Sona.kz

Рубрика: Жаңалықтар

  • Қазақстанда бір жылда 99 мың тұрмыстық зорлық-зомбылық фактісі тіркелген

    Қазақстанда бір жылда 99 мың тұрмыстық зорлық-зомбылық фактісі тіркелген

    2023 жылы Қазақстанда 99 мың тұрмыстық зорлық-зомбылық фактісі тіркелген. Бұл туралы «Орталық Азиядағы тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы әрекет ету жүйесі: агрессорларды түзету бағдарламалары» конференциясында белгілі болды.

    Сарапшылардың айтуынша, 2024 жылы сәуірде қабылданған әйелдер мен балаларды зорлық-зомбылықтан қорғау туралы заңнан кейін жағдай біртіндеп өзгеруі тиіс. Қазақстандағы Фридрих Эберт қорының өкілдігі аймақтағы гендерлік теңдік мәселелерін талқылау үшін Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан мен Тәжікстан сарапшыларын жинады.

    Қазақстандағы Дағдарыс орталықтары бірлестіктерінің жетекшісі Зульфия Байсақованың айтуынша, қазір елде 19 ұйым тіркеліп, 48 дағдарыс орталығы ашылған. Бір ғана «Жансая» дағдарыс орталығын 1 қарашаға дейін 433 адам, оның ішінде 142 әйел, 285 бала паналаған. Бұл 2023 жылдың осы кезеңіндегі жағдайдан жоғары.

    «Зорлық-зомбылықпен күрестегі басты мәселелердің бірі қоғамның оны қалыпты жағдай ретінде қабылдауы болып отыр. Бұл үшін үлкен қоғамдық жұмыс қажет. Барлық қоғам қол көтеруді қылмыс деп тануы қажет», – деді Байсақова.

    Оның сөзін Тәжікстан Үкіметі жанындағы әйелдер және отбасы комитетінің төрағасы Джавохир Акобирова да қолдады.

    «Біздің аймақтағы әйелдердің зорлық-зомбылық көргені үшін өзін кінәлауы және мұны «ұят» деп көруі басты мәселе деп ойлаймын. Қазір тәжік қоғамында зәбір көрген адамның арыз жазуы қалыпты жағдай екенін түсіндіруге тырысып келеміз», – деді Акобирова.

    Ал қазақстандық заңгер Әйгерім Құсайынқызының сөзінше, қазір елдегі антигендерлік қозғалыстың күшеюі гендерлік теңдік орнатуда қиындықтар тудырып келеді.

    «2016 жылы гендерлік теңдік деген сөзді отбасы деген сөзге ауыстырып, «Әйелдер және отбасы ісі» деп қарайтын болдық. Себебі қоғамда гендерлік теңдік ұғымы отбасы құндылықтарына қарама-қайшы деген ой пайда болды», – дейді заңгер.

  • Астанада есірткісі бар сәлемдемені алмақ болғандар 18 жылға сотталды

    Астанада есірткісі бар сәлемдемені алмақ болғандар 18 жылға сотталды

    Елордада есірткісі бар сәлемдемені алмақ болған тұрғындар 18 жылға сотталды.  ҚМА мәліметінше, агенттіктің елордалық департаменті қызметтік иттің көмегімен кедендік бақылау аймағындағы уақытша сақтау қоймасында салмағы шамамен 1 келі гашишті тауып тәркіледі.

    Сондай-ақ сотқа дейінгі тергеу барысында жүргізілген мониторинг нәтижесінде «Қазпошта» АҚ қалалық филиалында тағы бір сәлемдеме бары анықталды. Оның жалпы салмағы 7 грамнан асатын күшті психотропты зат – тетрагидроканнабинол және оның изомерлері екені анықталды. Айыпталушылардың бірінің пәтерін тінту кезінде есірткі құралдары, сондай-ақ орауыш материалдар мен таразы табылды.

    Сот шешімімен істің 2 қатысушысы кінәлі деп танылып, 8 және 18 жылға сотталды. Олар жазасын орташа қауіпсіздік колониясында жазасын өтейді.

