Sona.kz

Метка: Қазақстан

  • Қазақстан мұнай-газ саласында 14 млрд теңге залал анықталды

    Қазақстан мұнай-газ саласында 14 млрд теңге залал анықталды

    Атырау және Қызылорда облыстарында мұнай-газ кешенінде заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету бойынша жүйелі жұмыс жалғасуда, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.
    Энергетика министрлігінің дерегінше, 2025 жылдың 9 айында көмірсутек саласында 100 тексеріс жүргізілді:
    •18 профилактикалық бақылау;
    •30 жоспардан тыс тексеру;
    •15 келісімшарт шарттарының орындалуын тексеру;
    •37 рұқсат беру тексерісі.
    Нәтижесінде:
    •18 нұсқама берілді;
    •жалпы сомасы 110 млн теңге болатын 80 айыппұл салынды;
    •мұнай мен газды тиімсіз пайдаланудан 14 млрд теңгеден астам залал өндірілді.
    Қазіргі уақытта 4 млн теңге айыппұл мен 2,4 млрд теңге залалды өндіріп алу ісі қаралуда. Министрліктің мәліметінше, бұл бағыттағы жұмыс жалғасатын болады.
  • «Транзиттік серпіліс: Қазақстанда жаңа теміржол магистралі ашылды»

    «Транзиттік серпіліс: Қазақстанда жаңа теміржол магистралі ашылды»

    Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Достық – Мойынты теміржолының екінші желісін ресми түрде ашты. Салтанатты шара VII халықаралық New Silk Way көлік-логистика бизнес-форумы аясында өтті, деп хабарлайды Sona.kz Ақордаға сілтеме жасап.

    Президенттің айтуынша, бұл – Тәуелсіздік жылдарында жүзеге асқан ең ірі стратегиялық инфрақұрылымдық жоба. Құрылысы үш жылға жуық уақытқа созылып, мыңдаған маманның еңбегімен теміржол жоспардан бұрын пайдалануға берілді.

    «Жаңа желі жүк тасымалы көлемін бес есеге дейін арттыруға, экспорттық тауар жеткізу мерзімін қысқартуға және еліміздің транзиттік әлеуетін күшейтуге мүмкіндік береді. Бұл – тарихи сәт», – деді Тоқаев.

    Мемлекет басшысы Қазақстанның бүгінде Еуразиядағы негізгі транзиттік хабқа айналғанын атап өтті. Ел аумағы арқылы Еуропа мен Азияны жалғайтын бес теміржол дәлізі өтеді. Соңғы он жылда салаға 35 млрд доллардан астам инвестиция тартылған.

    Алдағы жылдары 5 мың шақырым жаңа теміржол салу және 11 мың шақырымын жөндеу жоспарлануда. Әсіресе Мойынты – Қызылжар жобасы мен Ақтау портына дейінгі учаскені жаңғыртуға басымдық берілмек. Бұл Қазақстанның Транскаспий бағытындағы орнын күшейтеді.

    Президент салаға цифрландыру мен жасанды интеллект технологиялары енгізілетінін де атап өтті.

    Шарада сондай-ақ Көлік министрі Нұрлан Сауранбаев, «ҚТЖ» ҰК» АҚ басқарма төрағасы Талғат Алдыбергенов және «Қазақстанның Еңбек Ері», теміржол саласының ардагері Қалтай Самбетов сөз сөйледі.

  • Қазақстанда жаңа салық кодексі: жоспарлы тексерулер тарихқа айналды

    Қазақстанда жаңа салық кодексі: жоспарлы тексерулер тарихқа айналды

    2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда жаңа Салық кодексі күшіне енеді. Ол бизнеске жасалатын тексерулер жүйесін түбегейлі өзгертеді. Ең басты жаңалық – жоспарлы салықтық тексерулер толығымен жойылып, енді мүлдем жүргізілмейді, деп Sona.kz Tengrinews.kz сайтына сілтеме жасап хабарлайды.

    Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің салықтық аудит басқармасының басшысы Даурен Нұрғожаевтың айтуынша, мемлекет бұдан былай бизнесті тәуекел деңгейіне қарай бөлу тәжірибесінен бас тартып, деректерді терең талдауға негізделген тәуекелге бағытталған жаңа тәсілге көшеді. Алдағы уақытта тек жоспардан тыс тексерулер ғана қалады, оның өзі нақты негіз болған жағдайда және арнайы тәуекелдерді басқару жүйесі арқылы расталғанда жүзеге асады.

