Sona.kz

Рубрика: Қазақстан жаңалықтары

  • Яна Легкодимованың өлімі: айыпталушылар «мінсіз қылмыс» жасауды жоспарлаған

    Яна Легкодимованың өлімі: айыпталушылар «мінсіз қылмыс» жасауды жоспарлаған

    Атырау облысында 23 жастағы Яна Легкодимованың өліміне қатысты сот процесі жалғасып жатыр. Айыпталушылар орындығында — Ризуан Хайржанов пен Алтынбек Катимов. Сотта прокурор олардың қылмысты алдын ала жоспарлап, із жоймақ болғанын мәлімдеді, деп хабарлайды Sona.kz «НеМолчи.KZ»  сілтеме жасап.

    Тергеу деректеріне сүйенсек, айыпталушылар хат алмасу барысында қылмысты егжей-тегжейлі талқылаған: қызды қай жерде өлтіретіні, дәлелдерді қалай жоятындары және мәйітті қайда тастайтыны. Барлығы “мінсіз” өтуі керек болған — куәгерсіз, айғақсыз.

    Алайда бұл жоспар іске аспады. Янаның анасы Галина қызынан күдіктеніп, іздеуді өздігінен бастаған. Ол үстел үстінен қызының күнделігін тапқан — Яна оны өлерінен алты күн бұрын бастаған. Бұл жазбалар тергеуге айыпталушыларға шығуға көмектесті.

    Тергеу өшірілген WhatsApp пен “ВКонтакте” хаттарын қалпына келтіріп, сотта прокурор сол деректерді оқыды. Материалдарға сәйкес, Ризуан Хайржанов қызды көлікте тұншықтырған, ал Алтынбек Катимов есікті ұстап тұрған. Кейін олар мәйітті Талдыколь ауылы маңындағы Жайық өзеніне тастаған.

    Қоғамдық «НеМолчи.KZ» қоры айыпталушыларға өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасын талап етуде. Қордың айтуынша, бұл — ерекше қатыгездікпен жасалған фемицид.

  • Қазақстан азаматтары енді Катарда ресми түрде жұмыс істей алады

    Қазақстан азаматтары енді Катарда ресми түрде жұмыс істей алады

    Қазақстан азаматтары үшін Таяу Шығыста жаңа еңбек бағыты ашылды. Сенат Катармен еңбекші қазақстандықтардың жұмыспен қамтылуын реттейтін келісімді ратификациялады, деп хабарлайды Sona.kz NUR.KZ-ке сілтеме жасап.

    Сенат аппаратының басшысы Максим Споткай Telegram-арнасында келісім екі ел арасындағы еңбек қатынастарын заңдастырып, қазақстандықтардың Катарда ресми түрде жұмыс істеуіне мүмкіндік беретінін түсіндірді.

    «Катардағы жұмыс беруші қазақстандық қызметкерлердің жол жүру, елге қайту шығындарын өтейді, сонымен қатар **тұрақ, көлік, медициналық қызмет және ақылы демалыспен қамтамасыз етеді», – деді Споткай.

    Келісім аясында мамандарды жалдауға арналған үлгілік еңбек шарты мен екі тараптың өзара іс-қимылын үйлестіретін бірлескен комитет құрылады.

    Бұл бастама Қазақстан азаматтарының шетелде қауіпсіз әрі заңды түрде жұмыс істеуіне жаңа мүмкіндік береді.

  • Атыраудағы ірі кәсіпорындар экологияға келтірілген зиян үшін 2,3 млрд теңге айыппұл төлейді

    Атыраудағы ірі кәсіпорындар экологияға келтірілген зиян үшін 2,3 млрд теңге айыппұл төлейді

    Атырау облысында бірқатар өнеркәсіптік кәсіпорындар экологиялық заңнаманы бұзғаны үшін айыппұл арқалады. Төленетін жалпы сома 2,36 миллиард теңгеден асты, деп мәлімдеді Табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы, деп хабаолайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.

    2025 жылдың қаңтар-тамыз айларында өңірде 21 тексеріс жүргізілді: оның ішінде 7 — профилактикалық, 13 — жоспардан тыс және 1 — сәйкестікті бағалау тексерісі. Нәтижесінде 52 құқықбұзушылық анықталып, 121 әкімшілік іс қозғалды және 19 нұсқама берілді.

