Sona.kz

Рубрика: Қазақстан жаңалықтары

  • Қазақстанда 20:00 кейін алкоголь сату тыйылуы мүмкін

    Қазақстанда 20:00 кейін алкоголь сату тыйылуы мүмкін

    Қазақстан Халықтық партиясының депутаттары Үкіметке алкоголь өнімдерін сатуға бақылауды күшейту туралы ұсыныс жасаған. Ішкі істер министрлігінің деректері бойынша, көптеген ауыр қылмыстар алкоголь ішкен күйде жасалады, оның ішінде кәмелетке толмағандар қатысқан жағдайлар да бар, деп хабарлайды Sona.kz Syrdaria.kz-ке сілтеме жасап.
    Партия алкоголь тым қолжетімді деп санайды. Ұсыныстар арасында  балалар мен білім беру мекемелерінің жанында алкоголь сатуға тыйым салу, сауда нүктелерінің санын қысқарту, алкогольге міндетті цифрлық таңбалау енгізу.
    Сонымен қатар депутаттар:
    •дүкендерде 20:00 кейін алкоголь сатуға тыйым салуды;
    •кафе мен мейрамханаларда 22:00 кейін сатуға тыйым салуды;
    •онлайн сатуын толық тыйым салуды ұсынады.
    Сонымен бірге балалар мен жастар арасында алкоголизмнің алдын алу бағдарламасын әзірлеу қарастырылып отыр.
  • Қазақстанда жерлеу және зиратқа күтім жасау ережелері жаңартылды

    Қазақстанда жерлеу және зиратқа күтім жасау ережелері жаңартылды

    Ұлттық экономика министрлігінің өкілі жаңа «Жерлеу және зиратқа күтім жасау типтік ережелерін» бекітті. Жаңартылған ережелер жерлеудің, зираттар мен колумбарийлердің біртұтас тәртібін, сондай-ақ кремация және күлді жерлеу рәсімдерін анықтайды, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.

    Құжатқа сәйкес, жергілікті атқарушы органдар жерлеу тәртібін аймақ ерекшеліктері, құрылыс жағдайлары, сондай-ақ діни және тарихи-мәдени объектілерді ескере отырып әзірлейді. Әрбір қайтыс болған тұрғынға немесе үйсіз адамға кемінде алты шаршы метр жер бөлу қарастырылған. Жерлеу өлім туралы куәлік, медициналық анықтама немесе электрондық үкімет порталы арқылы алынған хабарлама негізінде жүргізіледі.

    Ережелер кремация және күлді жерлеу тәртібін колумбарийлерде немесе зираттарда жүргізуге жол береді. Колумбарийлер ашық немесе жабық болуы мүмкін, урналарда қайтыс болған адамның деректері мен кремацияның тіркеу нөмірі көрсетіледі. Останкелерді қайта жерлеу тек ерекше жағдайларда ғана, мысалы, зират жойылғанда немесе прахты тасымалдау кезінде, санитарлық талаптарды қатаң сақтай отырып жүзеге асырылады.

    Ережелердің орындалуына бақылау Ұлттық экономика министрлігінің жауапкершілігінде.

  • ҚМА Қамза Қайсар Бақытжанұлын халықаралық іздеуге жариялады

    ҚМА Қамза Қайсар Бақытжанұлын халықаралық іздеуге жариялады

    Қазақстан Республикасының Қаржылық мониторинг агенттігі (ҚМА) 1995 жылғы 18 қыркүйекте туған, ҚР азаматы Қамза Қайсар Бақытжанұлын халықаралық іздеуге жариялады, деп хабарлайды Sona.kz afm.kz-ке сілтеме жасап.

    Сот санкциясымен оған қатысты қамауда ұстау түріндегі бұлтартпау шарасы таңдалған.

    Ол заңсыз ойын бизнесіне жәрдемдесті деген күдікке ілінген.