    Мұндай тексерулерді жүргізу туралы шешім тек Мемлекеттік кірістер комитетінің орталық аппаратының келісімімен қабылданады. Сондай-ақ кәсіпкерлермен өзара іс-қимыл толығымен онлайн форматқа ауысады: құжаттарды тапсырудан бастап нәтижесін алуға дейін. Қағаз жүзінде тек нұсқама табыстау ғана сақталады.

    Нұрғожаевтың айтуынша, елде бұрын әртүрлі болған ақпараттық базаларды біріктіретін интеграцияланған салықтық әкімшілендіру жүйесі енгізілуде. Бұл салық органдарына тексерулерді әлдеқайда нақты әрі нысаналы жүргізуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, жаңа жүйеде ақпараттық жүйелердің аналитикасы мен жасанды интеллект құралдары қатар қолданылады.

    Бұл өзгерістердің басты мақсаты – адал кәсіпкерлер үшін әкімшілік қысымды азайту. Енді бизнес артық алаңдаусыз жұмыс істей алады, ал салық органдары назарын шынайы заң бұзушыларға аударады.

  • Қазақстандық футболшы қыз Астана – Павлодар трассасында болған жол апатынан қаза тапты

    Қазақстандық футболшы қыз Астана – Павлодар трассасында болған жол апатынан қаза тапты

    «Жеңіс» клубының 19 жастағы футболшысы Виктория Кайсаринова Павлодар облысында жол апатынан көз жұмды, деп хабарлайды Sona.kz Tengri Sport-қа сілтеме жасап.

    Қайғылы оқиға Байет ауылы маңында орын алды. Жеңіл көлік жүк көлігімен соқтығысып, өртеніп кеткен. Салдарынан бес адам, оның ішінде футболшы қыз да, қаза болды.

    Клубтың баспасөз қызметі апатқа жүргізушінің қауіпсіздік ережелерін сақтамауы себеп болғанын мәлімдеді.

    «Бүгін Павлодар – Астана тас жолында команда ойыншымыз Виктория Кайсаринова жол апатынан қаза тапты. Жүргізуші қашықтықты сақтамай, қауіпсіздікті қамтамасыз етпей, ауыр жағдайға алып келді», – делінген мәлімдемеде.

    Қазақстан футбол федерациясы марқұмның туыстары мен жақындарына көңіл айтты.

    «Жас болса да, Виктория еңбекқорлығымен, футболға адалдығымен көзге түсті. Оның өмірден ерте кетуі – жақындары, достары, әріптестері және Қазақстан футбол қауымдастығы үшін орны толмас қаза», – делінген КФФ хабарламасында.

    Әлеуметтік желілерде жанкүйерлер мен спортшылар қайғырып жазбалар қалдыруда. Ұлттық құраманың бұрынғы ойыншысы Самат Смақов: «Иманды болсын» деп жазды. Ал марқұмның анасы Олеся Кайсаринова клубтың парақшасында: «Қызым-ай, неге соншалықты ерте тастап кеттің?» – деп жазды.

    Еске сала кетсек, 2025 жылдың жазында Португалия құрамасының және «Ливерпульдің» ойыншысы Диогу Жота да жол апатынан қаза тапқан болатын.

  • Әлеуметтік қолдаудың жаңа тәртібі: 2026 жылдан бастап кімдер мемлекеттен жәрдем ала алады

    Әлеуметтік қолдаудың жаңа тәртібі: 2026 жылдан бастап кімдер мемлекеттен жәрдем ала алады

    Қазақстанда азаматтарға берілетін әлеуметтік төлемдер мен жеңілдіктердің кеңейтілген тізімі бекітілді. Тиісті бұйрыққа Премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин қол қойды. Құжат жаңа Салық кодексімен бірге 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енеді, деп хабарлайды Sona.kz  Tengrinews.kz сілтеме қалдырып.

    Жаңа құжатқа сәйкес, әлеуметтік қолдау тек дәстүрлі түрде әлсіз санаттағы азаматтарға ғана емес, сонымен қатар еңбекке қабілеттілігі шектеулі, түрлі ауруларға шалдыққан адамдарға да көрсетіледі. Бұл шешім мемлекеттік көмекті әділ әрі нысаналы бөлуге бағытталған.

