Sona.kz

Рубрика: Қазақстан жаңалықтары

  • Тәуелсіздікке бастау болған күн

    Тәуелсіздікке бастау болған күн

    25 қазан – еліміз үшін ерекше тарихи күн: дәл осы күні, 1990 жылы, ҚазССР Мемлекеттік егемендігі туралы Декларациясы қабылданып, Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретіндегі дамуының бірегей жолы басталған еді. Биыл осы құжаттың қабылданғанына 35 жыл толып отыр.
    •«Қазақстан Республикасы — өз жерінде толық билікке ие мемлекет» деген ұстаным бекітілді, территориялық тұтастық пен заң үстемдігі принциптері жарияланды.
    •Табиғи ресурстар, жер, су, ғылым-техника-экономикалық әлеует елдің меншігі ретінде танылды, бұл дербес даму үшін заңды негіз болды.
    •Құжат мемлекеттік тілдің, ұлттық мәдениеттің өрлеуін, өзара достық пен татулықты басты міндеттер қатарына қойып, халықтық ықпал-қатысуды күшейтуді көздеді.
    •Декларация қабылданғаннан кейін бір жылдан соң, 1991 жылдың 16 желтоқсанында – Қазақстан Республикасының тәуелсіздігі жарияланды.
    Декларацияның алғашқы сөйлемдерінде:
    Қазақ Советтiк Социалистiк Республикасының Жоғарғы Советi
          Қазақстан халқының еркiн бiлдiре отырып,
          Республиканың барлық азаматтары үшiн лайықты және тең тұрмыс жағдайын жасауға ұмтыла отырып,
          Республикада тұратын халықтарды топтастыру мен олардың достығын нығайтуды бiрiншi дәрежелi мiндет деп санай отырып,
          Жалпыға бiрдей адам праволары декларациясын және ұлттардың өзiн-өзi еркiн билеу правосын тани отырып,
          қазақ ұлтының тағдыры үшiн жауапкершiлiктi ұғына отырып,
          iзгiлiктi демократиялық праволық мемлекеттi құруға бел байлауды негiзге ала отырып,
          Қазақ Советтiк Социалистiк Республикасының мемлекеттiк егемендiгiн жариялайды және Егемендік туралы Декларацияны қабылдайды — деп көрсетілген.
    Бұл құжат – жай ғана заңдық акт емес, Қазақстанның тәуелсіздікке бет бұрған тарихи шешімі, ел болмысының баға жетпес негізі. 35 жыл ішінде жасалған прогресс, қоғамдағы өзгерістер, әлемдік деңгейдегі орны – осы декларацияның арқасы.
    25 Қазан – Республика күні құтты болсын!
  • Егемендік құрдастары: Тәуелсіз елмен бірге түлеген ұрпақ

    Егемендік құрдастары: Тәуелсіз елмен бірге түлеген ұрпақ

    Елімізде 25 қазан – Республика күні мерекесі тойланады. Бұл дата – тәуелсіздіктің бастауы саналатын Қазақ КСР-нің Мемлекеттік егемендігі туралы Декларациясы қабылданған күн. Биыл осы маңызды тарихи құжаттың қабылданғанына 35 жыл толып отыр.

    Егемендікпен қатар есейген буын бүгінде еліміздің түрлі саласында еңбек етіп, қоғамның дамуына өз үлесін қосуда. Солардың қатарында Қонаев қаласының тұрғындары да бар.

    Гузаль Абдулова 8 жылдан бері Қонаев қаласының көпсалалы ауруханасында акушер-гинеколог болып қызмет етуде. Ол күн сайын жаңа өмірдің бастауына куә болып, ана мен сәбилердің амандығына жауап береді.

    «Республика күнін ерекше сезіммен қарсы аламын. 1990 жылдың 25 қазанында Декларация қабылданды. Сол жылы дүниеге келдім. Бұл – ел тәуелсіздігінің іргесі қаланған маңызды дата. 35 жылдан бері Қазақстан түрлі қиындықтардан өтіп, жетістіктерге жетті. Әр сәби ашық аспан астында дүниеге келіп жатыр. Мұның өзі барша жұртқа – бақыт. Ендеше, еліміз мәңгілік болсын!» – деді дәрігер.

    Ал Серік Ордабаев 10 жыл бойы қоғамдық тәртіптің, жол қауіпсіздігінің сақталуына үлес қосып келеді. Ол Отанына адал қызмет етуді азаматтық борышы деп есептейді. Қонаев қаласы Патрульдік полиция қызметі инспекторының да жасы 35-ті алқымдаған.

    «Мен үшін «егемендік» ұғымы отбасымның амандығымен үндеседі. Отансыз адам – ормансыз бұлбұл. Жұбайым екеуміз елімізбен бірге өсіп, өніп келеміз. Тәуелсіздік ұрпақтарын тәрбиелеп отырмыз. Мерекемен баршаңызды құттықтаймын!» – деді аға лейтенант.

