Sona.kz

Рубрика: Жаңалықтар

  • Қазақстанның тұңғыш Бас мүфтиі дүниеден өтті

    Қазақстанның тұңғыш Бас мүфтиі дүниеден өтті

    Тәуелсіз Қазақстанның тұңғыш Бас мүфтиі Ратбек қажы Нысанбайұлы өмірден өтті. Бұл ақпаратты Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы растады.

    ҚМДБ мәліметінше, Ратбек қажы Нысанбайұлы еліміздегі діни басқару жүйесінің қалыптасуына елеулі үлес қосқан тұлғалардың бірі болды.

    1990 жылы Қазақстан қазияты Орта Азия және Қазақстан мұсылмандары діни басқармасынан бөлініп, дербес Қазақстан мұсылмандарының муфтияты құрылды. Кейін бұл құрылым Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы деп аталды. Аталған ұйымның алғашқы басшысы болып Ратбек Нысанбайұлы тағайындалды.

    Ратбек қажы Нысанбайұлы 1940 жылғы 7 қарашада Оңтүстік Қазақстан облысында (қазіргі Түркістан облысы) дүниеге келген.

    Ол әр жылдары Қазақстан қазиятының қазиі (1979–1990), сондай-ақ Қазақстанның Бас мүфтиі (1990–2000) қызметтерін атқарып, елдегі діни тұрақтылық пен рухани дамуға үлес қосты.

    Ратбек қажы Нысанбайұлы Құран Кәрімді қазақ тіліне аударуға (У. Қыдырханұлымен бірлесіп) атсалысқан, сондай-ақ ислам дініне арналған бірқатар еңбектердің авторы.

    2020 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен ол діни-рухани саладағы еңбегі үшін және 80 жылдық мерейтойына орай «Парасат» орденімен марапатталған.

  • Маңғыстау облысында жолаушылар автобусы қатысқан жол апатында адамдар қаза тапты

    Маңғыстау облысында жолаушылар автобусы қатысқан жол апатында адамдар қаза тапты

    Маңғыстау облысында жолаушылар автобусының қатысуымен ауыр жол-көлік оқиғасы орын алды, деп хабарлайды Sona.kz Nege.kz-ке сілтеме жасап.

    Алдын ала мәліметтерге сәйкес, 16 қаңтар күні сағат 01:03 шамасында Yutong маркалы автобус Ақтау – Бейнеу бағытымен келе жатып, жүргізушінің көлікті басқара алмауы салдарынан аударылған.

    Апат салдарынан оқиға орнында төрт жолаушы қаза тапты. Тағы үш адам түрлі деңгейдегі жарақаттармен медициналық мекемелерге жеткізілді. Автобус салонында 50 жолаушы болған, деп хабарлады Көлік министрлігі.

    Автобусты 1985 жылы туған жүргізуші басқарған. Ведомствоның мәліметінше, оқиға болған жерден шамамен 200 шақырым бұрын екінші жүргізуші ауыстырылған. Автобус 2025 жылғы 19 желтоқсанда техникалық тексеруден өткен және «CASPIAN TRANS CORPORATION» ЖШС-не тіркелген.

    Жолдың бұл бөлігі II техникалық санатқа жатады. Жабындысы — асфальтбетон, жолдың ені 9 метр, ақаулар анықталмаған. Жол белгілері толық орнатылған. Жол апаты қараңғы уақытта болған.

    Аталған дерек бойынша тексеру жүргізіліп жатыр, оқиғаның барлық мән-жайы анықталуда.

  • Tinder-дегі «Нурай» 4 миллион теңгеге алдаған

    Tinder-дегі «Нурай» 4 миллион теңгеге алдаған

    Астана қаласында интернет-алаяқтық жасаған 20 жастағы қала тұрғынына қатысты сот үкімі шықты. Ол Tinder қосымшасында «Нурай» есімімен тіркеліп, Telegram желісіндегі жалған аккаунтына сілтеме орналастырған, деп хабарлайды Sona.kz ҚР Бас прокуратурасына сілтеме жасап.

    Қалалық прокуратураның мәліметінше, мессенджерде күдікті бейтаныс қыздың суреттерін пайдаланып, жалған парақша ашып, жәбірленушімен хат алмасқан. Әңгіме барысында түрлі сылтаулар айтып, жеке кездесуге уәде бере отырып, ақша аударуды сұраған.

