Sona.kz

Метка: Қазақстан

  • Қазақстанда теледидар мен радио музыканы автоматты түрде танитын жүйеге қосылады

    Қазақстанда теледидар мен радио музыканы автоматты түрде танитын жүйеге қосылады

    Қазақстанда музыкалық шығармалардың қолданылуын автоматты түрде тіркеп, авторларға сыйақыны есептейтін бірыңғай цифрлық платформаны енгізу жоспарланып отыр, деп хабарлайды Sona.kz Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап.

    Оның айтуынша, жаңа жүйе авторларға жеке кабинет арқылы өз контентінің қай жерде және қандай көлемде пайдаланылғанын бақылауға мүмкіндік береді. Ал пайдаланушылар есептеулердің дұрыстығын тексере алады. Жобаның негізгі мақсаты  авторлық құқық саласының ашықтығын арттыру және барлық орындалуларды дәл есепке алу.

    Министрлік мәліметінше, теледидар мен радио автоматты тану жүйесіне қосылу жұмыстарын бастап кетті. Егер музыкалық шығарма эфирде орындалса, бұл ақпарат цифрлық жүйеде автоматты түрде тіркеледі және сыйақы белгіленген ережелерге сәйкес есептеледі.

    Платформа кезең-кезеңімен енгізіледі. Заң күшіне енгеннен кейін бірінші кезеңде эфирлік және кабельдік хабар тарату ұйымдары жүйе арқылы жұмыс істей бастайды.

    2026 жылдың 1 шілдесінен бастап жүйеге театрлар, кинотеатрлар және филармониялар қосылады. 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап платформа барлық басқа пайдаланушылар үшін міндетті болады.

    Әділет министрлігі автоматтандыру роялти есептеудегі дауларды азайтып, авторлар мен музыкалық контентті пайдаланушылар арасындағы өзара әрекеттестіктің ашықтығын арттырады деп есептейді.

  • 2026 жылдан бастап Қазақстанда паспорт пен жүргізуші куәлігі қымбаттайды

    2026 жылдан бастап Қазақстанда паспорт пен жүргізуші куәлігі қымбаттайды

    2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда паспорт, жеке куәлік, жүргізуші куәлігі және басқа да негізгі құжаттарды рәсімдеу құны өседі. Бұл өзгерістер республикалық бюджетте белгіленген айлық есептік көрсеткіштің (АЕК) 3 932 теңгеден 4 325 теңгеге дейін өсуімен байланысты.

    МРП-ның ұлғаюы мемлекеттік баждардың қымбаттауына әкеледі. 16 жасқа дейінгі балаларға арналған 24 беттік паспорттың құны 17 300 теңге болады (4 АЕК). 36 беттік паспорт – 34 600 теңге, 48 беттік паспорт – 51 900 теңге. Жеке куәлік 865 теңге тұрады, ал жыл ішінде бірнеше рет жоғалтқан жағдайда төлем 4 325 теңгеге дейін өседі.

    Жүргізуші куәлігін алу 5 406 теңгеге (1,25 АЕК) дейін қымбаттайды. Некені тіркеу 4 325 теңге болса, ажырасу үшін төленетін баж 8 650 теңге болады. Туу туралы куәлікті алғашқы рет алу тегін, бірақ құжатты қайта ресімдеу үшін 2 163 теңге төлеу қажет.

    Құжаттарды рәсімдеу үшін төлемнен босатылатын азаматтар санатына ел қаһармандары, жоғары мемлекеттік наградалары бар тұлғалар, көпбалалы аналар, соғыс ардагерлері, мүгедектігі бар адамдар, жетім балалар және әлеуметтік осал топтар кіреді.

    8 желтоқсанда Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойған 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет елдің негізгі қаржылық параметрлерін және жаңа әлеуметтік мөлшерлемелерді белгілейді. Олардың ішінде АЕК көрсеткіші де бар, ол мемлекеттік қызметтердің құнына тікелей әсер етеді.

  • 2026 жылы Қазақстанда ең төменгі зейнетақы қалай өзгереді

    2026 жылы Қазақстанда ең төменгі зейнетақы қалай өзгереді

    2026 жылы Қазақстанда ең төменгі зейнетақы өседі. Бұл өзгерістер 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заңда бекітілді. Құжатқа Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойды. Бюджет үш жылға арналған зейнетақы мөлшерін және оның индексациясын айқындайды.

    Бюджетке сәйкес, 2026 жылы ең төменгі зейнетақы 69 049 теңге болады. Бұл қазіргі мөлшерден (62 771 теңге) 6 278 теңгеге жоғары. Сонымен қатар, базалық зейнетақы да өседі: 2025 жылғы 32 360 теңгеден 2026 жылы 35 596 теңгеге дейін көтерілмек. Өсім – 3 236 теңге.

