Sona.kz

Рубрика: Қазақстан жаңалықтары

  • Қазақстанда жасанды интеллект туралы заң күшіне енді

    Қазақстанда жасанды интеллект туралы заң күшіне енді

    Қазақстан Президенті жасанды интеллектті реттеуге арналған заңға қол қойды. Бұл құжат ИИ саласындағы құқықтық қатынастарды анықтап, қауіпсіз және жауапты қолданылуын қамтамасыз етуге бағытталған, деп хабарлайды Sona.kz Ақордаға сілтеме жасап.

    Заңға сәйкес жасанды интеллект енді адамның нақты міндеттерді орындауына көмектесетін құрал ретінде танылады. ИИ-ді жасаушылар, иелері және пайдаланушылар жүйелерді пайдалану кезіндегі өз рөлдеріне байланысты жауапкершілік арқалайды. Сонымен қатар, тәуекелдерді басқару, қауіпсіздік пен сенімділікті қамтамасыз ету, пайдаланушыларға қолдау көрсету сияқты міндеттер белгіленді.

    Құжат ИИ қолдану саласындағы негізгі қағидаларды да бекітеді: заңдылық, әділдік, теңдік, ашықтық, түсініктілік, адамның еркін еркі мен әл-ауқатының басымдығы, деректерді қорғау және құпиялылық.

    Азаматтардың құқықтарын қорғау мақсатында Қазақстан аумағында манипуляцияға, адамның санасына қысым жасауға, сондай-ақ заңсыз деректер жинауға негізделген ИИ жүйелерін жасауға және пайдалануға тыйым салынады.

    Бұдан бөлек, жасанды интеллект қолданылған тауарлар, жұмыстар және қызметтер міндетті түрде арнайы маркировкадан өтеді.

    Заң шеңберінде ұлттық жасанды интеллект платформасының жұмыс істеуінің құқықтық негізі қалыптасты. Платформа ИИ модельдерін әзірлеу, оқыту және сынақтан өткізу үшін шектеулі уақытқа қолданылатын орталық алаң болмақ.

  • Қазақстанда құтқарушыларға тұрғын үй төлемдері беріле бастады

    Қазақстанда құтқарушыларға тұрғын үй төлемдері беріле бастады

    2025 жылдың қарашасынан бастап Қазақстанда құтқарушылар мен өрт сөндірушілер алғашқы тұрғын үй төлемдерін ала бастады. Бұл бастама ТЖМ тарапынан ұсынылып, Президент тарапынан мақұлданды және ведомствоның 30 жылдығына арналады, деп хабарлайды Sona.kz ТЖМ-ға сілтеме жасап.

    Енді жеке баспанасы жоқ азаматтық қорғау қызметкерлері әр отбасы мүшесіне ай сайын 65 898 теңге көлемінде қаржылай қолдауға ие. Бұл қаражатты жалға алу немесе жеке пәтерге жинау үшін пайдалануға болады.

    Ведомство хабарлағандай, елдегі барлық ұжымдарда қуаныш зор. Басқа өңірге ауысқан қызметкерлерге тұрғын үй жалдау төленеді, кей жағдайларда қосымша көтерме төлемдер қарастырылған.

  • ІІМ Қазақстан Екатерина Биволды экстрадициялауды талап етеді

    ІІМ Қазақстан Екатерина Биволды экстрадициялауды талап етеді

    Қазақстанның Ішкі істер министрлігі Екатерина Биволды елге экстрадициялауды талап етеді, егер ол ұсталған жағдайда, деп хабарлайды Sona.kz. Бұл туралы ІІМ вице-министрі Санжар Әділов журналистерге мәлімдеді.

    «Біз Ресей полициясымен байланыстамыз. Егер ол ұсталса, Генпрокуратура арқылы экстрадиция мәселесін көтереміз», — деді ол.

    Қазақстаннан бөлек, Биволдың бұрынғы күйеуін іздеуде Қырғызстан да бар. Экстрадицияның мерзімі мен нақты жағдайлары туралы ақпарат әзірге жарияланған жоқ. ІІМ халықаралық құқықтық көмек келісімдеріне сәйкес әрекет ететінін атап өтті.

  • Beeline Қазақстан Janymda қосымшасында 200-ден астам мобильді ойын іске қосады

    Beeline Қазақстан Janymda қосымшасында 200-ден астам мобильді ойын іске қосады

    Бұл серіктестік аясында Beeline өз супераппын Janymda кеңейту үшін Tencent Cloud Super App as a Service (TCSAS) платформасын енгізбек.

    Beeline — Орталық Азияда бұл технологияны қолданған алғашқы телеком-оператор. Жаңа шешім арқылы 200-ден астам мобильді ойын іске қосылады. Алғашқысы келесі айда пайда болады.

