайғылы жағдайлардың алдын алу үшін түсіндіру жұмыстарын жалғастыруда.

     

  • Полицей қызметкері КНБ және Ішкі қауіпсіздік басқармасы қызметкерлері ұстаған сәтте қашуға тырысқан

    Полицей қызметкері КНБ және Ішкі қауіпсіздік басқармасы қызметкерлері ұстаған сәтте қашуға тырысқан

    Түркістан облысында полиция қызметкері қашуға әрекеттенген сәтте ұсталды, деп хабарлайды Sona.kz NUR.KZ-ке сілтеме жасап.

    «Президентке хаттар» Telegram арнасының мәліметінше, Созақ аудандық полиция бөлімінің жедел уәкілі 200 мың теңге пара алды деген күдікке ілінді. Ол бұл соманы тіркелмеген аңшылық қаруды сақтау дерегі бойынша қылмыстық жауапкершілікке тартпау үшін сұраған. Тінту кезінде оның қолынан 190 мың теңге тәркіленді.

    Ұстап алу операциясын Ұлттық қауіпсіздік комитеті мен Полиция департаментінің Ішкі қауіпсіздік басқармасы бірлесіп жүргізген. Күдікті қашуға тырысқанымен, дер кезінде тоқтатылған.

    Түркістан облыстық полиция департаментінің баспасөз қызметі хабарлағандай, оқиға бойынша сотқа дейінгі тергеу амалдары жүргізілуде, ал күдікті уақытша ұстау изоляторына қамалған.
    «Тәртіптік комиссия шешімімен ол теріс себеппен ішкі істер органдарынан шығарылды. Сонымен қатар өзге де жауапты лауазымды тұлғаларға қатысты қызметтік тексеріс жүргізілуде», — делінген хабарламада.

    Ведомство өз қатарын адал емес қызметкерлерден тазарту және қызметтік тәртіпті нығайту шаралары жүйелі түрде жүргізіліп жатқанын атап өтті.

    Бұған дейін еліміздің Батыс Қазақстан облысында Сырым аудандық полиция бөлімінің бастығы мен көші-қон қызметкері ұсталған болатын. КНБ бұл факті бойынша да сотқа дейінгі тергеу басталғанын растады.

  • Қонаев тұрғындары абаттандыру жұмыстарына оң бағасын берді

    Қонаев тұрғындары абаттандыру жұмыстарына оң бағасын берді

    Ол бұрындары шаң-тозаңнан арылмаған аула қазірде жаңа келбетке енгенін айтып, абаттандыру жұмыстарына оң бағасын берді.

    «Бұл алаң салынбай тұрғанда балаларды ойнауға үйдің артындағы аулаға жіберетінбіз. Әрдайым сақ болып, олардың қауіпсіздігіне алаңдап отыратынбыз. Биыл мұнда воркаут және балалар алаңы тұрғызылып, қуанып қалдық. Өте сапалы жасалған. Жабдықтары да заманауи. Ойнауға, кешкі уақытта демалып отыруға өте ыңғайлы», — деді ол.

    Қонаевта дәл осындай тағы да 14 аумақ абаттандырылуда. Бұл жоба «Халық қатысатын бюджет» бағдарламасы аясында жүзеге асып жатыр. Тек жастар емес, аулалардың жаңартылып жатқанына қарттар да дән риза. Соның бірі – 3-шағынауданның тұрғыны Ахметжан ата.

    «Мұнда балалар доп теуіп, қарттар денешынықтырумен айналыса алады. Жасым 68-ге келсе де, спортқа жаным құмар. Енді бос уақытымызды тиімді пайдаланатын болдық. Әйелім екеумізге ұнады», — деді тұрғын.

    Айта кетейік, былтыр осы бағдарлама шеңберінде 10 аумақ абаттандырылған болатын.

