Sona.kz

Метка: Қазақстан

  • ҚР СІМ Қара теңіздегі Қазақстан мұнайын тасымалдайтын танкерлерге жасалған шабуылдарға алаңдаушылық білдірді

    ҚР СІМ Қара теңіздегі Қазақстан мұнайын тасымалдайтын танкерлерге жасалған шабуылдарға алаңдаушылық білдірді

    Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі 13 қаңтарда Каспий құбыр консорциумының (КТК) теңіз терминалына бағытталған үш танкерге дрондармен жасалған шабуылдарға байланысты алаңдаушылық білдірді, деп хабарлады ҚР СІМ ресми өкілі Ерлан Жетыбаев, деп хабарлайды Sona.kz KazTag.kz-ке сілтеме жасап.

    Оның айтуынша, жағдайға байланысты бірнеше Еуропа елдерінің елшілерімен, сондай-ақ АҚШ және басқа да шетелдік серіктестермен жүргізілген жедел кездесулер барысында көмірсутектерді тасымалдаудың, оның ішінде теңіз жолдарындағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету шаралары халықаралық құқық нормаларына сәйкес қабылдануы қажеттігі атап өтілді.

    «Қазақстан Республикасы ешқандай қарулы қақтығыстың қатысушысы емес, жаһандық және еуропалық энергетикалық қауіпсіздікті нығайтуға үлес қосады және энергоносительдер жеткізілімін халықаралық нормаларға сәйкес қамтамасыз етеді. Шабуылға ұшыраған танкерлер барлық қажетті рұқсаттарға және сәйкестендіру құралдарымен жабдықталған», — деді Жетыбаев.

    Сондай-ақ ол халықаралық энергетикалық инфрақұрылымның қызметіне қауіп төндіретін жағдайлардың көбейіп отырғанын атап өтіп, серіктестерді болашақта осындай оқиғалардың алдын алу үшін тығыз ынтымақтастыққа шақырды.

    ҚР Энергетика министрлігінің мәліметінше, 13 қаңтардағы шабуыл екі танкерді зақымдаған, олардың бірі Қазақстан мұнын тасымалдауға арналған. Бір шабуыл жарылыспен аяқталған, экипаж мүшелері зардап шеккен жоқ. Қазіргі уақытта КТК арқылы мұнай тек бір қашықтағы причалдық құрылғы (ВПУ) арқылы жөнелтіліп отыр.

    Бұған дейін Қазақстан мұны КТК терминалында бірнеше ВПУ арқылы толық көлемде жөнелтетін, алайда 2025 жылдың желтоқсан айының соңында Ресейдегі КТК нысандарына жасалған шабуылдар сияқты бірқатар жағымсыз факторлар орын алған.

    Мәжіліс депутаты Айдос Сарым АҚШ Украинаға КТК терминалына жасалған шабуылдарға байланысты қысым көрсетуі тиіс деген пікір білдірді.

  • Қазақстанда 20:00 кейін алкоголь сату тыйылуы мүмкін

    Қазақстанда 20:00 кейін алкоголь сату тыйылуы мүмкін

    Қазақстан Халықтық партиясының депутаттары Үкіметке алкоголь өнімдерін сатуға бақылауды күшейту туралы ұсыныс жасаған. Ішкі істер министрлігінің деректері бойынша, көптеген ауыр қылмыстар алкоголь ішкен күйде жасалады, оның ішінде кәмелетке толмағандар қатысқан жағдайлар да бар, деп хабарлайды Sona.kz Syrdaria.kz-ке сілтеме жасап.
    Партия алкоголь тым қолжетімді деп санайды. Ұсыныстар арасында  балалар мен білім беру мекемелерінің жанында алкоголь сатуға тыйым салу, сауда нүктелерінің санын қысқарту, алкогольге міндетті цифрлық таңбалау енгізу.
    Сонымен қатар депутаттар:
    •дүкендерде 20:00 кейін алкоголь сатуға тыйым салуды;
    •кафе мен мейрамханаларда 22:00 кейін сатуға тыйым салуды;
    •онлайн сатуын толық тыйым салуды ұсынады.
    Сонымен бірге балалар мен жастар арасында алкоголизмнің алдын алу бағдарламасын әзірлеу қарастырылып отыр.
  • Қазақстанда жерлеу және зиратқа күтім жасау ережелері жаңартылды

    Қазақстанда жерлеу және зиратқа күтім жасау ережелері жаңартылды

    Ұлттық экономика министрлігінің өкілі жаңа «Жерлеу және зиратқа күтім жасау типтік ережелерін» бекітті. Жаңартылған ережелер жерлеудің, зираттар мен колумбарийлердің біртұтас тәртібін, сондай-ақ кремация және күлді жерлеу рәсімдерін анықтайды, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.