    ҚМА мәліметінше, сотқа дейінгі тергеп-тексеру барысында Қамза Қ.Б.-ның шамамен бес жыл бойы Instagram әлеуметтік желісінде qais_arr атауымен (2,4 млн-нан астам жазылушы) белсенді блогерлік қызмет жүргізгені, сондай-ақ Telegram желісіндегі «Қора энтертейнмэнт» атты жабық арнаны (368 мыңға жуық жазылушы) басқарғаны анықталған.

    Күдікті жеке әлеуметтік желідегі аккаунттары арқылы Қазақстан азаматтарын Pinco онлайн-казиносына тіркелуге және құмар ойындарға қатысуға шақыратын бейнематериалдар мен жарияланымдарды жүйелі түрде орналастырып отырған. Материалдарда тікелей сілтемелер, графикалық элементтер және пайдаланушыларға бонус беретін жеке промокод көрсетілген.

    Аталған әрекеттер онлайн-игорлық платформаны жарнамалауға және азаматтарды құмар ойындарға тартуға бағытталған. Бұл күдіктіге сыйақылар, бонустар және ойын платформасынан пайыздық аударымдар түрінде заңсыз табыс алуға мүмкіндік берген.

    Қылмыстық табыстарды жасыру мақсатында интернет-казино ұйымдастырушыларынан қаражат түскен криптоәмиян пайдаланылған.

    Сот санкциясымен 182 736,741 USDT көлеміндегі криптоактивтерге тыйым салынды.

    ҚМА Қамза Қайсар Бақытжанұлының жүрген жері туралы қандай да бір ақпарат белгілі болған жағдайда, уәкілетті органдарға хабарлауды сұрайды.

  • КТК-дағы танкерлерге ұшқышсыз аппараттардан шабуыл жасалды: жарылыс болды, өрт шықпады

    КТК-дағы танкерлерге ұшқышсыз аппараттардан шабуыл жасалды: жарылыс болды, өрт шықпады

    Қазақстаннан мұнай тиеуге бағытталған төрт танкер КТК терминалына бара жатқан кезде БПЛА шабуылына ұшырады. Олардың қатарында Matilda мен Delta Harmony, сондай-ақ Freud және Delta Supreme бар, деп хабарлайды Sona.kz PRO КАДРЫ KZ-ке сілтеме жасап.

    КМГ мәліметінше, 13 қаңтарда «Казмортрансфлот» компаниясына тиесілі Matilda танкері жарылысқа ұшырады. Экипаж зардап шекпеді, өрт шыққан жоқ, кеме теңізде жүруге жарамды. Жүк тиеу 18 қаңтарға жоспарланған. Қазіргі уақытта залалды бағалау жүргізіліп жатыр.

    Энергетика министрлігі ВПУ-1 арқылы тиеу технологиялық процесі штаттық режимде өтетінін хабарлады.

  • Қазақстанда ауызсуға 100% қолжетімділік жарияланды, бірақ Үкімет басшысы мәселелер барын ескертті

    Қазақстанда ауызсуға 100% қолжетімділік жарияланды, бірақ Үкімет басшысы мәселелер барын ескертті