    Тізімге: арнаулы мемлекеттік және әлеуметтік жәрдемақы алушылар, арнаулы әлеуметтік қызмет алушылар, зейнетақы төлемдерін алатын мүгедектігі бар адамдар, жетімдер мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар кірді. Сондай-ақ атаулы әлеуметтік көмек (АӘК) алушылар да осы санатқа енгізілді.

    Денсаулығына байланысты қолдау алатындар қатарында – әлеуметтік маңызы бар аурулары бар азаматтар, айналасына қауіпті дертке шалдыққандар, еңбекке жарамсыздығы екі айдан асқан науқастар және ауыр созылмалы аурулары бар тұлғалар бар.

    Осылайша, 2026 жылдан бастап мемлекеттен көмек алушылар қатары артып, әлеуметтік қорғау жүйесі халықтың нақты қажеттіліктеріне бейімделмек.

  • «Самрук-Энерго» ісі: Ресейден 8,5 млрд теңге жымқырды деп айыпталған күдікті Қазақстанға экстрадицияланды

    «Самрук-Энерго» ісі: Ресейден 8,5 млрд теңге жымқырды деп айыпталған күдікті Қазақстанға экстрадицияланды

    Ресей Қазақстанға аса ірі көлемдегі алаяқтық жасады деп айыпталған азаматты берді, деп хабарлайды Sona.kz Бас прокуратураға сілтеме жасап.

    Тергеу деректеріне сәйкес, күдікті 2020–2022 жылдары құрылыс компаниясын басқара жүріп, сыбайластарымен бірге жалған келісімшарттар жасап, бюджет қаржысын байланысты фирмалар арқылы аударған. Нәтижесінде «Самрук-Энерго» АҚ-ның еншілес ұйымынан 8,5 млрд теңгеден астам қаражат жымқырылған. Бұл қаражат Ақмола облысында жел электр станциясын салуға бағытталған еді.

    Қылмыстан кейін күдікті шетелге қашып, халықаралық іздеуге жарияланды. 2025 жылдың ақпанында ол Ресей аумағында ұсталып, сот шешімімен Қазақстанға экстрадицияланды. Қазіргі уақытта тергеу изоляторына қамалды.

    Сыбайластарына қатысты сот үкімі биыл мамырда шыққан. Бұрмасыз маслихат депутаты Елена Беленцева 8 жыл 6 айға, ал оның әріптесі Мергенбаев 6 жыл 8 айға бас бостандығынан айырылды. Сот жәбірленуші тараптың 8,5 млрд теңге көлеміндегі азаматтық талабын қанағаттандырып, жалпы құны 13 млрд теңгені құрайтын мүлікке тыйым салды.

    Экстрадицияланған күдіктіге Қылмыстық кодекске сәйкес 5 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру және мүлкін тәркілеу жазасы қарастырылған. Бас прокуратура халықаралық деңгейде іздеуде жүрген адамдарды елге қайтару бағытындағы жүйелі жұмыстың жалғасып жатқанын мәлімдеді.

  • Қазақстанда жаңа туған сәбилерді сату фактілері анықталды: құны 1,5 млн теңгеге дейін жеткен

    Қазақстанда жаңа туған сәбилерді сату фактілері анықталды: құны 1,5 млн теңгеге дейін жеткен

    Қазақстанда жаңа туған нәрестелерді асырап алу үшін сату деректері тіркелді, деп хабарлайды Sona.kz ІІМ-ге сілтеме жасап.

    Адам саудасына қарсы күрес басқармасы басшысының орынбасары Шынар Кучербаеваның айтуынша, жыл басынан бері 19 қылмыстық іс қозғалған. Сәбилердің «құны» 500 мыңнан 1,5 миллион теңгеге дейін болған.

    Бұл заңсыз схемаларға сәбиінен бас тартқан ата-аналар, сатып алушы іздеген делдалдар және бала сүйе алмайтын отбасылар қатысқан. Барлық тараптар бірдей қылмыстық жауапкершілікке тартылады.

    Кучербаева атап өткендей, балаларды шетелге шығару фактілері тіркелмеген. Барлық жағдай ел ішінде болған.