    2018 жылдан бері базалық зейнетақы әр азаматтың еңбек және сақтандыру өтіліне қарай жеке есептеледі. 2026 жылы индексациядан кейін ең төменгі зейнетақы 104 645 теңге, ең жоғарысы 238 412 теңге болады.

    Қазақстанда зейнетақы жүйесі үш бөлікке негізделген: 1998 жылға дейін жұмыс істегендерге арналған ынтымақты зейнетақы; барлық зейнеткерлерге тиесілі базалық зейнетақы; және ЕБЖЗҚ-ға ай сайын еңбекақының 10%-ы аударылатын жинақтаушы зейнетақы. Зейнеткерлік жас ерлер үшін 63 жас, әйелдер үшін 2028 жылға дейін 61 жас болып белгіленген.

    Бюджет жобасында орташа көрсеткіштер де жарияланған. 2026 жылы орташа зейнетақы 103 687 теңге, 2027 жылы — 108 940 теңге, 2028 жылы — 113 995 теңге болады деп болжанған. Орташа базалық зейнетақы тиісінше 54 082, 58 276 және 61 527 теңге деңгейінде белгіленеді.

    8 желтоқсанда қол қойылған республикалық бюджет мемлекет кірістері мен шығыстарының негізгі параметрлерін айқындайды және әлеуметтік саясатты, оның ішінде зейнетақы төлемдерін арттыруды қаржыландыруға мүмкіндік береді.

  • Қазақстанда 200 адамнан асатын іс-шараларда фонограмма қолдануға тыйым салынды

    Қазақстанда 200 адамнан асатын іс-шараларда фонограмма қолдануға тыйым салынды

    Қазақстанның Мәдениет және ақпарат министрлігі көпшілік шараларда фонограмма қолдану тәртібіне қатысты жаңа түсіндірме жариялады. Ережеге сәйкес, көрермен саны 200 адамнан асатын концерттер мен бұқаралық іс-шараларда орындаушының алдын ала жазылған даусын қолдануға тыйым салынады, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.

    Фонограмманы пайдалану тек ашық ауадағы алаңдарда рұқсат етіледі. Саябақтарда, көшелерде, ипподромдарда және осыған ұқсас орындарда. Сондай-ақ, тележобаларда, музыкалық бағдарламаларда және концерт жазбаларын жасау барысында фонограмма қолдануға болады.

    Министрлік бұл талаптардың концерттердің сапасын арттыруға және тірі орындау деңгейін көтеруге бағытталғанын атап өтті. Егер фонограмма қолданылса, ұйымдастырушылар бұл туралы көрерменді алдын ала хабардар етуге міндетті. Ақпарат билеттерде, афишаларда немесе хабарландыруларда көрсетілуі тиіс.

    Ережені бұзу әкімшілік жауапкершілікке әкеледі. Айыппұл мөлшері 1000 айлық есептік көрсеткішке дейін жетуі мүмкін. Жауапкершілік іс-шара ұйымдастырушыларына, орындаушыларға және шығармашылық ұжымдарға бірдей қолданылады.

    Талаптар жабық ғимараттарда өтетін және ауқымды аудиторияға арналған барлық концерттерге қатысты. Ерекшелік тек ашық алаңдардағы техникалық жағдайлар мен телевизиялық өндіріс үшін қарастырылған.

    Министрлік аталған нормалар мәдениет саласындағы заңнаманы жаңарту шеңберінде енгізілгенін және кәсіби орындаушыларды қолдау мақсатында қабылданғанын мәлімдеді.

  • Қазақстанда онлайн-казиноның ірі заңсыз схемасы әшкереленді

    Қазақстанда онлайн-казиноның ірі заңсыз схемасы әшкереленді

    Қазақстанның Қаржы мониторингі агенттігі ел аумағында заңсыз құмар ойындарды тоқтатуға бағытталған жұмысты жалғастырып келеді. Жүргізілген іс-шаралар нәтижесінде төлем ұйымдары арқылы өтіп, заңды операциялар ретінде жасырылған және онлайн-казиноның пайдасына шығарылған трансшекаралық ақша аударымдарының кең көлемді схемасы анықталды, деп хабарлайды Sona.kz afm_rk-ға сілтеме жасап.

    Ведомство мәліметінше, кейбір финтех-сервистердің иелері букмекерлік кеңселермен жасалған жалған келісімшарттар негізінде алынған «сұр» POS-терминалдар мен Terminal ID қолданған. Осы құрылғылар арқылы тыйым салынған құмар ойын платформаларына қатысты төлемдер жүргізіліп отырған. Белгіленген көлеңкелі операциялардың жалпы көлемі 600 млрд теңгеден асты.