    Алаяқтықты сезбеген жәбірленуші үш айға жетпейтін уақыт ішінде 4 миллион теңгеден астам қаражатты күдіктіге аударған.

    Сот айыпталушыны ақпараттық жүйені пайдалана отырып, ірі мөлшерде жасалған алаяқтық үшін кінәлі деп таныды.

    Сот жаза тағайындау кезінде айыпталушының кінәсін толық мойындауын, келтірілген материалдық шығынды өз еркімен өтеуін және ауырлататын мән-жайлардың жоқтығын ескеріп, 3 жылға бас бостандығын шектеу жазасын, пробациялық бақылау белгілеу арқылы тағайындады.

    Прокуратура өкілдері интернеттегі таныстықтарға сақтықпен қарауға шақырып, онлайн кеңістікте шамадан тыс сенімнің ауыр салдарға әкелуі мүмкін екенін ескертті.

  • ҚМДБ жасанды интеллектке негізделген IMAM AI қосымшасын іске қоспақ

    ҚМДБ жасанды интеллектке негізделген IMAM AI қосымшасын іске қоспақ

    Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы (ҚМДБ) жасанды интеллект негізінде жұмыс істейтін IMAM AI атты жаңа цифрлық қосымшаны іске қосуды жоспарлап отыр, деп хабарлайды Sona.kz.

    Бұл туралы Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлы 2026 жылға арналған бағдарлық баяндамасында мәлімдеді.

    Діни басқарманың мәліметінше, жобаның негізгі мақсаты – дін саласына заманауи технологияларды енгізу арқылы имамдардың жүктемесін азайту және жамағаттың сенімді, жүйеленген діни ақпаратқа қолжетімділігін арттыру.

    Жоспарға сәйкес, IMAM AI күнделікті өмірде туындайтын діни сұрақтарға нақты уақыт режимінде жауап беріп, шариғат нормаларын түсіндіруде бірыңғай әрі дұрыс ұстанымды қалыптастыруға көмектеседі. Сондай-ақ қосымша дін мәселелері бойынша қате ақпараттың таралуының алдын алуға бағытталмақ.

    ҚМДБ өкілдері аталған бастама имамдардың қызметін толық алмастырмайтынын, керісінше, олардың жұмысын жеңілдететін қосымша құрал ретінде қолданылатынын атап өтті.

  • Талдықорғанда жас отбасы өңірде алғаш рет бал қымыз өндірісін бастады

    Талдықорғанда жас отбасы өңірде алғаш рет бал қымыз өндірісін бастады

    Жетісу облысында жас кәсіпкерлер өңірде алғаш болып бал қымыз өндірісін жолға қойды. Талдықорған қаласында орналасқан шағын кәсіпорында қазіргі таңда күніне 600 литрге дейін ұлттық сусын өндіріледі. Алдағы уақытта өндіріс көлемін ұлғайтып, өнімді Қытай мен Өзбекстан нарығына шығару жоспарланып отыр.

    Кәсіпорынның негізін қалаушы Мадияр Түйебаев жұбайымен бірге отандық, табиғи өнім өндіруді мақсат еткен. Ол сегіз жыл шетелде білім алып, қаржылық сарапшы ретінде жұмыс істегеннен кейін туған өлкесіне оралып, жеке бизнес ашуға бел буған. Таңдау ұлттық сусындар өндірісіне түскен.

    Кәсіпкердің айтуынша, Жетісу өңірінің табиғи ерекшеліктері шөптің алуан түрлілігі мен сүт сапасының жоғары болуы бал қымыз өндіруге қолайлы. Жоба жұмыстары 2025 жылдың мамыр айында басталып, қыркүйекте өндіріс іске қосылған. Жеке қаражат есебінен шамамен 40 млн теңге инвестиция салынған.

    Бал қымыз табиғи ингредиенттерден дайындалады. Негізгі шикізат сиыр және бие сүті. Өнімнің құрамында пайдалы лактобактериялар бар, ал бал ашытқысы сусынның ерекше дәмі мен емдік қасиетін арттырады. Сонымен қатар кәсіпорында «Таң» сусыны, айран және реутери йогурты да өндіріледі.