    Айта кетейік, жыл басынан бері есірткі контрабандасы және заңсыз айналымы фактілері бойынша 116 қылмыстық іс тіркелді. 57,3 келі есірткі тәркіленді.
    Сондай-ақ 1,7 келі психотропты заттар, анаболиктер (206 мың дана), «Тропикамид» көз тамшылары (1 680 дана) тәркіленді.

  • Биыл 16,5 мың этникалық қазақ қандас мәртебесін алды

    Биыл 16,5 мың этникалық қазақ қандас мәртебесін алды

    2024 жылдың басынан бері 16,5 мыңнан астам этникалық қазақ қандас мәртебесін алды.

    Еңбек және халықты әлеуметтік қорпғау министрлігінің мәліметінше, 2024 жылы 16 535 этникалық қазақ тарихи отанымен табысып, қандас мәртебесін алды. Жалпы, 1991 жылдан бері республикаға 1 млн 144,9 мың этникалық қазақ оралды.

    Жыл басынан Қазақстанға келген қандастардың 45,9%-ы Қытайдан, 39,2% – Өзбекстаннан, 5,8%  – Моңғолиядан, 5,2% – Түрікменстаннан, 2,8% – Ресейден және 1,1% басқа елдерден, – деп қосты ведомство.

    Осы жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша, еңбекке қабілетті жастағы этникалық қоныс аударушылар саны 57,4%-ды, еңбекке қабілетті жастан кіші 33,2%-ды және зейнеткерлер 9,4%-ды құрайды. Еңбекке қабілетті жастағы қандастардың ішінен білім деңгейі бойынша, 17,8%-ы жоғары білімді, 24,8%-ы орта кәсіби білімді, 54,4%-ы жалпы орта білімді, және 3% білім жоқ.

    Қоныс аударған этникалық қазақтар республиканың түрлі өңіріне қоныстанды. Сонымен бірге, қандастарды қоныстандыру үшін келесідей еңбек күші тапшы өңірлер анықталды: Ақмола, Абай, Қостанай, Павлодар, Шығыс және Солтүстік Қазақстан облыстары.

    Қоныстандыру өңірлерінде 2024 жылға арналған қандастарды қабылдау квотасы 3 033 адамды құрайды. 2024 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша, қоныстандыру өңірлеріне 2 841 қандас қоныс аударды. Жоғарыда аталған өңірлерде қоныстанған қандастарға көшуге субсидия түрінде мемлекеттік қолдау шаралары ұсынылады – бір мезгілде отағасына және отбасының әрбір мүшесіне 70 АЕК (258,4 мың теңге) мөлшерінде, тұрғын үй жалдауға және коммуналдық қызметтерге ақы төлеуге – бір жыл ішінде 15-тен 30 АЕК (55,3-ден 110,7 мың теңгеге дейін) мөлшерінде, – деп толықтырды министрлік.

    Жыл басынан бері 2 390 қандасқа түрлі қолдау шарасы көрсетілді. Атап айтқанда, 763 адам тұрақты жұмысқа орналасты. Сонымен қатар, ерікті қоныс аударудың тиімділігін арттыру мақсатында азаматтарды солтүстік өңірлерге қоныс аударуға қатысатын жұмыс берушілерді қолдау бойынша институционалдық шаралар қабылданды. Тұрғын үй сатып алу, салу үшін немесе ипотекалық тұрғын үй қарыздары бойынша бастапқы жарнаның бір бөлігін жабу үшін экономикалық ұтқырлық сертификаты тұрғын үй құнының 50%-ы немесе бір отбасына 4,28 млн теңгеге дейін мөлшерінде біржолғы өтеусіз және қайтарымсыз негізде енгізілді.

  • Ақтөбе облысында балабақша бухгалтері сотталды

    Ақтөбе облысында балабақша бухгалтері сотталды

    Ақтөбе облысында бірнеше балабақшаның бухгалтері басшысы атынан құжаттарға қол қойып, өз шоттарына ақша аударған. Бұл туралы Мұғалжар ауданының прокуратурасы анықтады.

    Салдарынан мектепке дейінгі ұйымдарда 54 млн теңгеден астам бюджет қаражатын заңсыз иемденген. Заңсыз әрекет «Балауса», «Гүлдер», «Шапағат» және «Арай» балабақшаларында болған.