    Бұзушылықтардың бірі — «ANACO» ЖШС, экологиялық рұқсатсыз шығарындылар үшін 897 млн теңге айыппұл төлеуге міндеттелді. Компания шешімге сот арқылы шағымданғанымен, айыппұл күшінде қалды.
    Атырау мұнай өңдеу зауыты — 28 млн теңге, «Потенциал Ойл» — 7,2 млн теңге, ал «Petrocraft» — 1,25 млрд теңге көлемінде айыппұл төлейді.

    Басқарма мәліметінше, барлық кінәлі тұлғалар әкімшілік жауапкершілікке тартылған. Айыппұлдарды өндіру және экологиялық бақылау жұмыстары жүйелі түрде жалғасады.

  • 2025 жылғы 20 қазаннан кейін жеке тұлғаларға арнайы техниканы Қазақстанға әкелуге тыйым салынады

    2025 жылғы 20 қазаннан кейін жеке тұлғаларға арнайы техниканы Қазақстанға әкелуге тыйым салынады

    2025 жылғы 20 қазаннан бастап жеке тұлғаларға Қазақстан аумағына арнайы техника әкелуге тыйым салынады, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform агенттігіне сілтеме жасап.

    Өнеркәсіп комитеті төрағасының орынбасары Мұхамед Андаковтың айтуынша, бұл шектеу нарықтағы ашықтықты қамтамасыз ету және заңсыз импорттың алдын алу мақсатында енгізіліп отыр.

    Енді экскаватор, бульдозер, тиегіш және өзге де құрылыс, жол техникасын тек мемлекеттік тіркеуден және сертификаттаудан өткен заңды тұлғалар ғана әкеле алады.

    «Бұл шара ішкі нарықты қорғауға және елге әкелінетін техниканың қауіпсіздігін арттыруға бағытталған», — деді Андаков.

  • Мәжіліс жаңа Құрылыс кодексінің жобасын бірінші оқылымда мақұлдады

    Мәжіліс жаңа Құрылыс кодексінің жобасын бірінші оқылымда мақұлдады

    Бүгін Мәжіліс депутаттары Құрылыс кодексінің жобасын және сәулет, қала құрылысы мен құрылыс саласындағы өзгерістерді бірінші оқылымда мақұлдады, — деп хабарлайды Sona.kz Kazinform агенттігіне сілтеме жасап.

    Жобаны Индустрия және құрылыс министрі Ерсаин Нағаспанов таныстырды. Оның айтуынша, құжаттың басты мақсаты – халық үшін қауіпсіз және қолжетімді орта қалыптастыру, оның ішінде мүмкіндігі шектеулі адамдарға жағдай жасау.

    Кодекс қоғамның қала құрылысы шешімдеріне қатысуын күшейтеді, мемлекеттік нормаларды үйлестіреді және техникалық комитеттердің жұмысын жетілдіреді. Сонымен қатар, құрылыс саласындағы заң бұзушылықтарға жедел ден қоюға мүмкіндік береді.

    Негізгі жаңалықтардың бірі – мамандарды сертификаттау, құрылыс нысандарының өмірлік циклі бойы ақпараттық модельдеу (BIM) технологиясын қолдану және нысандардың кепілдік мерзімін екі жылдан бес жылға дейін ұзарту. Бұл құрылыс сапасын арттыруға бағытталған.

    Сонымен қатар, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Бірыңғай құрылыс порталы іске қосылады және әрбір нысанға бірегей нөмір беріледі.

    Жұмыс тобына бұл заң жобасы бойынша 1725 түзету енгізілді. Ал қосымша заң жобасы құрылыс қатынастарының құқықтық негізін нақтылап, саланың инвестициялық тартымдылығын арттыруға бағытталған.

  • Air Astana бас директоры Питер Фостер қызметінен кетеді

    Air Astana бас директоры Питер Фостер қызметінен кетеді

    Air Astana директорлар кеңесі компанияның бас директоры Питер Фостер 2026 жылдың наурызында өз лауазымынан және директорлар кеңесі құрамынан кететінін мәлімдеді, деп хабарлайды Sona.kz ZTB -ға  сілтеме жасап.