    Қазіргі таңда кәсіпорында 5 адам жұмыс істейді. Алдағы уақытта өндірісті кеңейтіп, жаңа жұмыс орындарын ашу көзделген. Өнім әзірге тек Жетісу облысында сатылуда. Кәсіпкерлер көктем айларында бал қымыздың алғашқы партиясын Қытайға экспорттауды жоспарлап отыр.

    Екі қыз тәрбиелеп отырған жас отбасы адал еңбек пен ұлттық дәстүрге құрмет олардың ортақ ісін дамытуға негіз болғанын айтады. Алдағы мақсат  отандық өнім көлемін арттырып, ұлттық сусынды шетелдік нарыққа шығару.

  • Алматы облысынан шыққан 12 сыныптас бір әскери бөлімде бірге қызмет атқарып жүр

    Алматы облысынан шыққан 12 сыныптас бір әскери бөлімде бірге қызмет атқарып жүр

    Алматы облысында бір мектепті тәмамдаған 12 түлек Шымкент қаласындағы бір әскери бөлімге бірге бөлінді. Жігіттер мектеп қабырғасында жүргенде-ақ оқу бітірген соң бірден жан-жаққа тарап кетпей, әскер қатарында бірге қызмет етеміз деп уәде берген. Бүгінде сол армандары орындалып отыр.

    Әскери бөлім командирінің айтуынша, мұндай жағдай өте сирек кездеседі. Әдетте сарбаздар әртүрлі өңірлер мен әскери бөлімдерге бөлінеді, ал бір ауданнан шыққан түлектердің түгелдей бір бөлімге түсуі  ерекше жағдай.

    Қызмет пен бейімделу

    Қазіргі таңда сыныптастар әскери бөлімде бірлесе қызмет атқарып, әскери тәртіпке машықтанып, оқу-жаттығуларға қатысып жүр. Командир олардың бірін-бірі бұрыннан тануы мен өзара сенімі армия өміріне тезірек бейімделуіне, психологиялық қысымды азайтуға оң әсер етіп отырғанын атап өтті.

    Әскери бөлімде әлімжеттікке жол бермеу, тәртіп пен өзара құрметке негізделген орта қалыптастыру мәселесіне ерекше көңіл бөлінеді. Жас сарбаздарға арнайы тәлімгерлер бекітіліп, олар ішкі тәртіп ережелерін түсіндіріп, қызметке бейімделуге көмектеседі.

    Біз әскердегі қызметтің қауіпсіз әрі ұйымдасқан бола алатынын көрсеткіміз келеді. Ол үшін ережелерді сақтау, командирлерге сену және жолдастарыңды қолдау өте маңызды, — деді әскери бөлім командирі.

  • FlyArystan компаниясының бұрынғы қызметкерлеріне ірі көлемде ұрлық және ақша заң бойынша сот үкімі шықты

    FlyArystan компаниясының бұрынғы қызметкерлеріне ірі көлемде ұрлық және ақша заң бойынша сот үкімі шықты

    Оларға аса ірі көлемде ұрлық жасау және ақшаны заңдастыру (жуу) айыптары тағылған еді.
    Сот олардың бәрін Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 189-бабы, 4-бөлімі, 2-тармағы («Аса ірі көлемде ұрлық») және 218-бабы, 3-бөлімі, 3-тармағы («Ақшаны заңдастыру (жуу)») бойынша кінәлі деп таныды.
    Сот үкімі бойынша:
    •Еркін Исанов пен Ренат Абулхановқа 8 жыл 6 ай бас бостандығынан айыру және мүлкін тәркілеу, сондай-ақ бес жыл бойы коммерциялық ұйымдарда басқарушы қызметтер атқаруға тыйым салынды.
    •Даур Еркенұлы 9 жылға бас бостандығынан айырылды, мүлкі тәркіленіп, коммерциялық ұйымдарда бес жыл бойы басқарушы қызметтерге кіруге тыйым салынды.
    Барлық сотталғандар орта қауіпсіздік режиміндегі түзету мекемелерінде жазасын өтейтін болады. Бас бостандығынан айыру мерзімі сот үкімі күшіне енген күннен бастап есептеледі.
    Сот қамаудағы уақытты есепке алды: Даур Еркенұлы мен Еркін Исанов үшін  2024 жылғы 18 желтоқсаннан бастап, Ренат Абулханов үшін  2024 жылғы 24 желтоқсаннан бастап. Есептеу формуласы: бір күн қамауда  бір жарым күн жазаның қысқаруы.
    Сот үкімі бойынша Даур Еркенұлы мен оның туыстарына тіркелген мүлікті тәркілеу де қарастырылды: Toyota Land Cruiser 200 2017 ж., Toyota Camry 2021 ж., Mercedes-AMG және Zikr автокөліктері.
    Үкім әлі заңды күшіне енген жоқ және аппеляциялық тәртіппен шағымдануға болады.
    Сот барысында қорғау тарапы кінәлілікті терістеді. Олар шығындардың есептеу негізінде алынғанын, нақты ақша берілгені дәлелденбегенін, сондай-ақ рейстерді тіркеу мен билет операцияларының кейбірі бұрыннан қолданылған корпоративтік тәжірибелер екенін айтты. Бұл дәлелдер іс материалдарына қосылды.
  • Алматыда үндістандық студент студент қыздарға қатысты қудалау ісінде айыпталуда

