Sona.kz

Рубрика: Қазақстан жаңалықтары

  • Қазақстанда төлқұжат пен жеке куәлік жасату құны өзгерді

    Қазақстанда төлқұжат пен жеке куәлік жасату құны өзгерді

    «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясынан мәлім еткендей, 2025 жылдан бастап елде айлық есептік көрсеткіш 3 932 теңгеге өсті. Осыған байланысты мемлекеттік құжаттарды дайындау құны да көбейді.

    Төлқұжат жасату құны:

    – 24 парақ – 4 АЕК, яғни 15 728 теңге (16 жасқа дейінгі балалар үшін);

    – Қолданыстағы 36 парақ төлқұжат құны 8 АЕК яғни, 31 456 теңгеге өседі.

    – 48 парақ – 12 АЕК, яғни 47 184 теңге (ересектерге) болады.

    Төлқұжат өтінім берген күннен бастап 15 жұмыс күні ішінде дайындалады. Бірақ қазақстандықтар қосымша ақы төлеп, төлқұжатты тезірек алуына болады.

    Жеке куәлік жасату құны:

    Тұрғындар жеке куәлік жасату үшін 0,2 АЕК немесе 786,4 теңге төлеуі керек. Бірақ жеке куәлігін жоғалтып, бір жыл ішінде екі реттен артық жасатса, 1 АЕК немесе 3 932 теңге төлейтін болады.

    Жеделдетіп әзірлеу мүмкіндігі

    Астана, Алматы, Шымкент және Ақтөбе қалалары үшін: 1 жұмыс күнінде әзірлеп беру — 3 372 теңге, 3 жұмыс күнінде дайындап беру үшін — 1 771 теңге төлеу керек.

    Облыс орталықтары үшін: 3 жұмыс күні — 3 372 теңге. 5 жұмыс күні — 1 771 теңге.

    Аудандар мен облыс қалалары үшін: 7 жұмыс күні — 605,31 теңге.

    Айта кетейік, «2025-2027 жылдарға арналған республикалық бюджет» туралы заңға сай, биыл 1 айлық есептік көрсеткіш (АЭК) 3932 теңге болып бекітілді. Былтыр бір АЭК 3692 теңге болған.

  • Алматыда күзетшіні көлігімен басып өлтірген адамның ісі сотқа түсті

    Алматыда күзетшіні көлігімен басып өлтірген адамның ісі сотқа түсті

    Алматы қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотына қаладағы тұрғын үйлердің бірінде жұмыс істеген күзетшінің өліміне қатысты қылмыстық іс түсті.

    Алматы соттарының ақпаратына сүйенсек, күзетшінің өлімі Қылмыстық кодекстің 99-бабы 2-бөлігінің 5- тармағы (аса қатыгездікпен кісі өлтіру) бойынша қаралады.

    Естеріңізге сала кетейік, оқиға осы жылдың наурыз айының соңында Самал-3 шағын ауданындағы «Меркурий Тауерс» тұрғын үй кешенінде болған. Ер адам күзетшіні көлікпен бірнеше рет соғып, артынша аяусыз ұрып өлтірген.

    Баса айта кетерлігі, неге екені белгісіз бұл адамға қатысты іс 2024 жылдың 13 қыркүйегінде тоқтап қалған. Іс 2024 жылдың қазанында қайта жанданды.

    Сараптаманың қорытындысы ер адамның психикасы сау екенін көрсеткен.

  • Қазақстан тағы бір елмен визасыз режим енгізеді

    Қазақстан тағы бір елмен визасыз режим енгізеді

    Қазақстанның сыртқы істер министрлігі Мароккомен визасыз режим енгізу жөнінде құжат жобасын әзірлей бастады.

    Бұл жөнінде «Ашық НҚА» порталында жазылған. Қазақстан мен Марокко қыркүйек айында визасыз келісімге қол қойған еді. Енді СІМ тиісті қаулы бойынша жұмыс жүргізіп жатыр.

    Сыртқы істер министрлігі Қазақстан мен Марокко корольдігінің үкіметі арасындағы ұлттық/жалпы азаматтық паспорттар иелерін визалық талаптардан босату туралы келісімді бекіту туралы қаулы жобасын әзірлей бастады, – делінген мәтінде.

    СІМ Мароккоға әр барған сайын ұзақтық кіру күнінен бастап 180 күн ішінде 30 күнтізбелік күннен аспауы керек деп қосты.