    Осы деректерге қатысты аудан прокуратурасы бухгалтерлерге қатысты қылмыстық кодекстің 189-бабының 2 және 4-бөлігі (Сенiп тапсырылған бөтен мүлiктi иемденiп алу немесе талан-таражға салу) сотқа дейінгі тергеп-тексеруді бастады. Сотқа дейінгі тергеп-тексеру барысында «Шапағат» және «Арай» балабақшасы бухгалтерлері 5 млн теңгеден астам шығынды өтеді. Сол себепті қылмыстық іс тоқтатылды.

    «Балауса» және «Гүлдер» балабақшасы бухгалтеріне 49 млн теңге қаражатты заңсыз иемденгені үшін сот үкімі шығып, ол 7 жылға бас бостандығынан айырылды.

  • Әлемде құс тұмауы таралып жатыр

    Әлемде құс тұмауы таралып жатыр

    АҚШ-тың Калифорния штатында алғаш рет жаңа туған нәрестеден құс тұмауы анықталды.

    Осыған дейін, вирустың таралуы тек ересек адамдарда кездескен болатын. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымдары мамандары ауруға бей-жай қарамауға, мал және құс шаруашылығымен айналысатын фермерлерге сақтануға шақырады.

    АҚШ-тың Калифорния штатында алғаш рет H5N1 типті құс тұмауы жаңа туған сәбиден анықталды. Инфекция ауруларды бақылау және алдын алу жөніндегі Федералды орталықта расталды. Мамандар баланың инфекцияны қалай жұқтырғанын анықтау үшін, отбасы мүшелерінен сынақтар алды. Нәтиже теріс болды. Дегенмен, өзге де респираторлық вирустар болуы мүмкін дейді дәрігерлер.

    Жалпы жыл басынан бері, құс тұмауын 55 адам жұқтырған. Оның 29-ы Калифорния штатынан анықталды. Осыған қарамастан, халық үшін инфекцияның таралу қаупі төмен болып қала береді, дейді штат билігі.

    Негізінен вирус құстармен және малмен байланыста болатын фермерлер үшін өте қауіпті. Бірер апта бұрын құс тұмауын канадалық жеткіншек жұқтырды. Ол Британдық Колумбия провинциясының тұрғыны. H5N1 вирусын жұқтыру көзі әлі анықталған жоқ, бірақ бала вирусты жұқтырмас бұрын, ит-мысықпен ойнаған. Артынша, бірден қызуы көтеріліп өзін жайсыз сезінген. Көзі қышып, жөтелі ұлғайған соң ауруханаға жатқызылды. Әзірге жағдайы қалыпты, дәрігерлердің бақылауында.

    Жалпы бұл аймақта жабайы құстар арасында құс тұмауының 26 жағдайы тіркелген. 1960 жылдары ашылған құс тұмауы вирусы ұзақ уақыт бойы адамдарға қауіп төндірмеді. Алайда жағдай 20-ғасырдың аяғында түбегейлі өзгерді. 1997 жылы Қытайдың Гонконг қаласында виурстан алты адам көз жұмды. Содан бері құс тұмауы Азиядан Еуропаға, АҚШ-қа және Африкаға ет-сүт өнімдерін сату арқылы тарады.

    Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының дерегіне сүйенсек, кейінгі 2 онжылдықта 23 елде құс тұмауын 800-ден астам адам жұқтырып, 463 адам қайтыс болған.

  • Cиноптиктер ауа райына байланысты ескерту жасады

    Cиноптиктер ауа райына байланысты ескерту жасады

    «Қазгидромет» РМК синоптиктері елдің 12 өңірінде ауа райына байланысты ескерту жасады.

    Түркістан облысының оңтүстігінде, таулы аудандарында тұман. Оңтүстік-шығыстан, шығыстан жел соғады, облыстың солтүстігінде, батысында, таулы аудандарында күші 15-20 м/с болады.

    Атырау облысында оңтүстік-шығыстан жел соғады, түнде облыстың оңтүстігінде екпіні 15-20 м/с-ке дейін жетеді.