    Құжатқа сәйкес, жергілікті атқарушы органдар жерлеу тәртібін аймақ ерекшеліктері, құрылыс жағдайлары, сондай-ақ діни және тарихи-мәдени объектілерді ескере отырып әзірлейді. Әрбір қайтыс болған тұрғынға немесе үйсіз адамға кемінде алты шаршы метр жер бөлу қарастырылған. Жерлеу өлім туралы куәлік, медициналық анықтама немесе электрондық үкімет порталы арқылы алынған хабарлама негізінде жүргізіледі.

    Ережелер кремация және күлді жерлеу тәртібін колумбарийлерде немесе зираттарда жүргізуге жол береді. Колумбарийлер ашық немесе жабық болуы мүмкін, урналарда қайтыс болған адамның деректері мен кремацияның тіркеу нөмірі көрсетіледі. Останкелерді қайта жерлеу тек ерекше жағдайларда ғана, мысалы, зират жойылғанда немесе прахты тасымалдау кезінде, санитарлық талаптарды қатаң сақтай отырып жүзеге асырылады.

    Ережелердің орындалуына бақылау Ұлттық экономика министрлігінің жауапкершілігінде.

  • Қазақстанда ауызсуға 100% қолжетімділік жарияланды, бірақ Үкімет басшысы мәселелер барын ескертті

    Қазақстанда ауызсуға 100% қолжетімділік жарияланды, бірақ Үкімет басшысы мәселелер барын ескертті

    Қазақстанда халықты ауызсумен қамту деңгейі 100 пайызға жеткені мәлімделді. Бұл туралы сумен жабдықтау және су бұру мәселелері бойынша өткен кеңесте өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нагаспаев айтты, деп хабарлайды Sona.kz Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап.
    Министрдің айтуынша, жергілікті атқарушы органдардың мәліметіне сәйкес, Мемлекет басшысының тапсырмасы толық көлемде орындалған.
    «Бүгінде еліміздегі 90 қала мен 6 087 ауылдық елді мекен, жалпы саны 7,5 миллион адам 100 пайыз ауызсумен қамтылды», — деді ол.
    Өңірлерден түскен шағымдар
    Алайда Премьер-министр Олжас Бектенов ресми мәліметке қарамастан, тұрғындардан шағымдар әлі де көптеп түсіп жатқанын айтты.
    Оның сөзінше, азаматтар:
    •ауызсудың сапасына;
    •судың жиі өшуіне;
    •желілердің тозуына;
    •жөндеу жұмыстарының кешігуіне шағымдануда.
    Жуырда Орал мен Теміртау қалаларының тұрғындарынан су сапасына қатысты шағымдар тіркелгені де атап өтілді.
    Үкімет дерегіне сәйкес, өткен жылы су мәселесіне байланысты мемлекеттік органдарға шамамен 70 мың өтініш түскен.
    Акиматтар мен мердігерлерге талап күшейтіледі
    Премьер-министр бұл жағдай өңірлердегі акиматтардың мердігер ұйымдармен жұмысын жеткілікті деңгейде ұйымдастырмай отырғанын көрсететінін айтты.
    Оның пікірінше, жаңа су желілерін күтіп-ұстау, пайдалану және су сапасына қойылатын талаптар толық сақталмай отыр.
    Олжас Бектенов акиматтарға:
    •әрбір шағымды жеке қарауды;
    •адал емес ұйымдарға қатаң шара қолдануды;
    •су инфрақұрылымына бақылауды күшейтуді тапсырды.
    Су тапшылығы қаупі
    Сонымен қатар Үкімет басшысы 2026 жылғы вегетациялық кезеңде су тапшылығы туындау қаупін атап өтті. Болжам бойынша, тапшылық көлемі 1 миллиард текше метрге дейін жетуі мүмкін.
    Осыған байланысты:
    •су үнемдеу технологияларын жедел енгізу;
    •ауыл шаруашылығында суды тиімді пайдалану;
    •су саласын цифрландыру жұмыстарын күшейту тапсырылды.
    Контекст
    Бұған дейін Олжас Бектенов 2025 жылдың соңына дейін халықты сапалы ауызсумен 100 пайыз қамту мемлекеттің ең маңызды әлеуметтік міндеттерінің бірі екенін мәлімдеген болатын.
  • Сумен жабдықтау жүйелерін цифрландыру: 2028 жылға дейін Қазақстанда 3,6 млн «ақылды» есептегіш орнатылады