    Компанияның ресми ақпаратына сәйкес, Фостер өкілеттік мерзімі аяқталған соң Air Astana-мен аға кеңесші ретінде ынтымақтастықты жалғастырады.

    Питер Фостер Air Astana компаниясын 2005 жылдан бері басқарып келеді. Оның жетекшілігімен әуе компаниясы елдің басты әуе тасымалдаушысы ретінде нығайып, ұшақ паркін кеңейтіп, көптеген халықаралық бағыттарды іске қосты.

    Компания басшысы қызметіне қазіргі қаржы директоры Ибрахим Жанлыел тағайындалады. Ол 2003 жылдан бері Air Astana құрамында еңбек етіп, 2017 жылдан бері қаржы саласын басқарып келеді.

    Air Astana өкілдері басқару ауысуы кезеңінде компанияның тұрақтылығын және стратегиялық даму бағытын сақтауға ниетті екенін атап өтті.

  • Зайсанда жаңа әуежайдың құрылысы жүріп жатыр: ашылуы 2026 жылға жоспарланған

    Зайсанда жаңа әуежайдың құрылысы жүріп жатыр: ашылуы 2026 жылға жоспарланған

    Шығыс Қазақстан облысының Зайсан қаласында жаңа әуежайдың құрылысы қарқынды жүріп жатыр, деп хабарлайды Sona.kz Tengri Travel.
    Облыстық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының мәліметінше, нысан құрылысы бірнеше кезеңнен тұрады:
    •бірінші кезеңде сыртқы инженерлік желілер орнатылған;
    •екінші кезеңде ұшу-қону жолағы, рульдеу жолақтары, перрон және жарық сигналдық жүйелер салынуда;
    •үшінші кезеңде диспетчерлік пункт пен аэронавигациялық және метеоқамтамасыз ету ғимараттары бой көтереді;
    •төртінші кезеңде жолаушылар терминалы, әкімшілік ғимараттар, апаттық-құтқару станциясы мен қоймалар салынады.
    Басқарманың мәліметінше, ұшу-қону жолағына таңба салынды, перронға асфальт төселген, ал терминал іргетасы дайын. Қазір қабырғалар мен жабындар тұрғызылып жатыр.
    «Қазір әкімшілік ғимарат, гараж, қойма, апаттық-құтқару қызметі және тарату орталығының құрылысы қатар жүріп жатыр», — делінген ведомство хабарламасында.
    Сондай-ақ су құбыры мен су бұру жүйесінің құрылысы аяқталды. Жарық сигналдық құралдар мен сорғы станциясы орнатылуда.
    Ашылу мерзімі
    Әкімдік мәліметінше, әуежай құрылысы шамамен 25 айға есептелген, алайда жұмыстарды 17 айда аяқтау жоспарланған.
    Негізгі құрылыс 2025 жылдың наурызында басталды. Әуежай Зайсан қаласынан 25 шақырым жерде, бұрынғы әскери аэродром орнында салынып жатыр.
    Жаңа ұшу-қону жолағының ұзындығы 2,2 шақырым, ал терминалдың ауданы 4 мың шаршы метр болады. Ол сағатына 150 жолаушыны қабылдай алады.
    Әуежай 2026 жылы пайдалануға беріліп, тұрақты әуе қатынастары ашылады деп жоспарлануда.
    primeminister.kz дерегінше, қазір Зайсанға жыл сайын шамамен 23 мың турист келеді. Әуежай іске қосылғаннан кейін бұл көрсеткіш 136 мың адамға дейін өсуі мүмкін.
    Бұған дейін елімізде Зайсан, Катонқарағай және Кендерлі курорттық аймақтарында үш жаңа әуежай салынатыны хабарланған.
  • Қазақстандық әйел алғаш рет турист ретінде ғарышқа ұшады

    Қазақстандық әйел алғаш рет турист ретінде ғарышқа ұшады

    Данна Қарағұсова, Мәжілістің бұрынғы депутаты Гүлжан Қарағұсованың қызы, Blue Origin компаниясының New Shepard суборбиталық кемесінің экипаж құрамына енді, деп хабарлайды Sona.kz ZTB-ға сілтеме жасап.