    Төлқұжаттар жарамдылық мерзімі аяқталғанға дейін кемінде үш ай бойы жарамды болуы керек. Қазақстанға бару үшін Марокко азаматтарына да осындай талаптар қойылады.

  • Қазақстанда метапневмовирус анықталды

    Қазақстанда метапневмовирус анықталды

    Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитетінің мәліметінше, эпидемиялық маусымның басында республика бойынша тұмауға жатпайтын вирустарға 8 360 үлгі зерттелген. Бұған дейін Қытайда адам метапневмовирусының өршуі тіркелгені хабарланған болатын.

    Оның ішінде оң 1866 (22%), оның ішінде паратұмау – 178 (9,5%), РС вирусы – 433 (23,2%), метапневмовирус – 30 (1,6%), риновирус – 680 (36,4%), бокавирус – 113 (6,1%), аденовирус – 226 (12,1%), коронавирус – 206 (11,1%).

    Метапневмовирус негізінен ауа тамшылары арқылы және аз жағдайда тұрмыстық байланыс арқылы беріледі. Инфекцияның негізгі белгілері – жөтел, мұрыннан су ағу, ентігу, тырысу, бас ауруы. Нақты емдеу жоқ, симптоматикалық емдеу қолданылады.

    Қазіргі уақытта Қазақстанда, бүкіл әлем сияқты, ЖРВИ және тұмаумен сырқаттанғандардың саны артқан. Эпидемиологиялық маусымның басынан бастап, 2024 жылдың 1 қазанынан бастап республикада ЖРВИ-дің 2 002 335 жағдайы және зертханалық расталған тұмаудың 941 жағдайы, оның ішінде А(H1N1) типті тұмаудың 910 жағдайы, А(H3N2)-1 жағдайы, В тұмауының 30 тіркелді.

    Денсаулық сақтау министрлігі халықты профилактика шараларын сақтауға және адамдар көп жиналатын жерлерде байланыстарды шектеуге шақырады, бұл әсіресе созылмалы аурулары бар ең осал пациенттерге қатысты.

    Тұмау мен ЖРВИ-дың профилактика шаралары:

    – адамдар көп жиналатын орындарға, әсіресе жабық үй-жайларға баруды шектеу;

    – үй-жайларды үнемі желдету;

    – қолды тазарту үшін антисептиктерді немесе дезинфекциялық майлықтарды қолдану;

    – ауру адамдармен байланысын шектеу, олардың оқшаулануын қамтамасыз ету;

    – тұмау және ЖРВИ белгілері пайда болған кезде балаларды үйде қалдыру және ұйымдасқан ұжымдарға (мектепке дейінгі ұйымдарға, мектептерге) жібермеу;

    – ауру белгілері пайда болған кезде дер кезінде медициналық көмекке жүгіну.

  • Қазақстанда зейнетақы мен жәрдемақы мөлшері өсті

    Қазақстанда зейнетақы мен жәрдемақы мөлшері өсті

    2025 жылғы 1 қаңтардан бастап мемлекеттік жәрдемақылар мен базалық зейнетақы төлемдерінің барлық түрінің мөлшері ҚР Ұлттық Банкі айқындайтын инфляцияның болжамды деңгейіне сәйкес 6,5%-ға, ынтымақты зейнетақы 8,5%-ға, яғни инфляция деңгейінен 2%-ға оза отырып ұлғайтылды.

    Бұдан басқа Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша 2023 жылдан бастап бес жыл ішінде ең төмен базалық зейнетақыны ең төмен күнкөріс деңгейінің 70 %-на дейін, ең жоғары – 120 %-ға дейін жыл сайын кезең-кезеңімен арттыру жүзеге асырылады.

    Мәселен, 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап базалық зейнетақының ең төмен мөлшері ең төмен күнкөріс деңгейінің 65%-нан 70%-ға дейін ұлғайтылды, бұл 32 360 теңгені құрап, оның ең жоғары мөлшері ең төмен күнкөріс деңгейінен 105-тен 110%-ға дейін арттырылып, 50 851 теңгені құрайды.

    Мысалы, 2019 жылы зейнеткерлікке шыққан 69 жастағы зейнеткердің 2024 жылы бюджеттен төленетін зейнетақы мөлшері 156 856 теңгені құрады, оның ішінде базалық зейнетақы төлемі – 45 578 теңге, ынтымақты зейнетақы – 111 278 теңге. 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап өсімді ескере отырып, осы зейнеткер үшін зейнетақының жалпы сомасы 171 588 теңгеге дейін ұлғайды, оның ішінде базалық зейнетақы – 50 851 теңгені, ынтымақты зейнетақы – 120 737 теңгені құрады. Аталған сомаларға БЖЗҚ-дағы төлемдер кірмейтінін атап өту маңызды.