    Сумен жабдықтау жүйелерін цифрландыру: 2028 жылға дейін Қазақстанда 3,6 млн «ақылды» есептегіш орнатылады

    Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Қуандық Кажкенов Үкімет отырысында сумен жабдықтау және су төгетін жүйелерді цифрландыру коммуналдық инфрақұрылымды модернизациялаудың негізгі бөлігі екенін хабарлады. Бұл тұрақты пайдалану, жүйелі басқару, бақылау және шығындарды азайтуға мүмкіндік береді, Sona.kz

    Жұмыс аясында АСУ ТП және телеметрия технологиясы бар есептегіштерге арналған стандарттар әзірленуде, олар деректерді байланыс арналары арқылы автоматты түрде жинауға мүмкіндік береді.

    📌 «Ақылды» есептегіштерді енгізу жоспары:
    — 2026–2028 жылдары 3,6 млн астам су есептегіші орнатылады, бұл суды үнемдеуді оңтайландырып, жабдықтың қызмет ету мерзімін ұзартады.
    — Астана, Шымкент, Орал, Экибастұз және Шахтинск қалаларындағы сумен жабдықтау қызметтері бағаланды. Нәтижесінде процестерді оңтайландыру бойынша ұсыныстар әзірленді, цифрлық шешімдер біртіндеп енгізіледі.
    — Акиматтар мен табиғи монополия субъектілерімен сумен жабдықтау жүйелерін цифрландыруға арналған өтінімдер дайындалуда.

    Сонымен қатар, 2025 жылғы 8 қыркүйектегі Мемлекет Басшысының Жолдауына сәйкес халықаралық тәжірибе тарту жоспарлануда: Veolia, Suez және Aqualia компанияларымен меморандумдар жасалды. Жұмыс мемлекеттік бақылауды сақтай отырып, басқарушылық шешімдер мен озық тәжірибелерді енгізуге бағытталған.

    Қазіргі уақытта елдің су инфрақұрылымын басқарудағы тәжірибені кеңейту үшін бірнеше азиялық компаниямен келіссөздер жүргізілуде.

  • 2026 жылдан бастап Қазақстанда зейнетақы төлемдеріне салық алынбайды: нақты өзгерістер

    2026 жылдан бастап Қазақстанда зейнетақы төлемдеріне салық алынбайды: нақты өзгерістер

    2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда жаңа Салық кодексінің нормалары күшіне енді, ол бойынша зейнетақы төлемдері толықтай жеке табыс салығынан (ЖТС/ИПН) босатылды. Бұл ретте тек ай сайынғы зейнетақылар ғана емес, ЕНПФ-дан берілетін біржолғы зейнетақы төлемдері (ЕЖЗ) де салыққа тартылмайды.

    Салықтан босатылған төлемдер
    Енді ЖТС мынандай төлемдерден алынбайды:
    — жасқа байланысты ай сайынғы зейнетақы төлемдері;
    — тұрғын үй сатып алуға арналған біржолғы төлемдер;
    — медициналық қызметтерге арналған ЕЖЗ;
    — Қазақстан азаматтарына берілетін ЕНПФ төлемдерінің басқа түрлері.

    Құқықтық ерекшелік
    Нерезиденттерге салық әлі де салынады  олардың зейнетақы төлемдері ЖТС-қа жатады.

    Бұрын қалай болды
    2026 жылға дейін барлық зейнетақы төлемдері салық салынатын табыс болып есептелді. ЕНПФ төлемдерін алғанда ЖТС 10% мөлшерінде ұсталып отырды.

    ЕЖЗ пайдалану кезінде азаматтар таңдай ала еді:
    — салықты төлем алған сәтте бірден төлеу;
    — немесе кейінге қалдыру — зейнетке шыққаннан кейінгі кесте бойынша ұсталу.