  • Диабет әлеуметтік маңызы бар аурулар тізімінен шығарылды: Денсаулық сақтау министрлігі түсіндірді

    Диабет әлеуметтік маңызы бар аурулар тізімінен шығарылды: Денсаулық сақтау министрлігі түсіндірді

    Қазақстанның Денсаулық сақтау министрлігі әлеуметтік маңызы бар аурулар тізімін жаңартты. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап тізімнен қант диабеті, ДЦП, ревматизм және дәнекер ұлпа жүйелік зақымданулары (мысалы, жүйелік қызыл жегі, склеродермия, дерматомиозит және Шегрен синдромы) шығарылды.

    Сонымен қатар тізімге инсульттің бірінші жылы және эпилепсия қосылды. Министрлік пациенттердің созылмалы аурулары бойынша медициналық көмектен айырылмайтынын атап өтті, диагноз әлеуметтік маңызы бар аурулар немесе ОСМС пакеті бойынша болса да.

    Министрлік шешімнің логикасын сақтандыру моделіне көшумен байланыстырады. Екінші типті диабет өмір салтына байланысты бақыланатын ауру болып саналады. Пациенттердің басым бөлігі (94%) сақтандырылған, сондықтан медициналық көмек көрсетуде қауіп минималды. Сақтандырылмаған азаматтар үшін шектеулі көмек алу немесе жеңілдікті мәртебе рәсімдеу мүмкіндігі сақталады.

    Ведомство инсульт пен эпилепсияны тізімге қосу мүгедектік қаупі жоғары және тұрақты бақылау мен қалпына келтіруді қажет ететін аурулармен байланысты екенін түсіндірді. Бұл аурулар маңызды әлеуметтік маңызы бар, себебі науқастарға ең сезімтал кезеңде кешенді медициналық бақылау қажет.

    Осылайша, әлеуметтік маңызы бар аурулар тізімінің қысқаруы медициналық көмектің көлемін азайтпайды, керісінше ресурстарды тиімді бөлуге және ең осал пациенттерге кепілдіктерді күшейтуге мүмкіндік береді.

  • Денсаулық сақтау министрлігі 2 900 дәрінің бағасын қайта қарады

    Денсаулық сақтау министрлігі 2 900 дәрінің бағасын қайта қарады

    Қазақстанның Денсаулық сақтау министрлігі ТМККК мен МӘМС шеңберінде дәрі-дәрмек бағаларын реттеу тетігін жаңартты, деп хабарлайды Sona.kz Денсаулық сақтау министрлігіне сілтеме жасап.

    Маркетинг және тасымалдау шығындары алынып тасталды
    Генериктердің бағасы түпнұсқадан 30% төмендетілді
    Барлығы 2 900 препараттың бағасы қайта қаралды

    Нәтижесінде 70,5 млрд теңге үнемделіп, бұл қаржы қосымша дәрі-дәрмек сатып алуға жұмсалмақ.
    Бөлшек саудада кең қолданылатын дәрілердің бағасы орта есеппен 11% төмендеді.

  • Абай облысының әкімі Берік Уәли «Алиби ісінің» фигурантымен түскен фотосуретке түсініктеме берді

    Абай облысының әкімі Берік Уәли «Алиби ісінің» фигурантымен түскен фотосуретке түсініктеме берді

    Абай облысының әкімі Берік Уәли БАҚ пен әлеуметтік желілерде жарияланған Арман Абильтаев суретіне түсініктеме берді. Абильтаев 2015 жылы «Алиби ісі» бойынша сотталған. Бұл туралы хабарлайды Sona.kz Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап.

    Брифингте Берік Уәли фото мен Абильтаевтың өткенінен тек БАҚ жариялағаннан кейін ғана хабардар болғанын айтты. Оның сөзінше, кездесу құрылысшылармен ресми жұмыс аясында өткен, және ол фигуранттың өткен тарихы туралы білмеген. Фото кездесу кезінде жасалған және кейін Абильтаев өзі жариялаған.

    фото: желіден

    «Біз әркіммен бөлек фотоға түстік. Оның ісі туралы мен білмедім, бұл ақпаратты сіздерден, журналистерден ғана білдім. Сондықтан мұнда ешқандай сенсация жоқ», — деді Уәли.