    «Janymda — жай ғана қосымша емес, бұл технология мен эмоция тоғысқан кеңістік. Tencent Cloud-пен бірге біз адамдардың цифрлық өмірін мазмұнға байытамыз», — деді Beeline Қазақстан компаниясының цифрлық платформалар және ойын-сауық бағытының директоры Максим Цвыков.

    Қосымшада түрлі жанрдағы ойындар — аркада, логикалық және симуляторлар бар. Сонымен қатар пайдаланушылар ойын барысында бонус мобильді интернет ұтып ала алады.

    Tencent Cloud өкілдері серіктестік Қазақстандағы цифрлық экожүйені дамытуға серпін беретініне сенім білдірді. Алдағы уақытта Beeline жаңа контент пен серіктес қызметтерді интеграциялауды жоспарлап отыр.

    Janymda қосымшасы барлық байланыс операторларының пайдаланушылары үшін қолжетімді.

  • Жаңа заң жобасы: дәрігерлерге шабуыл жасағандар 12 жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін

    Жаңа заң жобасы: дәрігерлерге шабуыл жасағандар 12 жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін

    Қазақстанда ақ халаттыларға күш қолданғандарға қатысты жаза қатаңдатылмақ. Мәжілісте қаралып жатқан жаңа заң жобасында дәрігерлер мен жедел жәрдем қызметкерлеріне шабуыл жасағандар 3 жылдан 12 жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін, деп хабарлайды Sona.kz Azattyq Rýhy-на сілтеме жасап.

    Депутат, «AMANAT» партиясы фракциясының мүшесі Асхат Аймағамбетовтің айтуынша, соңғы жылдары медицина қызметкерлеріне қол көтеру деректері жиілеген.

    «Кейде дәрігерлерді немесе жедел жәрдем жүргізушілерін ұрып-соғу жағдайлары орын алады. Сондықтан дәрігерлер өз қауіпсіздігіне алаңдап отыр. Біз ең алдымен жазаны қатаңдатуды ұсынып отырмыз», – деді депутат.

    Заң жобасында:
    • Егер дәрігерге денсаулығына нұқсан келтірмей күш қолданылса — 3 жылға дейін бас бостандығынан айыру немесе 1 000 АЕК көлемінде айыппұл;
    • Ал ауыр жарақат келтірілсе — 12 жылға дейін бас бостандығынан айыру көзделген.

    Аймағамбетовтің айтуынша, бұл шаралар ең алдымен дәрігерлер мен жедел жәрдем қызметкерлерін қорғау мақсатында енгізілуде. Құжат бойынша жұмыс тобы құрылып, жақын арада Мәжілісте бірінші оқылымда қаралады.

  • Қасым-Жомарт Тоқаев «Белгісіз жауынгер бейітіне» гүл шоғын қойды

    Қасым-Жомарт Тоқаев «Белгісіз жауынгер бейітіне» гүл шоғын қойды

    Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ресей Федерациясына ресми сапары аясында Александр бағындағы «Белгісіз жауынгер бейіті» мемориалына гүл шоғын қойды.

    Салтанатты рәсім бір минут үнсіздіктен басталып, Қазақстан Республикасының мемлекеттік әнұранымен жалғасты. Құрмет қарауылы ресми делегация алдында сап түзеді.

    Қазақстанның Ұлы Отан соғысына қосқан үлесі зор: майданға 1 миллион 200 мыңнан астам қазақстандық аттанып, олардың жартысы ерлікпен қаза тапқан. 500-ден астам отандасымыз Кеңес Одағының Батыры атағына ие болды.

  • Қазақстанда ЛГБТ насихатына шектеу енгізу жоспарлануда

    Қазақстанда ЛГБТ насихатына шектеу енгізу жоспарлануда

    Қазақстан Мәжілісі ЛГБТ насихатын шектеу жөніндегі түзетулерді мақұлдады, оны мұрағат ісі туралы заң жобасына енгізді, деп хабарлайды Sona.kz ресми дереккөзге сілтеме жасап.

    Құжат балалардың денсаулығы мен дамуына зиян келтіретін ақпаратты, соның ішінде ЛГБТ және педофилия тақырыбындағы материалдарды жария кеңістікте, БАҚ-та, телекоммуникациялық желілерде және онлайн-платформаларда таратуға тыйым салуды көздейді.

    Түзетулер тоғыз заңға өзгертулер енгізеді: бала құқықтары, жарнама, байланыс, мәдениет, білім, кино, БАҚ және онлайн-платформаларға қатысты.

    Депутаттар атап өткендей, жаңа нормалар ЛГБТ қауымдастығына қатысты құқықтарға әсер етпейді, тек ақпаратты жария таратуға шектеу қояды.

    Заң күшіне енуі үшін Сенат мақұлдауы және Президент қол қоюы қажет.