    Бұрын есептелген салықтармен не болады
    Жаңа нормалар күшіне енгеннен кейін:
    — барлық кейінге қалдырылған ЖТС міндеттемелері жойылады;
    — егер салық бұрын бюджетке аударылған болса, қайтарым қарастырылмайды.

    Әлеуметтік қорғалатын топтарға жеңілдіктер
    Әлеуметтік қорғалатын топтарға арналған арнайы жеңілдіктер қарастырылған. Олар 882 МРП мөлшерінде салық шегерімін қолдана алады.

    Осы топқа кіреді:
    — I, II, III топ мүгедектері;
    — мүгедек балалардың ата-аналары мен қамқоршылары;
    — асырап алған немесе жетім балаларды тәрбиелеп отырған ата-аналар;
    — соғыс ардагерлері және басқа санаттар.

    Егер осы топтағы азаматтар бұрын ЕЖЗ алған кезде ЖТС төлеген болса, олар үш жыл ішінде ЕНПФ-ға арыз және құжаттармен жүгініп, салықты қайта есептеу мен қайтару мүмкіндігіне ие.

    Ерікті зейнетақы жарналары
    2026 жылдан бастап азаматтар өз еркімен төлейтін ерікті зейнетақы жарналарынан салық шегерілуі тоқтады.

    Алайда маңызды норма сақталды:
    — жұмыс беруші қызметкер үшін төлейтін ерікті зейнетақы жарналары жеке табыс болып есептелмейді және ЖТС салығы алынбайды;
    — жұмыс беруші үшін бұл жарналар корпоративтік табыс салығын есептегенде шегеріледі.

    Жаңа ережелердің мақсаты
    Салықтық жүктемені азайту және азаматтарға зейнетақы жинақтарын тиімді әрі қолжетімді ету.

  • Қазақстандағы жанармай бағасының күрт өсуі туралы қауесетті Минэнерго жоққа шығарды

    Қазақстандағы жанармай бағасының күрт өсуі туралы қауесетті Минэнерго жоққа шығарды

    ҚР Энергетика министрлігі әлеуметтік желілерде тарап жатқан жанармай бағасының өсуі туралы ақпаратқа түсініктеме берді. Желіде 2027 жылдан бастап ЕАЭО елдерінде бірлескен мұнай және мұнай өнімдері нарығы құрылады деген болжамдар айтылды, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.

    Минэнерго өкілдері бағалардың күрт қымбаттауын күтуге болмайтынын, жағдай мемлекеттің бақылауында екенін хабарлады. Қазақстанда әлі де АИ-92 маркалы бензинге бағаны көтеруге мораторий күшінде, бұл инфляцияны тежеу үшін енгізілген.

    Ведомствоның айтуынша, 2027 жылдан бастап бірлескен нарықты құру кезең-кезеңімен жүзеге асырылады. «Бұл заңнаманы үйлестіру туралы, бағаларды бірден теңестіру емес. Ұлттық мүдде мен азаматтардың әлеуметтік жағдайы басты приоритет болып қала береді», — делінген Минэнерго хабарламасында.

    Сондай-ақ ведомство көршілес елдермен бағалардағы үлкен айырмашылық «көк нарыққа» жол ашатынын ескертті, бұл ішкі нарықта жасанды тапшылық тудыруы мүмкін. Қазіргі төмен бағалар инвестициялау мүмкіндіктерін шектейді және зауыттарды кеңейту мен жаңа МӨЗ салуға қажетті қаражатты тежейді.

    Мораторий аяқталғаннан кейін нарықтық баға белгілеуге кезең-кезеңімен көшу жоспарланып отыр және халық табысын ескере отырып жүргізілетін болады.

    Еске салайық, 2025 жылғы 16 қазанда АИ-92 бензині мен дизель отынына бағаны көтеруге мораторий енгізілген.