    2025 жылғы 1 қаңтардан бастап мемлекеттік жәрдемақылардың ұлғаюының бірнеше үлгісі:

    • 1, 2, 3 бала туғанда берілетін жәрдемақы 140 296 теңгеден 149 416 теңгеге дейін, 4 және одан да көп бала туғанда берілетін жәрдемақы – 232 596 теңгеден 247 716 теңгеге дейін ұлғайды;
    • мөлшері балалар санына байланысты берілетін көпбалалы отбасыларға арналған  жәрдемақы 4 баласы бар отбасылар үшін 59 183 теңгеден 63 030 теңгеге дейін, 10 баласы бар отбасылар үшін – 147 680 теңгеден 157 280 теңгеге дейін артты;
    • I топ мүгедектігі бар адамдарға арналған жәрдемақы 95 496 теңгеден 101 702 теңгеге дейін, II топ – 76 397 теңгеден 81 362 теңгеге дейін, III топ – 52 089 теңгеден 55 474 теңгеге дейін өсті.

    Сондай-ақ, Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан (бұдан әрі – МӘСҚ) асыраушысынан айырылу және еңбекке қабілеттілігінен айырылу бойынша төлемдер мөлшері 6,5 %-ға артты. Аталған төлемдер міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушыларға бюджеттен берілетін мемлекеттік жәрдемақыларға қосымша жүзеге асырылады.

  • Бұрынғы мәдениет вице-министріне қатысты тергеу аяқталды

    Бұрынғы мәдениет вице-министріне қатысты тергеу аяқталды

    Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет қоғамда заңдылық пен тәртіп қағидатын қамтамасыз ету, сондай-ақ жоғары лауазымды тұлғалар арасындағы сыбайлас жемқорлықты жою бойынша жұмыстарын жалғастыруда. Осылайша, Агенттік Мәдениет және спорт министрлігінің бұрынғы вице-министрі Ерлан Қожағапановты және мердігер ұйым басшылығына қатысты ауыр қылмыс жасағаны бойынша тергеуді аяқтады.

    – Олар қызметтік өкілеттіктерін асыра пайдаланды және 1 млрд теңгеден астам қаражатты жымқырды деп айыпталуда. Өткен жылдың 13 желтоқсанында Бас Прокуратура күдіктілерді сотқа берді. Қылмыстық-процестік кодекстің 201-бабына сәйкес өзге ақпарат жария етуге жатпайды, – делінген Антикор таратқан ақпаратта.

    Айта кетейік, Конституцияның 77-бабы 3-тармағының 1-тармақшасына және Қылмыстық-процестік кодекстің 19-бабы 1-бөлігіне сәйкес, қылмыстық құқық бұзушылық жасаудағы кінәсі соттың заңды күшіне енген үкімімен белгіленгенге дейін әрбір адам кінәсіз деп есептеледі.

    Еске салсақ, былтыр наурыз айында Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет сотқа дейінгі тергеп-тексеру шеңберінде бұрынғы Мәдениет және спорт вице-министрі ауыр сыбайлас жемқорлық қылмыс жасады деген күдікпен ұсталғанын растады.

    Кейіннен оның 2 ай қамауда отыратыны хабарланды.

     

  • Ақтаудағы ұшақ апатын таспаға түсірген блогер бостандыққа шықты

    Ақтаудағы ұшақ апатын таспаға түсірген блогер бостандыққа шықты

    Маңғыстау облысында жергілікті блогер Азамат Сәрсенбаевты сот әкімшілік іспен қамаған еді. Блогер жаңа жылды қамауда қарсы алып, бостандыққа шықты.

    Бостандыққа шыққанын суретін Азамат Сәрсенбаев әлеуметтік желіде көрсетті.

    – Ер адамның басынан не өтпейді!? Үйден 150 шақырым алыста 10 күн оқшау жатып, басымнан осы ой кетпеді. Шынымды айтсам, осылай болғанына да қуандым. Шыңдалдым, мықтырақ болып, өз ұстанымым бекемделе түсті, – деп жазды блогер.

    Полицияның ұстауына блогердің ұшақ апаты болған жерде рұқсатсыз фото, видео түсірілім жүргізгені, яғни әкімшілік құқық бұзғаны себеп болған.