  • Қазақстанда балалардың әлеуметтік желілерге кіру жасын шектеу ұсынылды

    Қазақстанда балалардың әлеуметтік желілерге кіру жасын шектеу ұсынылды

    Мәжілісте Цифрлық кодекс жобасы қаралды, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.
    Депутат Асхат Аймағамбетов балалардың әлеуметтік желілерге тіркелу жасын шектеуді ұсынды. Оның айтуынша, бүгінде көптеген балалар 5–6 жастан бастап TikTok немесе Instagram-да өз бетінше аккаунт ашып жүр — ата-анасының рұқсатынсыз және ешқандай растаусыз.

    Аймағамбетов басқа елдердің тәжірибесін мысалға келтірді. Мәселен, Дания мен Австралияда тек 15–16 жастан бастап тіркелуге болады, ал АҚШ, Ұлыбритания және Ирландияда — тек ата-ананың келісімімен және жеке тұлғаны тексеру арқылы.

    Сонымен қатар депутат мектептерде смартфон қолдануға қатысты мәселені де қозғады. Оның айтуынша, еліміздегі кейбір алдыңғы қатарлы мектептерде телефонға тыйым салу оң нәтиже беріп отыр — балалар өзара көп сөйлесіп, үлгерім жақсарған.

    Өз кезегінде жасанды интеллект және цифрлық даму вице-министрі Дмитрий Мун Цифрлық кодексте телефондарға тыйым қарастырылмағанын айтты. Дегенмен министрлік балалар мен ата-аналар арасында цифрлық сауаттылықты арттыруға бағытталған шараларды жалғастырады.

  • Келесі жылдан бастап зейнетақы жарналарының төлем тәртібі өзгереді

    Келесі жылдан бастап зейнетақы жарналарының төлем тәртібі өзгереді

    2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда міндетті және кәсіби зейнетақы жарналарын есептеу мен аударудың жаңа тәртібі күшіне енеді, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.

    Жаңа қаулыға сәйкес, міндетті кәсіби зейнетақы жарналары барлық айлық табыстардан (Салық кодексінде көрсетілген) есептеледі. Алайда салықтан босатылған төлемдер есепке алынбайды.

    Өзгерістер өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға, жеке кәсіпкерлерге және интернет-платформалар арқылы қызмет көрсететін тұлғаларға да қатысты. Олар есептік айдан кейінгі айдың 25-іне дейін Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына (БЖЗҚ) жарналарды аударуға міндетті.

    Сонымен қатар, уақтылы төлемді бақылаудың жаңа тетіктері енгізілді.
    Егер қарыз көлемі алты айлық есептік көрсеткіштен (АЕК) асып кетсе, мемлекеттік кірістер органдары 5 жұмыс күні ішінде борышкерге хабарлама жібереді.
    Қарыз өтелмеген жағдайда, 10 жұмыс күнінен кейін борышкердің банктік шоттары мен кассалық операциялары тоқтатылуы мүмкін.

    Зиянды еңбек жағдайында жұмыс істейтін қызметкерлер үшін жұмыс берушілер кәсіби зейнетақы жарналарын өз қаражаты есебінен ай сайын төлеуге міндетті.

    Бұған дейін елде базалық зейнетақының 2027 жылға дейін кезең-кезеңімен өсетіні хабарланған болатын.

  • Қазақстан Алатау мен Алматы арасында әуе таксиін іске қоспақ

    Қазақстан Алатау мен Алматы арасында әуе таксиін іске қоспақ

    Қазақстан инновациялық көлік дәуіріне қадам баспақ – жақын жылдары Алатау мен Алматы арасында әуе таксилер қатынайды, деп хабарлайды Sona.kz Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап.

    Жасанды интеллект министрлігі, америкалық Joby Aero, Inc. компаниясы, қазақстандық Alatau Advance Air Group Ltd және кәсіпкер Вячеслав Ким арасында $300 миллион долларлық келісімге қол қойылды.

    Жоба Urban Air Mobility – қалалық әуе мобильділігі жүйесін дамытуға бағытталған. Оның аясында сынақ алаңы құрылып, сертификаттау және демонстрациялық ұшулар өткізіледі. Кейін әуе таксилер Алатау мен Алматының көлік инфрақұрылымына қосылады.

    «Қазақстан инновациялық көлік жүйесіне қадам басуда. Электрлі eVTOL ұшақтарын сатып алу – “ақылды қалаларды” дамыту жолындағы маңызды кезең», – деді вице-премьер, Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мадиев.

    Алатау қаласы арнайы экономикалық аймаққа кіреді, мұнда салықтық жеңілдіктер мен инвестициялық артықшылықтар қарастырылған.

    Анықтама:
    ? Joby Aero, Inc. (АҚШ) – eVTOL ұшақтарын шығаратын әлемдік көшбасшы.
    ? Вячеслав Ким – Kaspi.kz директорлар кеңесінің төрағасы, «Алатау қаласы» жобасының инвесторы.
    ? Alatau Advance Air Group Ltd – Қазақстандағы әуе мобильділік технологияларының операторы.