  • Қазақстанда бірқатар қара шай түрлерін әкелуге және сатуға тыйым салынды

    Қазақстанда бірқатар қара шай түрлерін әкелуге және сатуға тыйым салынды

    Қазақстанда бірқатар қара шай маркаларын әкелуге және сатуға тыйым салынды. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігінің Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитеті хабарлады. Тиісті қаулы 5 қаңтарда бақылау сатып алулары мен санитариялық-эпидемиологиялық сараптама нәтижелері бойынша қабылданған.
    Тексеру барысында кейбір қара шай өнімдерінің құрамында қолданыстағы нормативтерге сәйкес тыйым салынған тағамдық бояғыштар бар екені анықталған. Атап айтқанда, сары «күн батысы» (E110), тартразин (E102) және понсо 4R (E124) бояғыштары табылған. Кеден одағының техникалық регламенттеріне сәйкес бұл заттарды шай өндірісінде қолдануға рұқсат етілмейді.
    Сонымен қатар санитариялық-эпидемиологиялық тергеп-тексеру барысында өнімнің қаптамасында өндіріс және қаптау орны туралы жалған ақпарат көрсетілгені анықталды. Бұл тиісті рұқсат құжаттарының болмағанын көрсетеді.
    Анықталған бұзушылықтарға байланысты келесі қара шай маркаларын әкелуге және сатуға тыйым салынды:
    •«Апамның шәйі Premium gold», Al-Hayat Golg, «БАЛҚИЯ Premium Gold» — өндіруші Orda Trade Astana ЖШС (Алматы облысы);
    •Sultan Suleyman, Pakistan tea — өндіруші Real Trade Astana ЖШС (Астана);
    •«БАЛҚИЯ Premium gold» — өндіруші «Аль-Хадия» ЖК (Алматы);
    •Aje Onim — өндіруші «Орда Чай» ЖК (Алматы), тапсырыс беруші — «Кальций» ЖШС;
    •Al-Hayat Golg — өндіруші Empire KENIY E.P.Z. Limited (Алматы облысы);
    •Al-Jannat Premium — өндіруші Ferdaus ЖК (Алматы);
    •Alfarah — өндіруші қаптамада көрсетілмеген.
    Санитариялық қызмет өкілдері тұтынушыларды өнімнің таңбалануына және шығу тегіне мұқият болуға, ал кәсіпкерлерді санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды қатаң сақтауға шақырды.
  • Қазақстан сырттан бақылаушы болып қалмауы тиіс: Тоқаев сыртқы саясат туралы

    Қазақстан сырттан бақылаушы болып қалмауы тиіс: Тоқаев сыртқы саясат туралы

    Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев елдің Еуразияның орталығында орналасқанын ескере отырып, әсіресе қазіргі тұрақсыз халықаралық жағдайда, сырттан бақылаушы болып қалмауы керектігін атап өтті.

    «Біз негізгі халықаралық мәселелер бойынша өз көзқарасымызды, тепе-тең ұстанымымызды қалыптастыруымыз керек», — деді мемлекет басшысы.

    2025 жылы Қазақстан экономикадағы басым секторларды дамыту мақсатында 70 миллиард доллардан астам құжатқа қол қойды. Тоқаевтың сөзінше, Біріккен Ұлттар Ұйымының мерейтойлық сессиясында Қазақстанның осы халықаралық ұйымды реформалау жөніндегі позициясын егжей-тегжейлі баяндады.

    Президент халықаралық дауларда делдал болуға немесе БҰҰ-ға қайта оралуға ниеті жоқ екенін, бірақ жабық консультациялар мен пікірталастарға қатысатынын, онда оның пікірі басқа мемлекеттердің басшылары үшін маңызды екенін айтты.

    «Бұл маңызды жұмысты БАҚ-та көрсетуге менің қажетім жоқ, мен популизмнен алыспын», — деп түйіндеді Тоқаев.

  • Қазақстан жастары — елдің болашағын қозғаушы күш

    Қазақстан жастары — елдің болашағын қозғаушы күш

    Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев ел жастары  үмітке, энергияға және оптимизмге толы, азаматтық өзіндік санасы жоғары ұрпақ екенін атап өтті.

    «Олар — патриоттар, болашаққа бағытталған ойлы жастар. Осындай позитивті ұстаным елге көптеген қиындықтар мен сынақтарды еңсеруге көмектеседі», — деді мемлекет басшысы.

    Тоқаев жастардың энтузиазмы кейде артық немесе радикалды көрінуі мүмкін екенін, бірақ олардың пікірін ескеру қажет екенін айтты. Ол жастарға қалау мен шындықты ажыратып, нақты өмірде өмір сүруді, еңбек пен тәртіпке үйренуді, жеңіл жолмен жеңіске жетуді күтпеуді ұсынды.