    Ғалия Можанова болса, ұрпақ тәрбиесі жолында еңбек етіп жүр.

    «Мен бойынан патриоттық пен ұлтжандылық табылатын балаларды білім нәрімен сусындатып, оларға тәрбие беріп жүргеніме қуаныштымын. Егемендік – болашаққа сенімді қадам», – деді ұстаз.

    Тәуелсіздік құрдастарының өмір жолы – елмен бірге қалыптасқан, мемлекетпен бірге кемелденген ұрпақтың бейнесі. Бүгінгі таңда олардың еңбегі мен табандылығы – тәуелсіз Қазақстанның тұрақтылығы мен дамуының айғағы.

  • Қазақстанда қандас мәртебесін алу рәсімі жеңілдеді

    Қазақстанда қандас мәртебесін алу рәсімі жеңілдеді

    Қазақстанда қандас мәртебесін алу рәсімі жеңілдеді — өтініш енді migration.enbek.kz порталынан, мобильді қосымшадан, шетелдегі консулдықтардан немесе egov.kz арқылы жіберуге болады, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform сілтемесіне сілтеме жасап.

    Өтінішке түйіндеме, өтініш беруші мен отбасы мүшелерінің жеке куәліктерінің көшірмесі және мәртебеге сәйкес келетінін растайтын құжаттар қосылады. Түпнұсқалары тексеруден кейін қайтарылады, электронды көшірмелерді қолдануға болады.

    Портал арқылы жіберілген өтініштер «Қандас» автоматтандырылған ақпараттық жүйесіне түсіп, жергілікті әлеуметтік қорғау және жұмыспен қамту органдары тарапынан қаралады. Комиссия құжаттарды үш жұмыс күні ішінде қарап, мәртебе беру немесе негізді бас тарту туралы шешім шығарады.

    Құжаттарға қатысты ескертулер болса, өтініш берушіге хабарлама жіберіліп, екі жұмыс күні ішінде тыңдау жүргізіледі. Мәртебені ұзарту туралы шешімді жергілікті орган алты айға дейін қабылдай алады.

    Мемлекеттік қызмет тегін көрсетіледі. Бұйрық 2025 жылғы 26 қазаннан бастап күшіне енеді. 1991 жылдан бері Қазақстанға миллионнан астам этникалық қазақ оралған, жаңа өзгерістер қандастар үшін мәртебе алу процесін жеңілдетеді.

  • Қазақстанда балаларға лазерлік әдіспен тас алу отасы алғаш рет жасалды

    Қазақстанда балаларға лазерлік әдіспен тас алу отасы алғаш рет жасалды

    Қазақстандық дәрігерлер алғаш рет балаларға арналған урология саласында лазерлік литотрипсия әдісін қолдана бастады, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.

    Алматыдағы Балалар мен педиатриялық хирургияның ғылыми орталығында еліміздегі алғашқы лазерлік жүйемен жабдықталған операциялық бөлме ашылды. Бұл — жапон үкіметінің KUSANONE гранттық бағдарламасы аясында жеткізілген Calculase III жоғары технологиялық құрылғысы. Іс-шараға Жапонияның Қазақстандағы елшісі Ясумаса Иидзима қатысты.

    Урология бөлімінің меңгерушісі Бақытжан Әбекеновтың айтуынша, бұл жүйе елімізде балалардың несеп-жыныс жүйесіндегі туа біткен және жүре пайда болған ауруларды эндоскопиялық жолмен емдеуде алғаш рет қолданылып отыр.

    Бұған дейін мұндай оталар ашық тәсілмен жасалып, екі сағатқа дейін созылатын. Ал пациенттер ауруханада екі аптаға дейін емделетін. Енді операция 20 минутқа ғана созылады, маскалық наркоз қолданылады, бала процедурадан кейін бірден ата-анасына беріледі, ал толық қалпына келу уақыты жеті күннен аспайды.

    Литотрипсия — бұл тастарды түрлі энергия түрлерінің көмегімен ұсақтау әдісі.
    Мамандардың айтуынша, жаңа технологияның басты артықшылығы — аз жарақат алу және операция кезіндегі тәуекелдерді барынша азайту.

    Айта кетсек, Қазақстанда жыл сайын 250-260 бүйрек, бауыр және жүрек трансплантациясы жасалады.

  • Астанада 21 жастағы сарбаздың жұмбақ өліміне қатысты іс қайта тергеліп жатыр

    Астанада 21 жастағы сарбаздың жұмбақ өліміне қатысты іс қайта тергеліп жатыр

    Астанада Ұлттық ұланның 21 жастағы сарбазы Қайсар Сұлтановтың өліміне қатысты іс қайта тергеліп жатыр. Ол 2023 жылдың күзінде көз жұмған. Тергеу ісі үш рет «өз-өзіне қол жұмсау» деп тоқтатылған, алайда марқұмның анасы баласын қару-жарақ ұрлығын жасыру үшін өлтірген деп санайды, деп хабарлайды Sona.kz Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап.