    Қазақстанда халықты ауызсумен қамту деңгейі 100 пайызға жеткені мәлімделді. Бұл туралы сумен жабдықтау және су бұру мәселелері бойынша өткен кеңесте өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нагаспаев айтты, деп хабарлайды Sona.kz Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап.
    Министрдің айтуынша, жергілікті атқарушы органдардың мәліметіне сәйкес, Мемлекет басшысының тапсырмасы толық көлемде орындалған.
    «Бүгінде еліміздегі 90 қала мен 6 087 ауылдық елді мекен, жалпы саны 7,5 миллион адам 100 пайыз ауызсумен қамтылды», — деді ол.
    Өңірлерден түскен шағымдар
    Алайда Премьер-министр Олжас Бектенов ресми мәліметке қарамастан, тұрғындардан шағымдар әлі де көптеп түсіп жатқанын айтты.
    Оның сөзінше, азаматтар:
    •ауызсудың сапасына;
    •судың жиі өшуіне;
    •желілердің тозуына;
    •жөндеу жұмыстарының кешігуіне шағымдануда.
    Жуырда Орал мен Теміртау қалаларының тұрғындарынан су сапасына қатысты шағымдар тіркелгені де атап өтілді.
    Үкімет дерегіне сәйкес, өткен жылы су мәселесіне байланысты мемлекеттік органдарға шамамен 70 мың өтініш түскен.
    Акиматтар мен мердігерлерге талап күшейтіледі
    Премьер-министр бұл жағдай өңірлердегі акиматтардың мердігер ұйымдармен жұмысын жеткілікті деңгейде ұйымдастырмай отырғанын көрсететінін айтты.
    Оның пікірінше, жаңа су желілерін күтіп-ұстау, пайдалану және су сапасына қойылатын талаптар толық сақталмай отыр.
    Олжас Бектенов акиматтарға:
    •әрбір шағымды жеке қарауды;
    •адал емес ұйымдарға қатаң шара қолдануды;
    •су инфрақұрылымына бақылауды күшейтуді тапсырды.
    Су тапшылығы қаупі
    Сонымен қатар Үкімет басшысы 2026 жылғы вегетациялық кезеңде су тапшылығы туындау қаупін атап өтті. Болжам бойынша, тапшылық көлемі 1 миллиард текше метрге дейін жетуі мүмкін.
    Осыған байланысты:
    •су үнемдеу технологияларын жедел енгізу;
    •ауыл шаруашылығында суды тиімді пайдалану;
    •су саласын цифрландыру жұмыстарын күшейту тапсырылды.
    Контекст
    Бұған дейін Олжас Бектенов 2025 жылдың соңына дейін халықты сапалы ауызсумен 100 пайыз қамту мемлекеттің ең маңызды әлеуметтік міндеттерінің бірі екенін мәлімдеген болатын.
  • Сумен жабдықтау жүйелерін цифрландыру: 2028 жылға дейін Қазақстанда 3,6 млн «ақылды» есептегіш орнатылады

    Сумен жабдықтау жүйелерін цифрландыру: 2028 жылға дейін Қазақстанда 3,6 млн «ақылды» есептегіш орнатылады

    Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Қуандық Кажкенов Үкімет отырысында сумен жабдықтау және су төгетін жүйелерді цифрландыру коммуналдық инфрақұрылымды модернизациялаудың негізгі бөлігі екенін хабарлады. Бұл тұрақты пайдалану, жүйелі басқару, бақылау және шығындарды азайтуға мүмкіндік береді, Sona.kz

    Жұмыс аясында АСУ ТП және телеметрия технологиясы бар есептегіштерге арналған стандарттар әзірленуде, олар деректерді байланыс арналары арқылы автоматты түрде жинауға мүмкіндік береді.

    📌 «Ақылды» есептегіштерді енгізу жоспары:
    — 2026–2028 жылдары 3,6 млн астам су есептегіші орнатылады, бұл суды үнемдеуді оңтайландырып, жабдықтың қызмет ету мерзімін ұзартады.
    — Астана, Шымкент, Орал, Экибастұз және Шахтинск қалаларындағы сумен жабдықтау қызметтері бағаланды. Нәтижесінде процестерді оңтайландыру бойынша ұсыныстар әзірленді, цифрлық шешімдер біртіндеп енгізіледі.
    — Акиматтар мен табиғи монополия субъектілерімен сумен жабдықтау жүйелерін цифрландыруға арналған өтінімдер дайындалуда.

    Сонымен қатар, 2025 жылғы 8 қыркүйектегі Мемлекет Басшысының Жолдауына сәйкес халықаралық тәжірибе тарту жоспарлануда: Veolia, Suez және Aqualia компанияларымен меморандумдар жасалды. Жұмыс мемлекеттік бақылауды сақтай отырып, басқарушылық шешімдер мен озық тәжірибелерді енгізуге бағытталған.