  • Қазақстанның екі өңірінде автожолдар жабылды

    Қазақстанның екі өңірінде автожолдар жабылды

    Қазақстанда ауа райының қолайсыздығына байланысты екі өңірде автожолдар жабылды, деп хабарлайды «ҚазАвтоЖол».

    Жетісу облысы

    4 қаңтар күні сағат 09:30-дан бастап республикалық маңызы бар «Үшарал – Достық» автожолының 84-164 км аралығында (Көктұма станциясынан Достық ауылына дейін) барлық көлік түрлеріне қозғалыс шектелді.

    Ақмола облысы

    Ауа райының нашарлауына байланысты (боран, жел, нашар көріну) «Астана – Петропавл» автожолының 18-232 км аралығында (Астана – Щучинск) барлық көлік түріне қозғалыс тоқтатылды. Жолда қалып қойған 118 адам, оның ішінде 42 бала жылыту пунктеріне эвакуацияланды.

    «Бұған дейін жабылған Қостанай, Ұлытау, Ақтөбе, Абай және Шығыс Қазақстан облыстарындағы жол учаскелері қайтадан ашылып, көліктердің қозғалысына рұқсат берілді», — деп жазылған хабарламада.

    Қосымша ақпарат алу үшін тәулік бойы жұмыс істейтін 1403 колл-орталығына хабарласуға болады.

  • Журналистердің бейбіт жиындарда жұмыс істеу тәртібі жарияланды

    Журналистердің бейбіт жиындарда жұмыс істеу тәртібі жарияланды

    «Бейбіт жиналыстарда бұқаралық ақпарат құралы үшін хабарламалар мен материалдар жинау, оларды өңдеу және дайындау кезінде журналистің өзімен бірге журналист куәлігі болады», – деп жазылған құжатта.

    Сондай-ақ бейбіт жиыннан хабар тарататын журналистердің арнайы айырым белгілерін тағып жүруі керектігі айтылған. Ол белгілер:

    – Алдыңғы және артқы жағында «PRESS» деген жазуы бар ашық көк түсті кеудеше; 

    – Қанық сары түсті, ортасында «PRESS» деген жазуы бар жеңдегі таңғыш;

    – Ортасында «PRESS» деген жазуы бар көк түсті жапсырма.

    Бейбіт жиын өтіп жатқан елді мекеннің әкімдігі журналист жіберетін сұрау негізінде журналистерді Жедел баспасөз орталығын ұйымдастырады. Бұқаралық ақпарат құралы бейбіт жиналыс өткізілетін күннен бір күн бұрын журналистердің санын көрсете отырып, еркін нысанда сұрау жібереді.

    Жедел баспасөз орталығы лентамен қоршалып, электрмен жабдықталып, фото, бейнетүсірілім жасауға, сұхбат алуға жеткілікті жерден белгіленуі керек.

    Дегенмен, журналистер арнайы лентамен қоршалған Жедел баспасөз орталығының сыртында да жұмыс істей алатыны айтылған.

    Жергілікті әкімдіктер журналистерді Жедел баспасөз орталығына алып баруға, ұйымдастырушылармен және қатысушылармен сұхбат ұйымдастыруға, қауіпсіздік шараларын түсіндіруге міндеттеледі.

  • Жетісу облысында мұғалімге демалыс беруден бас тартқаны үшін директор жазаланды

    Жетісу облысында мұғалімге демалыс беруден бас тартқаны үшін директор жазаланды

    Жетісу облысында мұғалімге ақысыз демалыс беруден бас тартқан директор тәртіптік жауапкершілікке тартылды.

    Тексеру барысында Ақсу ауданындағы 35 орта мектепте «Еңбек кодексі» талаптарының сақталмауы саласындағы бұзушылықтар анықталды. Еңбек кодексінің 97-бабының 3-бөлігіне сәйкес жұмыс беруші қызметкердің өтінішінен кейін бес күнтізбелік күн ішінде ақысыз демалыс беруі тиіс деп көрсетілген. Алайда осы талаптарға қарамастан мектеп директорлары қызметкерлерге  мұндай демалысты беруден бас тартқан.

    «Прокурорлық қадағалау актісі бойынша мұғалімдер мен білім беру мекемелерінің басқа да қызметкерлерінің конституциялық құқықтары қалпына келтірілді. Кінәлі лауазымды тұлғалар тәртіптік жауапкершілікке тартылды», – делінген хабарламада.

    Облыстық прокуратура білім беру мекемелеріңде жұмыс істейтін 2 мыңнан астам қызметкердің конституциялық құқықтарын қорғады.