    Қайсар №6636 әскери бөлімінде қызмет атқарған. 2023 жылдың 9 қазан түнінде оның денесі басынан атылған оқ жарақатымен табылды.
    Анасы Сауле Тлеубергенованың айтуынша, оқиға болардың алдында баласымен кездескен, ол сабырлы болған және ешқандай күйзеліс белгілерін байқатпаған.

    Сараптама нәтижесі бойынша, алғашқы оқ өлімге әкелген, ал екіншісі алты минуттан кейін атылған. Отбасы мұндай жарақат алған адам өздігінен әрекет ете алмайды деп есептейді.
    Сондай-ақ, денесінен соққы іздері табылған, ал әскери бөлімдегі бейнежазбалардың бір бөлігі өшірілген. Сарапшылар кадрлардың әдейі жойылғанын растаған.

    Анасының сөзінше, Қайсар қаза тапқан күні қару-жарақ қоймасына нарядқа түсуі тиіс болған. Ол баласы қару ұрлығына куә болып қалған соң өлтірілген болуы мүмкін деп болжайды.
    Қару-дәріден саусақ ізі алынбаған, ал іске қатысы бар кейбір әскери қызметкерлер әлі де қызметін жалғастырып жүр.

    Қазір іс Қылмыстық кодекстің 105-бабы — «Өзін-өзі өлтіруге жеткізу» бойынша тергеліп жатыр. Алайда отбасы істі «Кісі өлтіру» бабына ауыстыруды және қылмысты жасыруға қатысы бар адамдарды жауапқа тартуды талап етуде.

    Адвокат Инга Иманбайдың айтуынша, іс қайта қаралған үш айдың ішінде тергеу айтарлықтай ілгерілей қойған жоқ: анасы мен оның өкілі әлі жауап алуға шақырылмаған.

    «Маман болудың қажеті жоқ — адам өз-өзіне екі рет басынан ата алмайды. Арадағы айырмашылық — алты минут. Бұл логикаға сыймайды», — деді ол.

    Бұған дейін Бас прокуратура Қайсар Сұлтановтың өліміне қатысты тергеу Бас әскери прокуратураның нұсқауымен қайта басталғанын хабарлаған. Материалдар қосымша тексеруге жіберілген.
    ІІМ мәліметінше, сарбаз қызмет еткен әскери бөлімнің басшылығы қатаң тәртіптік жауапкершілікке тартылған.

    Қайсар Сұлтановтың отбасы істің тағы да жабылып қалуынан қауіптеніп, толық әрі әділ тергеуді талап етуде.

  • Қазақстанда тіркелмеген дәрілерді әкелуге арналған электрондық рұқсат нысаны жаңартылды

    Қазақстанда тіркелмеген дәрілерді әкелуге арналған электрондық рұқсат нысаны жаңартылды

    Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі тіркелмеген дәрілік заттарды әкелуге арналған электрондық рұқсат нысанын жаңартты, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға сілтеме жасап.

    Бұл шешім Жоғары аудиторлық палатаның тексерісінен кейін қабылданды. Аудит барысында министрлік пен оған қарасты ұйымдардың дәрі-дәрмек пен медициналық бұйымдармен қамтамасыз ету жүйесі зерделенді.

    Тексеру қорытындысы бойынша Денсаулық сақтау министрлігіне Цифрлық даму министрлігімен бірлесіп, рұқсат беру нысанын қолданыстағы ережелерге сәйкестендіру тапсырылды.

    «Денсаулық сақтау министрінің бұйрығымен тиісті өзгерістер енгізілді. Ережеде тіркелмеген дәрілерді әкелуге арналған электрондық рұқсат құжатының нысаны көзделген. 27 қыркүйектен бастап “Қазақстан Республикасында тіркелген және тіркелмеген дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды әкелуге (әкетуге) келісім немесе рұқсат құжатын беру” мемлекеттік қызметінің жаңартылған нұсқасы енгізілді», — делінген ЖАП хабарламасында.

  • Жанабыловтарға қарсы қылмыстық іс қозғалды

    Жанабыловтарға қарсы қылмыстық іс қозғалды

    Белгілі блогерлер Ерболат Жанабылов пен Эльмира Толегеноваға қатысты Қылмыстық кодекстің 214-бабының 1-бөлігі — «Заңсыз банктік немесе микроқаржылық қызмет» бойынша іс қозғалды, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform-ға  сілтеме жасап.