    Қазіргі уақытта елдің су инфрақұрылымын басқарудағы тәжірибені кеңейту үшін бірнеше азиялық компаниямен келіссөздер жүргізілуде.

  • Мемлекет басшысының тапсырмаларын іске асыру: елдегі барлық елді мекендер 100% таза ауыз сумен қамтамасыз етілді

    Мемлекет басшысының тапсырмаларын іске асыру: елдегі барлық елді мекендер 100% таза ауыз сумен қамтамасыз етілді

    Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Қуанды Қажкенов елді мекендердің су және су бұру жүйелері мәселелері бойынша Үкімет отырысында Мемлекет басшысының халықты таза ауыз сумен қамтамасыз ету тапсырмасының толық орындалды деп хабарлайды Sona.kz ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігіне сілтеме жасап.
    Оның айтуынша, тапсырманы орындау кезеңінде республикалық бюджеттен 1,6 мыңнан астам жобаны жүзеге асыруға шамамен 835 млрд теңге бөлінген, оның ішінде 132 млрд теңге — арнайы мемлекеттік қордан қайтарылған активтер есебінен.
    Нәтиже:
    •34 қала және 756 ауылдық елді мекен орталықтандырылған су жүйесімен қамтылған;
    •жергілікті бюджет қаражаты есебінен 699 ауылда кешенді блок-модульдер орнатылған.
    Салыстыру үшін, 2021 жылы ауыл халқының 90%-ы және қалалық халқының 97,5%-ы ғана су қызметтеріне қол жеткізген.
    Вице-министр атап өткендей, бүгінгі таңда Мемлекет басшысының тапсырмасының мақсатты көрсеткіші орындалып, 90 қала мен 6 087 ауылдық елді мекендегі 7,5 млн адам толық қамтылған.
     Судың сапасы мен желілерді жаңарту:
    •9,5 мың км-ден астам желі қайта жаңартылып, кеңейтілген:
    •қалаларда  1,8 мың км
    •ауылдық жерлерде  7,7 мың км
    •желілердің тозу деңгейі 38%-ға төмендеген.
     2026 жылы жалпы трансферттер аясында 128 млрд теңге қарастырылған:
    •78 млрд теңге  су жабдықтау жүйесіне
    •50 млрд теңге  су бұру жүйесіне
    Сонымен қатар, модернизация жұмыстары Энергетика және коммуналдық секторларды жаңғырту ұлттық жобасы аясында заем қаражаттары есебінен жүзеге асырылатын болады.
  • 2026 жылдан бастап Қазақстанда зейнетақы төлемдеріне салық алынбайды: нақты өзгерістер

    2026 жылдан бастап Қазақстанда зейнетақы төлемдеріне салық алынбайды: нақты өзгерістер

    2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда жаңа Салық кодексінің нормалары күшіне енді, ол бойынша зейнетақы төлемдері толықтай жеке табыс салығынан (ЖТС/ИПН) босатылды. Бұл ретте тек ай сайынғы зейнетақылар ғана емес, ЕНПФ-дан берілетін біржолғы зейнетақы төлемдері (ЕЖЗ) де салыққа тартылмайды.

    Салықтан босатылған төлемдер
    Енді ЖТС мынандай төлемдерден алынбайды:
    — жасқа байланысты ай сайынғы зейнетақы төлемдері;
    — тұрғын үй сатып алуға арналған біржолғы төлемдер;
    — медициналық қызметтерге арналған ЕЖЗ;
    — Қазақстан азаматтарына берілетін ЕНПФ төлемдерінің басқа түрлері.

    Құқықтық ерекшелік
    Нерезиденттерге салық әлі де салынады  олардың зейнетақы төлемдері ЖТС-қа жатады.

    Бұрын қалай болды
    2026 жылға дейін барлық зейнетақы төлемдері салық салынатын табыс болып есептелді. ЕНПФ төлемдерін алғанда ЖТС 10% мөлшерінде ұсталып отырды.