    Алматыда үндістандық студент студент қыздарға қатысты қудалау ісінде айыпталуда

    Алматыда қала университетінің бір студентімен байланысты дау туындады. Құқық қорғаушы Дина Тансари мәліметінше, оған зардап шеккендердің бірінің анасы жүгінген, деп хабарлайды Sona.kz CHEKC-POINT.KZ-ке сілтеме жасап.

    Оқиға 2025 жылғы 24 желтоқсанда болған. Мүгедектігі бар, кәмелетке толмаған колледж студенті үйіне қайтып келе жатқан. Сол кезде шетелдік азамат оған телефондағы хабарламаны оқып беруін сұраған: «Менің қызым қайтыс болды, маған құшақ керек». Қыз хабарламаны оқып тұрған кезде ер адам оған қол тигізе бастаған.

    Қыз қашып кете алған, туыстары полиция шақырған. Студенттің әрекеті әкімшілік құқық бұзушылық  «шағын хулигандық» деп бағаланды. Қылмыстық іс қозғалмаған.

    Содан кейін басқа да зардап шеккендер туралы ақпарат пайда болды, олардың арасында әйелдер мен кәмелетке толмаған қала тұрғыны бар.

    Студент  Үндістан азаматтығына ие. Жергілікті құқық қорғау органдары оқиғаның барлық мән-жайын тексеруді жалғастырып жатыр.

  • Toyota Alphard қарсы жолаққа шығып, полиция көлігімен соқтығыса жаздады

    Toyota Alphard қарсы жолаққа шығып, полиция көлігімен соқтығыса жаздады

    Оқиға Шығыс Қазақстан облысындағы Өскемен – Риддер автожолында тіркелді. Toyota Alphard жүргізушісі алда келе жатқан көлікті басып озу кезінде қарсы жолаққа шыққан. Алайда қарсы бағыттағы жолдың бос екеніне көз жеткізбеген, деп хабарлайды Sona.kz ШҚО ПД-не сілтеме жасап.

    Қарсы жолақта патрульдік полиция көлігі келе жатқан. Абырой болғанда, жол-көлік оқиғасының алдын алу мүмкін болды.

    Тексеру барысында жүргізушінің соңғы бір жыл ішінде жол қозғалысы ережелерін бірнеше рет бұзғаны анықталды. Ол әкімшілік жауапкершілікке тартылды.

  • Жетісу облысында полицейлер зейнеткерді алаяқтан құтқарып қалды

    Жетісу облысында полицейлер зейнеткерді алаяқтан құтқарып қалды

    Оқиға қалай болды
    Полиция қызметкерлері телефонмен абыржып сөйлеп тұрған зейнеткерге назар аударды. Белгілі болғандай, алаяқтар әйелдің атына 5 миллион теңге несие рәсімдеуге тырысқан. Банк тек 2 миллион теңгені мақұлдап, дәл осы қаражатты алаяқтарға аударуға итермелеген, деп хабарлайды Sona.kz Policia.kz-ке сілтеме жасап.

    Тәртіп сақшылары дереу араласып, алаяқтық әрекетті тоқтатып, материалдық шығынның алдын алды.

    Ұсыныстар
    Полиция азаматтарға телефон арқылы белгісіз адамдардың нұсқауларын орындамауға, әсіресе қаржылық операциялар кезінде сақ болуға кеңес берді.