    Заңсыз әрекеттерге 20-дан астам төлем ұйымы және екінші деңгейлі банктердің жекелеген қызметкерлері қатысқаны анықталды. Сонымен қатар төрт онлайн-казиноға техникалық қолдау көрсеткен Call-орталық жұмыс істеген. Оның құрамында Қазақстан, Ресей, Беларусь, Испания және Вьетнам азаматтарынан құралған 120 адам болған.

    Call-орталық ұйымдастырушылары криптовалюта арқылы ақша қабылдау және шығару үшін арнайы гемблингтік серіктестік бағдарламасын жасаған. Оның айналымы 200 млн USDT-тен асқан.

    Іс-шаралар барысында 70-тен астам тінту жүргізіліп, айғақ заттар тәркіленді. Сот санкциясымен тоғыз фигурантқа, оның ішінде «Төлем ұйымдары қауымдастығы» ЗТБ басшысының кеңесшісіне қамауға алу түріндегі бұлтартпау шарасы қолданылды. Сонымен қатар шетел азаматтары бар тағы сегіз адамды халықаралық іздеуге жариялау материалы дайындалып жатыр.

    Агенттік онлайн-казино қызметінің Қазақстанда толықтай тыйым салынғанын еске салды. Заңсыз құмар ойындарды насихаттау немесе оған қатысу қылмыстық жауапкершілікке әкелетінін атап өтті.

  • Қазақстанда 35 градусқа дейінгі аяз күтіледі

    Қазақстанда 35 градусқа дейінгі аяз күтіледі

    Қазақстанда алдағы күндері ауа температурасының айтарлықтай төмендеуі болжанып отыр. «Қазгидромет» синоптиктері 9, 10 және 11 желтоқсанға арналған ауа райы болжамын ұсынды. Мамандардың айтуынша, елге қуатты солтүстік антициклон жақындап келеді.

    Метеорологтардың мәлімдеуінше, әдеттегіден жылы өткен күзден кейін қазақстандықтар биылғы қысқы суықты алғаш рет айқын сезінбек. 9 желтоқсаннан бастап суық ауа массалары солтүстік-батыс және солтүстік өңірлерге еніп, жауын-шашын тоқтайды, ал температура күрт төмендейді.

    Түнгі уақытта солтүстік аймақтарда термометр бағаны минус 22–30 градусқа дейін төмендейді. Шығыс өңірлерде суықтың күші артып, минус 27–35 градусқа дейін жетеді. Оңтүстік және оңтүстік-шығыс облыстарда аяз біршама жұмсақ, бірақ айтарлықтай сезілетін болады: минус 10–20 градус күтіледі.

    Солтүстік антициклонның әсері республиканың барлық аумағына таралып, алдағы бірнеше күнде суық ауа райы сақталады. Кей өңірлерде желдің күшеюі мен көрінудің нашарлауы байқалуы мүмкін.

    Синоптиктер биылғы қыс басталуының аномальды жылы болғанын атап өтті: көптеген аймақта қар жамылғысы болмады, жауын-шашын аз болды. Мамандар мұндай үрдіс сақталса, қарсыз немесе қар аз түсетін қыс Қазақстан үшін үйреншікті жағдайға айналуы мүмкін екенін ескертеді.

    Тұрғындарға сапар жоспарлағанда ауа райы болжамын ескеріп, қатты аяз кезінде қауіпсіздік шараларын сақтау ұсынылады.

  • Қазақстанда автоматтандырылған ҚҚС бақылауы енгізіледі

    Қазақстанда автоматтандырылған ҚҚС бақылауы енгізіледі

    Қазақстанда жұмыстардың нақты орындалмай-ақ электронды шот-фактура (ЭШФ) жазатын компанияларға қатысты қосылған құн салығын автоматтандырылған бақылау жүйесі енгізіледі. Бұл туралы Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов ОКҚ брифингінде хабарлады, деп хабарлайды Sona.kz Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап.

    Оның айтуынша, өзгерістер жаңа Салық кодексі аясында іске асырылып жатыр. Құжатта салықтық әкімшілендіруді жетілдіру және цифрлық шешімдерді енгізу қарастырылған. Сол тетіктердің бірі «e-Tamga» жобасы. Жоба ЭШФ-тің дұрыстығын автоматты түрде бақылауға мүмкіндік береді.

    Вице-министрдің түсіндіруінше, автоконтроль механизмі алғашқы кезеңде тек бір санаттағы салық төлеушілерге қолданылады.  Камеральдық бақылаудан кейін өз шот-фактураларын кері қайтарып жүргендерге. Бұл  ірі айналымдарды көрсетіп, сәйкессіздік анықталған кезде салық төлемей, құжаттарды жай ғана жоятын ұйымдар.

    «Біз бақылауға тек осы санатты аламыз. Басқа топтар әзірге автоматтандырылған бақылауға енгізілмейді», — деді Біржанов.