    Агенттік төрағасының орынбасары Женис Елемесовтың айтуынша, тергеу соттағы апелляция қаралғаннан кейін басталған.

    «Иә, тергеу жүріп жатыр. Күдіктілердің лицензиясыз ақша тарту немесе микронесиелеу әрекеттері тексерілуде», — деді ол.

    Ерлі-зайыпты Жанабыловтар әлеуметтік желіде бизнес және қаржы курстарымен танылған. Алдын ала деректер бойынша, олар жазылушыларынан қаражат тартып, оны инвестициялық жоба ретінде ұсынған болуы мүмкін.

    ҚР Қылмыстық кодексінің 214-бабының 1-бөлігіне сәйкес, заңсыз банктік немесе микроқаржылық қызмет үшін 2000 АЕК-ке дейін айыппұл (шамамен 276 млн теңге) немесе екі жылға дейін бас бостандығын шектеу не бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.

    Қаржы мониторингі агенттігі істің толық мән-жайы анықталғаннан кейін қосымша ақпарат берілетінін мәлімдеді.

  • Қазақстан қайырымдылық деңгейі бойынша әлемнің ең жомарт 30 елінің қатарына енді

    Қазақстан қайырымдылық деңгейі бойынша әлемнің ең жомарт 30 елінің қатарына енді

    Қазақстан халқының жомарттығы жоғары бағаланды — ел Charities Aid Foundation (CAF) ұйымының World Giving Report – 2025 есебі бойынша әлемдегі 30-орынға ие болды, деп хабарлайды Sona.kz Informburo.kz-ке сілтеме жасап.

    Зерттеу мәліметінше, қазақстандықтар табысының 1,2%-ын қайырымдылыққа жұмсайды. Бұл көрсеткіш АҚШ, Ұлыбритания, Германия және Нидерландиядан жоғары.

    CAF дерегінше, ең жомарт адамдар табысы төмен елдерде тұрады. Алғашқы бестікке Нигерия (2,8%), Мысыр (2,5%), Гана (2,2%), Уганда (2%) және Қытай (2,2%) кірді.

    Баяндама авторлары әлемдік қайырымдылықтағы басты қиындықтарды да атап өтті — қаржыландыру тапшылығы, қорлар арасындағы бәсеке және операциялық шығындардың өсуі. Сонымен қатар, Қазақстанда қайырымдылық қорларына деген сенімнің төмендеуі байқалады. Бұған “Biz Birgemiz Qazaqstan 2030” қоры ісіндегі 3,5 млрд теңге ұрлығы сияқты даулы істер әсер еткен.

  • Конституцияның 40-қа жуық бабына өзгеріс енгізілуі мүмкін — Тоқаев

    Конституцияның 40-қа жуық бабына өзгеріс енгізілуі мүмкін — Тоқаев

    резидент Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, елдің Негізгі заңының шамамен 40 бабына түзетулер енгізіледі, деп хабарлайды Sona.kz Ақордаға сілтеме жасап.

    Мемлекет басшысы бұл өзгерістерден кейін кемінде 10 конституциялық заң мен 50-ден астам кодекс пен заңды сәйкестендіру қажет болатынын айтты.

    «Бұл процесс іс жүзінде жаңа Конституция қабылдаумен тең. Осыншама көлемді жұмысты бір мезетте орындау мүмкін емес. Сондықтан мұқият дайындық қажет», — деді президент.

    Тоқаев атап өткендей, конституциялық реформалар елдің құқықтық жүйесін жетілдіруге және мемлекеттік институттардың тиімділігін арттыруға бағытталған.

  • Жаңа Салық кодексі күшіне енген соң Қазақстанда шамамен 300 мың компания жабылуы мүмкін

    Жаңа Салық кодексі күшіне енген соң Қазақстанда шамамен 300 мың компания жабылуы мүмкін

    Қазақстанда жаңа Салық кодексі қабылданғаннан кейін шамамен 300 мың компания өз қызметін тоқтатуы мүмкін, деп хабарлайды Sona.kz Kazinform агенттігіне сілтеме жасап.

    Ұлттық экономика вице-министрі Азамат Амриннің айтуынша, кодексте бизнес құрылымын жасанды түрде «дробтау» тәжірибесіне шектеу қойылады. Бұған дейін кәсіпкерлер ҚҚС шегінен аспау үшін бірнеше компания тіркеп келген.

    «Жабылатын бизнес, әрине, болады. Бірақ ол — бұрын бөлініп, бірнеше компания ашқан кәсіпкерлер. Енді оған құқықтық негіз жоқ. Жалпы шек 2 млрд 350 млн теңге көлемінде белгіленді», — деді вице-министр.

    Амрин атап өткендей, жаңа талаптар ашық әрі тиімді бизнес жүргізуге мүмкіндік береді, ал жасанды бөлініс жасағандар нарықтан кетеді.