    Контекст: Алиби Жумагуловты ұру оқиғасы 2015 жылы Астанада орын алған. Іс бойынша бірнеше адам сотталған, соның ішінде Арман Абильтаев та бар.

  • Алматыда көлік тіркеудің заңсыз сызбасына қатысы бар тұлғалар сотталды

    Алматыда көлік тіркеудің заңсыз сызбасына қатысы бар тұлғалар сотталды

    Алматы қаласы бойынша Қаржы мониторингі агенттігі департаменті көлік құралдарын заңсыз тіркеу фактісі бойынша тергеуді аяқтады, деп хабарлайды Sona.kz АФМ РК-ға сілтеме жасап.

    Тергеу мәліметінше, үш жыл бойы адамдар тобы СпецЦОН қызметкерлерінің көмегімен көліктерді алғашқы тіркеу алымдарын төлемей-ақ, жалған тіркеуден өткізген. Бұл мақсатта жалған тұлғалар мен құжаттар пайдаланылған.

    Нәтижесінде 132 автокөлік заңсыз тіркеліп, мемлекетке 1,2 млрд теңгеден астам залал келген. Тергеу барысында 273 млн теңге ерікті түрде өтелді.

    Сот үкімімен үш кінәліге 3 жылдан 4 жыл 6 айға дейін бас бостандығынан айыру жазасы берілді. Сондай-ақ 7 автокөлік тәркіленді.

    Үкім заңды күшіне енді.

  • Талғарда Хасан Қасымбаевқа үкім шығарылды

    Талғарда Хасан Қасымбаевқа үкім шығарылды

    Алматы облысының Талғар аудандық соты Хасан Қасымбаевқа қатысты қылмыстық іс бойынша үкім шығарды, деп хабарлайды Sona.kz Tengrinews.kz сайтына сілтеме жасап.
    Сот Қасымбаевты адам ұрлау, денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру және қорқытып алу баптары бойынша кінәлі деп танып, оны 12 жылға бас бостандығынан айыру жазасына кесті. Жазасын орташа қауіпсіздік мекемесінде өтейді.
    Бұл іс бойынша тағы бес адам сотталды. Оларға 8 жылдан 22 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды:
    •Р. А. – 20 жыл,
    •С. А. – 8,5 жыл,
    •М. К. – 12 жыл,
    •Д. А. – 8 жыл,
    •Н. С. – 22 жыл.
    Соңғы сөзінде Қасымбаев өз кінәсін мойындамай, істің қолдан жасалғанын айтып, ақтауды сұрады. Алайда сот бұл уәждерді негізсіз деп тапты.
    ? Айыптың мәні
    Тергеу материалдарына сәйкес, 2021 жылы жазда Талғар қаласында бір топ адам ММА спортшысы Арман Алимовқа шабуыл жасаған. Оны ұрып-соғып, қала сыртына алып кеткен. Мұның себебі — Алимовтың «Қасымбаев мен үшін бедел емес» деген сөзі болған.
    Сондай-ақ Қасымбаевқа Талғардағы кәсіпкер Арипжан Тәжіевтен 1 миллион теңге талап етіп, оны соққыға жықты деген айып тағылған.
    ? Контекст
    Бұған дейін БАҚ Қасымбаевты бейресми “Хуторлықтар” тобының жетекшісі деп атаған. Алайда ІІМ мен прокуратура мұндай ұйымдасқан топтың бар екенін ресми түрде жоққа шығарды.
    ІІМ бірінші орынбасары Бауыржан Аленов 2024 жылы қазанда: «Бізде “Хуторлықтар” деген ОПГ есепте жоқ», – деп мәлімдеген.
    Қасымбаев ісі бойынша тергеу 2025 жылғы 28 наурызда аяқталды. Үкім заңды күшіне апелляциялық тәртіпте қаралған соң енеді.