    ЕЖЗ пайдалану кезінде азаматтар таңдай ала еді:
    — салықты төлем алған сәтте бірден төлеу;
    — немесе кейінге қалдыру — зейнетке шыққаннан кейінгі кесте бойынша ұсталу.

    Бұрын есептелген салықтармен не болады
    Жаңа нормалар күшіне енгеннен кейін:
    — барлық кейінге қалдырылған ЖТС міндеттемелері жойылады;
    — егер салық бұрын бюджетке аударылған болса, қайтарым қарастырылмайды.

    Әлеуметтік қорғалатын топтарға жеңілдіктер
    Әлеуметтік қорғалатын топтарға арналған арнайы жеңілдіктер қарастырылған. Олар 882 МРП мөлшерінде салық шегерімін қолдана алады.

    Осы топқа кіреді:
    — I, II, III топ мүгедектері;
    — мүгедек балалардың ата-аналары мен қамқоршылары;
    — асырап алған немесе жетім балаларды тәрбиелеп отырған ата-аналар;
    — соғыс ардагерлері және басқа санаттар.

    Егер осы топтағы азаматтар бұрын ЕЖЗ алған кезде ЖТС төлеген болса, олар үш жыл ішінде ЕНПФ-ға арыз және құжаттармен жүгініп, салықты қайта есептеу мен қайтару мүмкіндігіне ие.

    Ерікті зейнетақы жарналары
    2026 жылдан бастап азаматтар өз еркімен төлейтін ерікті зейнетақы жарналарынан салық шегерілуі тоқтады.

    Алайда маңызды норма сақталды:
    — жұмыс беруші қызметкер үшін төлейтін ерікті зейнетақы жарналары жеке табыс болып есептелмейді және ЖТС салығы алынбайды;
    — жұмыс беруші үшін бұл жарналар корпоративтік табыс салығын есептегенде шегеріледі.

    Жаңа ережелердің мақсаты
    Салықтық жүктемені азайту және азаматтарға зейнетақы жинақтарын тиімді әрі қолжетімді ету.

  • Қазақстанда онлайн-саудаға жаңа ережелер енгізіледі

    Қазақстанда онлайн-саудаға жаңа ережелер енгізіледі

    Еуразиялық экономикалық комиссия кеңесі шетелдік маркетплейстерден жеке тұлғалар арқылы жасалатын тауарларды әкелуге арналған жаңа ережелерді бекітті, деп хабарлайды Tengrinews.kz.
    Бұл өзгерістер ЕАЭО құрамына кірмейтін елдерден, мысалы Қытай, АҚШ немесе Еуропа елдерінен жасалатын интернет-сатып алуларға қатысты.
    Бажсыз әкелудің лимиті
    Жаңа ережеге сәйкес, бажсыз лимит 200 еуро болып бекітілді. Яғни, 200 еуроға дейінгі тапсырыстарды әлі де бажсыз және салықсыз алуға болады.
    Егер тапсырыс 200 еуроны асып кетсе, сатып алушы:
    •баж салығын — барлық сатып алу сомасының 5%-ы;
    •ҚҚС қолданыстағы ставка бойынша төлеуі тиіс.
    Сондай-ақ, баж мөлшері 1 еуродан кем болмауы керек. Кейбір тауарлар үшін, мысалы, автокөліктер, арнайы баж ставкалары қарастырылған.
    Қарапайым рәсімдеуге жатпайтын тауарлар
    Электрондық сауда арқылы жеңілдетілген декларацияға жатпайтын тауарлар тізімі:
    •жеке пайдалану үшін емес, мысалы, солярий, іштен жанатын қозғалтқыштар, медициналық жиһаз, ойын автоматтары;
    •рұқсат қағазын қажет ететін тауарлар: қару-жарақ, оқ-дәрі, жануар сүйектері, қауіпті қалдықтар;
    •алкоголь, темекі өнімдері, қолма-қол ақша, әуе және су көліктері, кейбір автокөліктер мен шассилары.
    Баждарды есептеу қалай өзгереді
    Ең басты өзгеріс  айқымды саудаға қатысты. Бұрын лимиттен асқан сомадағы баж тек асып кеткен сомаға есептелсе, енді баж барлық сатып алу сомасына салынады.
    Мысалы, 210 немесе 300 еуро тапсырыс бұрынғыдан қымбатырақ болады, лимиттен аз ғана асып кеткен болса да. Бұрынғы салмақ лимиті енді қолданылмайды, тек сатып алу сомасы есепке алынады.
    Тапсырыстарды рәсімдеумен жеткізу қызметтері мен электрондық сауда операторлары айналысады, сатып алушылар емес.
    Неліктен жаңа ережелер енгізілді
    Бұрын шетелден интернет сатып алулар жеке пайдалану тауарлары ретінде рәсімделетін, бұл кейбіреулерге тауарларды партиямен сата отырып, салық төлемей әкелуге мүмкіндік беретін.
    Нәтижесінде мемлекет кірістерін жоғалтты, жергілікті сатушылар шетелдік маркетплейстермен салыстырғанда ұтылған жағдайда қалды.
    Жаңа ережелер электрондық сауда тауарлары үшін бөлек категория енгізеді: лимит бар, лимиттен асса баж және ҚҚС төленеді.
    Қарапайым сатып алушылар үшін арзанырақ тапсырыстар әлі де бажсыз болады.
    Жаңа тәртіп 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі.
  • Муфтият дипфейктерді алдаудың бір түрі деп атады