  • Қазақстанда коммуналдық желілерді жаңғыртуға 6,8 трлн теңге қажет

    Қазақстанда коммуналдық желілерді жаңғыртуға 6,8 трлн теңге қажет

    Қазақстанда коммуналдық инфрақұрылымды жаңғыртуға 6,8 трлн теңге қажет. Бұл туралы Ұлттық экономика вице-министрі Асан Дарбаев мәлімдеді, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.

    Оның айтуынша, қаражат 86 мың шақырым желіні жөндеуге бағытталып, тозу деңгейін 50%-дан төмендетуге мүмкіндік береді.

    ? Инфрақұрылымның қазіргі тозуы:

    • жылумен жабдықтау – 65%-дан 90%-ға дейін;
    • электрмен жабдықтау – 70%-дан 97%-ға дейін;
    • сумен жабдықтау – 70%-дан 100%-ға дейін;
    • су бұру жүйелері – 70%-дан 100%-ға дейін.

    ? Қаражат бөлу жоспары:

    • жылумен жабдықтау – 1,3 трлн теңге (1,6 мың км, тозуы 40%-ға дейін төмендейді);
    • электрмен жабдықтау – 3,8 трлн теңге (77,6 мың км, 45%-ға дейін);
    • сумен жабдықтау – 600 млрд теңге (4,7 мың км, 34%-ға дейін);
    • су бұру жүйесі – 1,1 трлн теңге (2,6 мың км, 40%-ға дейін).
  • Қазақстанда жасанды интеллект салдарынан миллионнан астам адам жұмыссыз қалуы мүмкін

    Қазақстанда жасанды интеллект салдарынан миллионнан астам адам жұмыссыз қалуы мүмкін

    Қазақстанда миллионнан астам жұмыс орны жасанды интеллекттің дамуына байланысты қысқаруы ықтимал. Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі Олжас Анафин Мәжіліс отырысында мәлімдеді, деп хабарлайды Sona.kz NUR.KZ-ке сілтеме жасап.

    Министрліктің зерттеуіне сәйкес, 423 мамандық тобының 25%-ы (шамамен 2,2 млн жұмыс орны) автоматтандыруға бейім. Оның ішінде 1 миллионнан астамы генеративті жасанды интеллект арқылы алмастырылуы мүмкін.

    Ең жоғары қауіп Алматы, Астана және Шымкент қалаларында байқалады. Салалық тұрғыда қаржы, IT, ғылым және денсаулық сақтау салалары осал саналады.

    Сонымен бірге Анафин жаппай жұмыссыздық болмайтынын атап өтті. Оның айтуынша, Қазақстанда еңбек құны салыстырмалы түрде төмен, сондықтан автоматтандыру кезең-кезеңімен жүзеге асады. Сонымен қатар жаңа мамандықтар — дрон операторлары, робототехника мамандары, деректер және киберқұқық саласының сарапшылары пайда болады.

    Еске салайық, бұған дейін Президент Қасым-Жомарт Тоқаев халыққа Жолдауында Жасанды интеллект министрлігін құруды және Цифрлық кодекс әзірлеуді ұсынған болатын. Сондай-ақ ол ИИ үшін этикалық алгоритмдерді қалыптастыру қажеттігін айтқан еді.

  • “Алып қашу” қылмыс: Қазақстанда мәжбүрлі некеге қатаң жаза енгізілді

    “Алып қашу” қылмыс: Қазақстанда мәжбүрлі некеге қатаң жаза енгізілді

    Қазақстанда 16 қыркүйектен бастап қылмыстық заңнамаға өзгерістер күшіне енді, деп хабарлайды Sona.kz ІІМ мәліметіне сілтеме жасап. Енді азаматтарды мәжбүрлеп некеге тұрғызу қылмыстық жауапкершілікке жатады.

    Қылмыстық кодекске жаңа 125-1-бап енгізілді. Оған сәйкес, некеге мәжбүрлеу үшін айыппұл, түзеу немесе қоғамдық жұмыстар, сондай-ақ екі жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған. Егер қылмыс ауыр салдарға әкелсе, 5 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру көзделген.

    Сонымен қатар, ҚК-нің 125-бабындағы “жәбірленушіні босатқан жағдайда жауапкершіліктен босатылады” деген ескерту алынып тасталды. Енді кінәлілер қандай жағдайда да жауап береді.

    Мамандардың айтуынша, бұл өзгерістер қоғамда әлі де кездесетін “алып қашу” дәстүріне түбегейлі тосқауыл қоюға бағытталған.