Ұлттық қауіпсіздік комитеті көліктік бақылау жүйесінде қызмет ететін екі лауазымды тұлғаны сыбайлас жемқорлық жасады деген күдікпен ұстад. Олардың бірі — Көлік министрлігі Автомобиль көлігі және көліктік бақылау комитеті төрағасының орынбасары, екіншісі — Ақмола облысындағы аумақтық инспекция басшысының орынбасары.
Тергеу нұсқасы бойынша, шенеуніктер кәсіпкерлерден ақша алып, рұқсат етілген салмақ мөлшерінен асқан жүк көліктерінің кедергісіз өтуіне жағдай жасаған болуы мүмкін.
Кәсіпкерлерден алынған қаражаттың болжамды жалпы көлемі 40 миллион теңгеден асады.
Жүк көліктерінің салмақ параметрлерін бақылау Көлік министрлігінің тиісті комитетінің құзыретіне кіреді. Көлік құралының рұқсат етілген жалпы салмағы мен оське түсетін жүктемеден асқаны үшін заңнамада әкімшілік жауапкершілік қарастырылған.
Тергеу күдіктілер қызметтік мүмкіндіктерін пайдаланып, жекелеген тасымалдаушылардың белгіленген бақылау шараларынан жалтаруына көмектескен болуы мүмкін деп есептейді.
Екі күдікті де қамауға алынды.
Сотқа дейінгі тергеу жалғасып жатыр. Күдіктілердің әрекетіне түпкілікті құқықтық бағаны сот береді.
Сегіз айда 870 мыңға жуық ықтимал заң бұзушылық тіркелген
Шенеуніктердің ұсталуы «ҚазАвтоЖол» жариялаған жүк көліктерінің артық салмақпен жүруіне қатысты жаңа деректермен тұспа-тұс келіп отыр.
Ұлттық жол операторының мәліметінше, 2026 жылдың сегіз айында автоматтандырылған өлшеу станциялары көлік құралдарының рұқсат етілген салмағын асыруға қатысты 870 мыңға жуық ықтимал заң бұзушылықты тіркеген.
Соның шамамен 139 мыңы салмағы 50 тоннадан асатын көліктерге тиесілі. 12 мыңға жуық жағдайда көліктің салмағы 100 тоннадан асқан. Тағы мыңға жуық дерек салмағы 200 тоннадан жоғары көліктерге қатысты тіркелген.
Салыстыру үшін айтсақ, қолданыстағы нормалар бойынша алты және одан да көп осі бар автокөліктердің рұқсат етілген ең жоғары жалпы салмағы 44 тоннаға дейін белгіленген. Заң бұзушылықтың сипаты мен кәсіпкерлік субъектісінің санатына қарай салмақ параметрлерін асыру үшін салынатын айыппұл 40-тан 1000 АЕК-ке дейін жетуі мүмкін.
«ҚазАвтоЖол» жүйелі түрде шамадан тыс жүк тиеу жол жабынының тез бұзылуына әкелетінін ескертеді. Соның салдарынан жолда ойықтар мен деформациялар пайда болып, жөндеу аралығы қысқарады, ал трассаларды қалпына келтіруге қосымша қаражат жұмсалады.
Сонымен бірге кейбір тасымалдаушылар автоматты бақылауды айналып өтуге тырысады. Мұндай жағдайлар, соның ішінде Талдықорған — Өскемен тасжолында тіркелген.
9 қыркүйекте Үлкен Алматы айналма автомобиль жолында полиция мен көліктік бақылау қызметкерлері салмақ өлшейтін датчиктерді айналып өтетін немесе көлік нөмірін жасыруға әрекеттенетін жүргізушілерге қарсы арнайы рейд өткізді. БАКАД өкілдері төленбей қалуы мүмкін айыппұлдардың жалпы сомасын 1,5 млрд теңгеден астам деп бағалады.
Енді бұл мәселеге ықтимал сыбайлас жемқорлық факторы да қосылып отыр. Егер тергеу нұсқасы расталса, артық жүк тиеген көліктердің бір бөлігі бақылаудан тек техникалық тәсілдер арқылы ғана емес, көліктік бақылау жүйесі қызметкерлерінің көмегімен де өтіп кетуі мүмкін.
Бұл Қазақстан жолдарының сақталуына қатысты ауқымды мәселені алға шығарады. Мемлекет жыл сайын автомобиль жолдарын салуға және жөндеуге қомақты қаржы бөледі. Ал шамадан тыс жүк тиеген ауыр көліктер жолдың тозуын айтарлықтай жылдамдатады.
ҰҚК сотқа дейінгі тергеуді жалғастырып жатыр. Заңнамаға сәйкес, күдіктілердің кінәсі соттың заңды күшіне енген үкімімен дәлелденгенге дейін олар кінәсіз деп есептеледі.