    Жаңашылдықтың арқасында әкімшілендіру үдерістері жеңілдеп, ҚҚС қайтару мерзімдері айтарлықтай қысқарады деп күтілуде. Қарапайымдатылған ҚҚС қайтару 15 жұмыс күні ішінде жүргізілмек. Ал тексерумен қайтару мерзімі 75 күннен 55 жұмыс күніне дейін қысқарады.

  • Қазақстанда мектептер мен балабақшаларда жоспардан тыс тексерістер жүргізілмек

    Қазақстанда мектептер мен балабақшаларда жоспардан тыс тексерістер жүргізілмек

    Қазақстанда мектептер мен балабақшаларда жоспардан тыс тексерістер тәртібі енгізілді. Бұл нормалар мәдениет, білім, отбасы және мемлекеттік бақылау мәселелеріне қатысты жаңа заңда көзделген, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.

    Заңға сәйкес, жоспарлы тексерістер білім беру ұйымының тәуекел дәрежесіне — жоғары, орта немесе төмен деңгейіне — байланысты тағайындалады. Жоспарлы тексерістер жылдық тексеру тізіміне сай арнайы акт негізінде жүргізіледі.

    Ал жоспардан тыс тексерістер мемлекеттік бақылау субъектісін алдын ала хабардар етпей жүзеге асырылады.
    Оның негіздері:
    мемлекеттік бақылау нәтижесінде анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқамалардың орындалуын қадағалау;
    жеке және заңды тұлғалардың өтініштері;
    заң талаптарының бұзылуына қатысты прокурордың нақты талабы;
    мемлекеттік органдардың өтініштері;
    БАҚ-та жарияланған нақты фактілер;
    қылмыстық қудалау органы берген тапсырмалар.

    Бұған дейін Қазақстан Президенті мәдениет, білім және отбасы мәселелері бойынша заңнамаға енгізілген түзетулерге қол қойған болатын.

  • Қазақстанда 4 желтоқсанда жер сілкінісі тіркелді: зардап шеккендер туралы ақпарат жоқ

    Қазақстанда 4 желтоқсанда жер сілкінісі тіркелді: зардап шеккендер туралы ақпарат жоқ

    Қазақстан Төтенше жағдайлар министрлігіне қарасты «Сейсмологиялық зерттеу институты» ЖШС сейсмикалық станциялар желісі 2025 жылғы 4 желтоқсанда Астана уақытымен 12:45-те жер сілкінісін тіркеді.

    Ведомствоның мәліметінше, жер сілкінісінің салдары туралы. Зардап шеккендер мен қираулар жөнінде ақпарат түскен жоқ. Қазіргі уақытта сейсмикалық оқиғаның параметрлері нақтыланып жатыр.

    Министрлік тұрғындарды тек ресми дереккөздерден жарияланған ақпаратқа сенуге шақырды.

  • Қазақстанда жолаушы тасымалында оң рульді көліктерді шектеу ұсынылды

    Қазақстанда жолаушы тасымалында оң рульді көліктерді шектеу ұсынылды

    Қазақстанда оң рульді көліктерді жолаушы тасымалында қолдануға қатысты талаптарды қатаңдату мәселесі қайта көтерілді. Бұған жол-көлік оқиғаларының артуы және Toyota Alphard пен Toyota Estima маркалы көліктер қатысқан бірқатар қайғылы жағдай түрткі болды, деп хабарлайды Sona.kz Tengri Auto- ға сілтеме жасап
    Мәжіліс депутаты Елнұр Бейсенбаевтың мәліметінше, 2025 жылдың алғашқы он айында оң рульді көліктердің қатысуымен болған жол апаттары 27% артқан. Оның айтуынша, 1 қаңтардан бастап күшіне енген тыйымға қарамастан, бейресми тасымалдаушылар әлі де осындай көліктерді пайдаланып жүр, ал агрегаторлар тарапынан бақылау жеткіліксіз.
    Депутат жаз айларында Жамбыл және Алматы облыстарында Alphard қатысқан екі ірі жол апатында 10 адамның қаза тапқанын, төрт адамның жарақат алғанын еске салды.
    «Коммерциялық және қалааралық жолаушы тасымалдауда оң рульді көліктерді қолдануға толық әрі міндетті тыйым енгізу қажет», — деді Бейсенбаев Мәжіліс отырысында.
    Мәселе тиісті ведомстволарда қаралады.
    Соңғы апта ішінде Toyota Alphard қатысқан екі жол апатында:
    •8 адам — 30 қыркүйекте Алматы — Бішкек трассасындағы апатта;
    •2 адам — 3 қазанда Павлодар облысында жылқымен соқтығысудан кейін қаза тапты.
    Тыйым бар болғанымен, оның орындалуы әлі де әлсіз екені байқалады