Екібастұзда төрт кен құтқарушының өліміне әкелген оқиға бойынша қылмыстық іс қаралып жатыр. Қайғылы жағдай 2024 жылғы 4 қаңтарда Павлодар облысында «Майкаинзолото» акционерлік қоғамының аумағында болған. Сол кезде жедел шақыртуға шыққан қызметтік автобус технологиЯлық жолда пайда болған үлкен воронкаға түсіп кеткен. Бұл туралы Sona.kz Tengrinews-ке сілтеме жасап хабарлайды.
Оқиға салдарынан Павлодар филиалының төрт қызметкері – Бердіқан Сарқыт, Олег Тышкевич, Айып Тлеубергенов және Айдос Шаймерден қаза тапты. Оларды іздеу бірнеше айға созылды, себебі опырылған аумақ терең болған және топырақ қайта-қайта жылжып отырған.
Тергеу және сот процесі
2024 жылы аталған факті бойынша Қылмыстық кодекстің 277-бабының 3-бөлігі («Екі немесе одан да көп адамның өліміне әкелген тау-кен немесе құрылыс жұмысын жүргізу қағидаларын бұзу») бойынша іс қозғалды.
Министрліктің арнайы комиссиясы жүргізген тергеу кәсіпорынның толық кінәсін анықтады. Комиссия қорытындысы бойынша алты лауазымды тұлға, оның ішінде кәсіпорынның бас директоры, орынбасарлары және Майқайың жерасты кенішінің басшылығы өндірістік қауіпсіздік талаптарының өрескел бұзылуына жол берген.
Комиссияның шешіміне келіспеген компания басшылығы сотқа шағымданғанымен, Астана қаласының соты және кейін апелляциялық инстанция олардың талабын қанағаттандырмады. Тергеу материалдарына сәйкес, 160 метр тереңдікте орналасқан бос кеңістіктер бетонмен толтырылмаған, ал бұл қауіп-қатердің жоғары екенін көрсеткен.
Айыптау тарабының дәлелдері
Соттағы жарыссөз кезінде прокурор барлық айыпталушыны кінәлі деп танып, әрқайсысына төрт жыл бас бостандығынан айыру жазасын тағайындауды сұрады. Сонымен қатар үш жыл мерзімге коммерциялық ұйымдарда басшылық қызмет атқару құқығынан айыру ұсынылды.
Айыптау тарабының сөзінше, кәсіпорын басшылығы 2018 жылдан бері геотехникалық қызметті іске қоспаған. Бұл қызмет жер асты кеңістіктерінің жағдайын бақылауы тиіс еді және дәл осы бақылаудың жоқтығы опырылуға әкелген факторлардың бірі болған.
Прокурор мәлім еткенінше, кәсіпорын басшысы қауіпсіздікті қамтамасыз етуге персоналдық жауапты бола тұра, жобалық талаптарды бұзып, закладкалық жұмыстарды жүргізбеген. Ал оның орынбасарлары мен бөлім басшылары анықталған тәуекелдерге қарамастан жұмысты тоқтатпаған.
Жәбірленушілердің позициясы
Қаза тапқан төрт құтқарушының үшеуінің туыстары соттан айыпталушыларды қамауға алмауды сұрады. Олар медиативтік келісімге қол қойылғанын, материалдық шағымдарының жоқ екенін мәлімдеді.
Алайда Айдос Шаймерденнің отбасы ең қатаң жаза тағайындауды талап етті. Оның жұбайы Нурсулу Шаймерден қаза қайғылы оқиғаның ауыр салдарын атап өтіп, бес баланың әкесіз қалғанын айтты.
Алдыңғы тергеулер
Сондай-ақ бұл іс шеңберінде еңбек қауіпсіздігі департаментінің бұрынғы басшысы мен инспекторының әрекеттеріне қатысты жеке іс қозғалған. Олар 2016 жылғы тексеру кезінде 70 бұзушылықты анықтаса да, олардың жойылуын бақыламаған. Осыған байланысты олар биыл екі және үш жыл мерзімге бостандығын шектеу жазасына сотталған.
Қазір сот істі аяқтауға жақын. Үкім жақын күндері жариялануы күтіледі.