    Муфтият дипфейктерді алдаудың бір түрі деп атады

    Дипфейк технологиясын қолдану арқылы жалған ақпарат тарату және адамдарды адастыру ислам нормаларына қайшы, деп хабарлайды Sona.kz ҚМДБ-на сілтеме жасап.

    Муфтияттың түсіндіруінше, адамға өзі айтпаған сөздерді немесе жасамаған әрекеттерді телу.  Алдаудың бір түрі және шариғатта тыйым салынған.

    «Дипфейк технологиясын пайдаланып жалған ақпарат тарату, адамның айтпаған сөзін айтқызу немесе жасамаған ісін жасады деп көрсету  шариғат бойынша рұқсат етілмейді», — делінген ресми мәлімдемеде.

    ҚМДБ ислам дінінің ғылым мен технологияның дамуына қарсы емес екенін атап өтті. Алайда кез келген жаңашылдық қоғам игілігіне, әділет пен адамгершілікке қызмет етуі тиіс. Егер технология зиян келтіру үшін қолданылса, ол рұқсат етілмейді.

    Муфтият мәліметінше, дипфейк арқылы шындыққа жанаспайтын көрініс жасап, қоғамды адастыруға болады. Мұндай әрекеттер өтірік пен алдау ретінде бағаланады және исламда қатаң түрде айыпталады. Бұл қоғамда алауыздық туғызып, тыныштық пен бірлікке нұқсан келтіруі мүмкін.

    Түсіндіруде Пайғамбар хадистері де келтірілген: «Бізді алдаған адам бізден емес», сондай-ақ «Өзіңе де, өзгеге де зиян келтіруге болмайды».

    ҚМДБ дипфейктердің көбіне адамды қорқыту, беделін түсіру немесе зиян келтіру мақсатында қолданылатынын атап өтті. Ал исламда адамның қауіпсіздігі, абыройы мен ар-намысы ең жоғары құндылықтардың бірі саналады. Адамдарды қорқытуға бағытталған әзіл-қалжыңдардың өзі де құпталмайды.

    Қорытындысында муфтият дипфейк технологиясын пайдаланып жалған ақпарат тарату, адамдарға ойдан шығарылған сөздер мен әрекеттерді телу және қоғамды адастыру шариғат тұрғысынан тыйым салынғанын мәлімдеді.