    Ол Қазақстаннан шыққан алғашқы әйел-ғарыш турисі болмақ.

    Blue Origin мәліметінше, Қарағұсованың медиа және іс-шара ұйымдастыру саласында 25 жылдан астам тәжірибесі бар. Ол өнер мен ғылымды тоғыстыратын Portals платформасының тең құрылтайшысы. Сондай-ақ альпинизммен айналысып, Килиманджаро мен Эльбрус шыңдарын бағындырған.

    «Енді ол ғарышты ойын-сауық ретінде емес, адамды трансформациялайтын жаңа белес ретінде қарастырады», – делінген компания хабарламасында.

    Қарағұсоваға қоса, ұшуға АҚШ пен Украинадан кәсіпкерлер мен инженерлер, сондай-ақ есімін құпия ұстауды қалаған бір жолаушы қатысады.

    Blue Origin билеттерінің құны жария етілмеді. Салыстыру үшін, Virgin Galactic компаниясы ғарышқа сапарды 600 мың доллардан сатуда.

  • Қазақстанда екі әлеуметтік төлем артады

    Қазақстанда екі әлеуметтік төлем артады

    2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан (МӘСҚ) төленетін еңбекке жарамсыздық пен асыраушысынан айырылу бойынша төлемдер 10 пайызға индексацияланады, деп хабарлайды Sona.kz Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне сілтеме жасап.
    Ведомствоның мәліметінше, төлем мөлшері әрбір жағдайда жеке есептеледі. Ол соңғы екі жылдағы орташа айлық табысқа, еңбекке жарамсыздық коэффициентіне, асырауындағы адамдар санына және міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу өтіліне байланысты.
    Өткен жылы:
    •Асыраушысынан айырылған 66 мың отбасы 25,3 млрд теңге алды. Орташа айлық төлем – 74 460 теңге.
    •Еңбекке жарамсыз болған 97 мың адамға 34,5 млрд теңге төленді. Орташа төлем – 71 468 теңге.
    ? Асыраушысынан айырылу төлемі 18 жасқа дейін, ал күндізгі бөлімде оқыса – 23 жасқа дейін тағайындалады.
    ? Еңбекке жарамсыздық төлемі МӘСҚ қатысушыларына мүгедектік бойынша мемлекеттік жәрдемақыға қосымша төленеді және 30%-дан 100%-ға дейінгі еңбекке жарамсыздық дәрежесінде беріледі.
    Еске салайық, қыркүйектегі Жолдауында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев әлеуметтік қолдау жүйесін сынға алып, көмектің көбіне шынайы мұқтаждарға емес, санаттарға бөлініп берілетінін айтты. Мемлекет басшысының пікірінше, артық жеңілдіктер масылдықты күшейтіп, даму ресурстарын тежейді.
  • Өңірде алғаш рет: «Самұрық-Қазына» директорлар кеңесіне жасанды интеллект мүше болды

    Өңірде алғаш рет: «Самұрық-Қазына» директорлар кеңесіне жасанды интеллект мүше болды

    SKAI атты нейрожелі «Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қорының директорлар кеңесіне толыққанды мүше болып енді, деп хабарлайды Sona.kz қордың баспасөз қызметіне сілтеме жасап. Бұл – Орталық Азияда алғаш рет жасанды интеллект корпоративтік басқару деңгейінде дауыс беру құқығына ие болған жағдай.

    Қордың мәліметінше, SKAI озық жасанды интеллект алгоритмдері негізінде жасалған. Ол «Қазақтелекомға» тиесілі, Қазақстандағы қуаты бойынша екінші орында тұрған Al Farabium суперкомпьютерінде жабық режимде жұмыс істейді.

    Цифрлық тәуелсіз мүше 2008 жылдан бері құжаттар мен шешімдерді талдап, қорытынды жасап, дауыс беру кезінде өз пікірін білдіреді. «Самұрық-Қазынада» атап өткендей, жасанды интеллектті енгізу басқарушылық шешімдердің ашықтығы мен тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

    Сарапшылардың айтуынша, жасанды интеллекттің корпоративтік басқаруға енгізілуі ұлттық компаниялардың цифрландыруындағы жаңа кезеңге айналып, өңірдегі басқа құрылымдарға үлгі болуы мүмкін.