    Ұлытау облысының шығыстан жел соғады, облыстың оңтүстігінде екпіні — 15-20 м/с.

    Ақмола облысының батысында тұман.

    Қызылорда облысында жел солтүстік-шығыстан, шығыстан соғады, түнде және таңертең облыстың орталығында, шығысында күші 15-20 м/с болады.

    Қарағанды облысының солтүстік-шығыстан, шығыстан жел соғады, облыстың оңтүстік-шығыста екпіні 15-20 м/с-ке жетеді.

    Батыс Қазақстан облысының батысында тұман.

    Абай облысының батысында, шығысында тұман түседі. Жел солтүстік-шығыстан, шығыстан соғады, облыстың оңтүстік-батысында екпіні 15-20 м/с болдаы.

    Жамбыл облысының оңтүстігінде, таулы аудандарында тұман түседі. Солтүстік-шығыстан жел соғады, облыстың солтүстік-шығысында, таулы аудандарында екпіні 15-20, түнде 25 м/с-ке жетеді.

    Қостанай облысының солтүстігінде, шығысында тұман түседі.

    Алматы облысының оңтүстігінде тұман. Оңтүстік-шығыстан соғатын жел батыс бағытқа ауысады, түнде облыстың шығысында екпіні — 15 м/с.

    Алматыда түнде және таңертең тұман.

  • WhatsApp-та жаңа пайдалы функция пайда болды

    WhatsApp-та жаңа пайдалы функция пайда болды

    WhatsApp әзірлеушілері 2024 жылдың 21 қарашасында қолданбада жаңа пайдалы мүмкіндіктің пайда болғанын мәлімдеді.

    Олар дауыстық хабарламалардың маңыздылығын атап өтіп, кейде оларды тыңдау қиын болуы мүмкін екенін айтты: мәселен, жолда, шулы ортада немесе хабарлама тым ұзақ болса.

    «Осындай жағдайларды ескере отырып, жаңа функция пайда болды. Енді дауыстық хабарламалардың мәтіндік транскрипцияларын оқып, оларға кез келген жерде және кез келген уақытта жауап беруге болады. Транскрипттер сіздің құрылғыңызда тікелей жасалады, сондықтан сізден басқа ешкім оқи немесе тыңдай алмайды – олар тіпті WhatsApp-та қол жетімді емес», – делінген ақпаратта.

    Дауыстық хабарламаларды транскрипциялауды қосу немесе өшіру

    Дауыстық хабарламаларды транскрипциялау әдепкі бойынша өшірілген. Пайдалану үшін оны қосу керек.

    1. WhatsApp Параметрлерін ашыңыз.
    2. Чат бөліміне өтіңіз.
    3. Дауыстық хабарламаларды транскрипциялау функциясын қосыңыз немесе өшіріңіз.
    4. Дауыстық хабарламаларды транскрипциялау функциясын қосқан кезде транскрипциялау тілін таңдаңыз.

    Хабарламаны транскрипциялау үшін оны басып тұрыңыз, содан кейін «транскрипциялау» түймесін басыңыз.

    «Алдағы апталарда барлық пайдаланушыларға кейбір тілдерде қол жетімді болады, ал басқа тілдерді келесі айларда қосу жоспарлануда», – деп сендірді әзірлеушілер.

    Дауыстық хабарламаны транскрипциялауға біраз уақыт кетуі мүмкін екені де ескертілді. Сондай-ақ, «Транскрипция қол жетімді емес» қатесі келесі себептерге байланысты пайда болуы мүмкін:

    • Таңдалған транскрипция тілі дауыстық хабар тілімен бірдей емес.
    • Фондық шуға байланысты кейбір сөздердің түсініксіздігі
    • Дауыстық хабарлама тілі түсініксіз болуы.

    «Дауыстық хабарламалардың транскрипциясы дәл болмауы мүмкін», – деп ескертті WhatsApp әзірлеушілері.

  • Республикалық маңызы бар жолдарда KAZ және KZ жаңа индекстері бекітілді

    Республикалық маңызы бар жолдарда KAZ және KZ жаңа индекстері бекітілді

    Еліміздегі республикалық маңызы бар автомобиль жолдарында KAZ және KZ жаңа индекстері бекітілді.

    «Қазавтожол» ҰК» АҚ» ақпаратына сәйкес, KAZ индексі бірнеше өңір арқылы өтетін 23 автомобиль жолына берілген. Мәселен, Астана мен Алматыны жалғап, Қарағанды арқылы өтетін жол KAZ01 индексін еншілесе, «Астана-Көкшетау (айналма жолмен)-Петропавл-РФ шекарасы («Жаңа жол» өткізу пункті)» бағыты KAZ02 болып белгіленді.

    KZ индексі бір өңірдің шегінде орналасқан республикалық маңызы бар 88 жол үшін қолданылады. Мәселен, Ақтөбе облысындағы «Қандыағаш-Ембі-Шалқар-Ырғыз» тасжолы KZ04-02 индексін алды. Онда көрсетілген «04» нөмірі өңірді, ал «02» нөмірі облыс шегіндегі жолдың реттік нөмірін көрсетеді. Жамбыл облысындағы «Меркі-Шу-Бурылбайтал» автомобиль жолы KZ08-04 деп белгіленді, мұндағы «08» өңірді, ал «04» облыс шегіндегі жолдың нөмірін білдіреді.

    E және АН сияқты халықаралық келісімдер арқылы тағайындалған автомобиль жолдарының индекстері өзгеріссіз қалады. Бұл халықаралық көлік жүйесіндегі жүйелілік пен транзиттік қозғалыс жайлылығын қамтамасыз етеді, – делінген компания хабарламасында.

    Автомобиль жолдарының тізімі, атаулары және индекстері сілтемеде берілген.

  • АҚШ Ресейдегі 50 банк пен басшысына санкция салды

    АҚШ Ресейдегі 50 банк пен басшысына санкция салды

    Украинадағы соғысқа байланысты 50-ден астам ресейлік банкке, 40 бағалы қағаздарды тіркеуші мен қаржы саласындағы 15 шенеунікке АҚШ-тың жаңа санкцияларына ұшырады.

    21 қарашада шетелдік активтерді бақылау басқармасы (OFAC) АҚШ қаржы министрлігінің сайтында Ресейге жаңа санкциялар салынғанын хабарлады.

    Ұлыбритания, Канада, Австралия және Жаңа Зеландияның осыған ұқсас тізімдерінде пайда болған Газпромбанк санкцияларға ұшыраған. Сонымен қатар, БКС-банкке, «ЦентрКредит», «ДОМ.РФ», «Синара» және басқа да көптеген банктерге шектеулер енгізілген.

    OFAC басылымында санкциялар тізіміне енгендердің ішінде Ресей орталық банкінің оннан астам қызметкері, оның ішінде банк төрағасының бірінші орынбасары Владимир Чистюхин мен Дмитрий Тулин, сондай-ақ Ресей банкі төрағасының орынбасары Ольга Полякова бар.

    Газпромбанкке қарсы санкциялар Еуропаға газ жеткізуге әсер етуі мүмкін.

  • Алматыда метро басшылығы кәсіпкерлермен заңсыз келісім жасаған

    Алматыда метро басшылығы кәсіпкерлермен заңсыз келісім жасаған

    Алматыда метро басшылығы кәсіпкерлермен заңсыз келісім жасаған. Көлік прокуратурасы «Метрополитен» ШЖҚ КМК қызметін талдау барысында кәсіпкерлердің құқығына нұқсан келтіретін заңбұзушылықтарды анықтады.

    Метрополитен басшылығы салық шығындарын сауда алаңдарын жалға алушылар есебінен өтеуге шешім қабылдап, ол үшін оларды қосымша келісімдер жасауға мәжбүрлеген. Прокуратураның қадағалау актісі бойынша салық төлемдерін жабу бөлігіндегі заңсыз талаптар келісімдерден алынып тасталды, ал кәсіпкерлерге 12,5 млн теңге қайтарылды, – делінген прокуратура хабарламасында.

    Заңсыз әрекеттерден барлығы 11 кәсіпкер зардап шеккені белігі болды.